بعد از موفقیت فصل پنجم سریال «تاج» (The Crown)، نتفلیکس مستند جدیدی با عنوان «هری و مگان» (Harry & Meghan) منتشر کرد؛ اثری که زندگی دوک و دوشس ساسکس و «چالشهایی که باعث شد احساس کنند مجبورند از نقش رسمی خود در نهاد سلطنت کناره بگیرند» را بررسی میکند.
در این مستند، هری میگوید: «در خانواده یک سلسلهمراتب وجود دارد. میدانی، نشت اخبار هست، اما کاشتن اخبار هم هست.» و مگان اضافه میکند: «فهمیدم قرار نیست از تو محافظت کنند.»
برخی کارشناسان سلطنتی همان زمان واکنش منفی نشان دادهاند. ریچارد فیتزوِلیامز (Richard Fitzwilliams)، نویسنده سلطنتی، به روزنامه MailOnline گفت: «این مستند یک حمله تمامعیار و فوقالعاده مخرب به خاندان سلطنتی — هم نهاد و هم اعضای آن — است. آثارش سالها باقی خواهد ماند.»
آیا این مستند به وجهه خاندان سلطنتی آسیب دائمی زد یا چندی بعد دیگر فراموش میشود؟ زمان مشخص خواهد کرد. اما پیش از آن، نگاهی بیندازیم به پنج رسوایی انفجاری و شرمآور در تاریخ خاندان سلطنتی که همچنان دهان به دهان میچرخند — به ترتیب زمانی.
۱. ادوارد هشتم برای عشق از تخت سلطنت میگذرد
در زمان خودش هیچ چیز شوکهکنندهتر از تصمیم ادوارد هشتم (Edward VIII) نبود که در سال ۱۹۳۶ تاج و تخت را رها کرد تا بتواند با والیس سیمپسون (Wallis Simpson)، زن آمریکایی دو بار طلاقگرفته، ازدواج کند.
ازدواج با فرد مطلقه خلاف سنتهای چندصدساله سلطنتی و آموزههای کلیسای انگلستان (Church of England) بود؛ کلیسایی که پادشاه ریاست آن را بر عهده داشت. ادوارد سالها با خانم سیمپسون — در حالی که او هنوز متأهل بود — رابطه داشت و قصد ازدواجش با او یک «بحران قانون اساسی» جدی ایجاد کرد.
نخستوزیر و پارلمان بریتانیا به او اولتیماتوم دادند: یا پادشاه باشد یا همسر یک زن مطلقه — هر دو با هم ممکن نیست.
در ۱۱ دسامبر ۱۹۳۶، ادوارد در سخنانی رسمی از طریق بیبیسی اعلام کرد از سلطنت به نفع برادرش، دوک یورک، کنارهگیری میکند و گفت:
«برایم غیرممکن بود که بار سنگین مسئولیت را حمل کنم و وظایفم را بهعنوان پادشاه انجام دهم، مگر با کمک و حمایت زنی که دوستش دارم.»
۲. ازسرگیری رابطه چارلز و کامیلا
زمانی که چارلز سوم (Charles III) در ۶ مه ۲۰۲۳ رسماً تاجگذاری کند، کامیلا در کنار او و با عنوان «ملکه همسر (Queen Consort)» خواهد بود. اما سالها پیش، رابطه این دو با رازهای عاشقانه پنهانی و افشاگریهای شرمآور گره خورده بود.
چارلز و کامیلا در جوانی عاشق هم بودند، اما به چارلز توصیه شد با کامیلا ازدواج نکند چون او از طبقه اشراف نبود و پیشتر رابطههایی داشته است. بنابراین هر یک ازدواج دیگری را انتخاب کردند:
- کامیلا با اندرو پارکر بولز ازدواج کرد،
- و چارلز با دایانا اسپنسر، دختر ۱۹ سالهای با شجرهنامه مناسب و گذشتهای از دید خاندان سلطنتی «پاک».
اما علاقه میان چارلز و کامیلا هیچوقت کاملاً خاموش نشد. در ۱۹۸۶، در حالی که هر دو در ازدواج خود ناراضی بودند، رابطهشان را از سر گرفتند.
با بدتر شدن رابطه چارلز و دایانا، روزنامههای بریتانیا ماجرای این رابطه را تیتر اول کردند. نقطه اوج رسوایی در ۱۹۸۹ بود، زمانی که مکالمه تلفنی خصوصی و جنسی این دو منتشر شد؛ ماجرایی که بعدها به نام «تامپونگیت» (Tampongate) مشهور شد.
کامیلا بهخاطر نقشداشتن در جدایی چارلز و دایانا زیر تیغ انتقادات بود و طبق برخی گزارشها ملکه الیزابت او را «آن زن شرور» خطاب میکرد. اما با وجود همه جنجالها و مرگ تراژیک دایانا، چارلز و کامیلا کنار هم ماندند و سرانجام در ۲۰۰۵ ازدواج کردند — کاری که شاید باید ۳۰ سال پیش انجام میدادند.
۳. مصاحبه انفجاری پرنسس دایانا
پس از جدایی رسمی دایانا و چارلز در سال ۱۹۹۲، سالها کتابها و گزارشهای افشاگر درباره مشکلات این زوج منتشر میشد.
در نهایت، پرنسس دایانا تصمیم گرفت خودش حقیقت را بیان کند و در ۲۰ نوامبر ۱۹۹۵ در یک مصاحبه زنده با مارتین باشیر (Martin Bashir) از بیبیسی (BBC) شرکت کرد — مصاحبهای که ۲۳ میلیون نفر بیننده داشت.
دایانا با صراحت بیسابقهای صحبت کرد:
- گفت خانواده سلطنتی او را در دوره افسردگی پس از زایمان «بیثبات» نشان دادهاند،
- درباره اختلالات خوردن و خودآزاری سخن گفت و آن را «نشانهای از مشکلات ازدواجش» دانست،
- به رابطه خودش اشاره کرد،
- و به رابطه چارلز با کامیلا پرداخت و جمله معروفش را گفت:
«در این ازدواج سه نفر بودیم؛ کمی شلوغ بود.»
او حتی شایستگی چارلز برای پادشاهی را زیر سئوال برد و گفت این کار برای او «خفهکننده» خواهد بود.
مصاحبه موجی از شوک در بریتانیا ایجاد کرد و ملکه الیزابت را خشمگین ساخت. او در نامههایی جداگانه از چارلز و دایانا خواست هرچه زودتر طلاق را نهایی کنند.
(در رسوایی مرتبط، در سال ۲۰۲۱ مشخص شد که باشیر برای جلب موافقت دایانا، اسناد جعلی ساخته بود. بیبیسی عذرخواهی کرد. اما دوستان دایانا گفتند او از انجام مصاحبه پشیمان نبود.)
۴. تبعید شاهزاده اندرو
پرنس اندرو (Prince Andrew) در جوانی بهعنوان یک خلبان هلیکوپتر خوشظاهر و «پلیبوی» شناخته میشد و مطبوعات او را «رندی اندی (Randy Andy)» لقب داده بودند.
اما جنبه تاریک زندگی او در ۲۰۱۹ آشکار شد؛ زمانی که نامش با جفری اپستین (Jeffrey Epstein) — سرمایهدار رسواییساز و مجرم جنسی — گره خورد.
اندرو هرگونه مشارکت در سوءاستفاده جنسی را رد کرد، اما عکس تکاندهندهای منتشر شد که او را در کنار ویرجینیا جیوفری (Virginia Giuffre) — دختر ۱۷ سالهای که ادعا میکرد اندرو او را در سال ۲۰۰۱ چندینبار مورد آزار جنسی قرار داده — نشان میداد.
ملکه الیزابت از این ماجرا به شدت ناراحت شد و وقتی پرونده به دادگاه کشیده شد، اقدامی بیسابقه انجام داد:
- تمام عناوین سلطنتی و نظامی افتخاری اندرو را از او گرفت
- او دیگر حق استفاده از عنوان «سلطنتی» نداشت.
اندرو و جیوفری بعدها بهطور محرمانه خارج از دادگاه مصالحه کردند. اندرو اکنون هیچ وظیفه رسمی سلطنتی ندارد.
۵. «مگاِگزیت»؛ خروج هری و مگان از سلطنت
در ژانویه ۲۰۲۰، پرنس هری و همسرش مگان مارکل اعلام کردند که از نقشهای رسمی خود بهعنوان دوک و دوشس ساسکس کنار میروند — تصمیمی که مانند زلزله کاخ سلطنتی را لرزاند.
در بیانیه رسمی، آنها دلیل جدایی را تمرکز بر بنیاد خیریه جدید و زندگی بین بریتانیا و آمریکای شمالی عنوان کردند. اما واقعیت یک سال بعد در گفتوگوی جنجالی با اوپرا آشکار شد.
در این مصاحبه، مشابه با مصاحبه دایانا، مگان گفت که از افسردگی پس از زایمان رنج برده و حتی به خودکشی فکر کرده است. هر دو از احساس «گرفتار بودن» و «عدم حمایت» در خانواده سلطنتی گفتند.
هری درباره برخورد نژادپرستانه رسانهها با مگان هشدار داد و گفت نمیخواهد تاریخ برای همسرش تکرار شود — اشارهای به مرگ دایانا در تعقیب پاپاراتزی.
مستند نتفلیکس نیز احتمالاً افشاگریهای بیشتری در این باره ارائه میدهد.
سالی که برای سلطنت واقعاً «بد» بود
سال ۱۹۹۲ یکی از بدترین سالهای خاندان سلطنتی بود:
- جدایی رسمی چارلز و دایانا،
- جدایی پرنس اندرو و سارا فرگوسن — که عکسهایی رسواکننده از او در ساحل منتشر شد،
- طلاق پرنسس آن،
- و آتشسوزی شدید در قلعه ویندزور (Windsor Castle)، محل کودکی ملکه.
ملکه بعدها این سال را «annus horribilis» (سال وحشتناک) نامید — عبارتی لاتین که کاملاً بیانگر حال سلطنت در آن دوره بود.
