ادای احترام کن به «هزارتوی پن»: بازگشت شاهکار «گییرمو دل تورو» با نسخه ۴K و روایتهایی ناگفته از تولد یک فیلم ماندگار
اگر جشنواره فیلم کن ۲۰۲۶ در جذب بلاکباسترهای هالیوودی چندان موفق نبوده، دستکم در یک زمینه عملکردی درخشان داشته است: ادای احترام شایسته به بزرگان تاریخ سینما. امسال کن بیستمین سالگرد نمایش فیلم تحسینشده «Pan’s Labyrinth» ساخته «گییرمو دل تورو» و همچنین نسخه بازسازیشده ۴K فیلم کالت و جنجالی «The Devils» محصول ۱۹۷۱ به کارگردانی «کن راسل» را جشن گرفت.
در مورد «Pan’s Labyrinth»، کمپانی «سینوِرس» (Cineverse) به مدیریت «کریس مکگورک» وارد عمل شد و مجوز چندرسانهای آمریکای شمالی این فیلم سهبار برنده اسکار را که پیشتر در اختیار «پیکچرهاوس» (Picturehouse) ــ زیرمجموعه سابق برادران وارنر ــ بود، در دست گرفت. این فیلم قرار است از ۹ اکتبر و با کیفیت ۴K، سهبعدی و HDR و با فناوری «بارکو» (Barco) بار دیگر روی پرده سینماها برود.
«Pan’s Labyrinth» نخستینبار ۲۰ سال پیش در جشنواره کن به نمایش درآمد و طبق گزارشها با تشویق ایستاده ۲۲ دقیقهای، رکوردی تاریخی بر جای گذاشت. این فیلم حالا در دومین حضورش در کن، اینبار در بخش «کلاسیکهای کن»، با تشویق حدود پنج دقیقهای تماشاگران روبهرو شد؛ زمانی که بسیاری از فیلمهای بخش مسابقه هم به آن دست پیدا نمیکنند.
داستان فیلم در سال ۱۹۴۴ و پس از جنگ داخلی اسپانیا میگذرد. «اوفلیا» دخترکی است که همراه مادر باردارش به حومه شهر میرود تا با ناپدری خشنش، «کاپیتان ویدال»، زندگی کند؛ افسری که مأمور سرکوب شورشیان جنگلهای اطراف است. اوفلیا در نزدیکی خانه، هزارتویی اسرارآمیز را کشف میکند و با موجودی افسانهای به نام «فاون» روبهرو میشود که به او میگوید در حقیقت شاهدخت دنیایی جادویی است. برای بازگشت به جایگاه واقعیاش، باید سه مأموریت را به انجام برساند؛ مأموریتهایی که همزمان با وخامت حال مادرش، او را وارد مسیری دشوار و پرخطر میکند.
این فیلم نقطه عطفی در کارنامه «دل تورو» بود؛ اثری که نشان داد او فراتر از سینمای ژانر هالیوودی، توانایی خلق درامی تاریخی، پیچیده و هنری را نیز دارد.
در گفتوگویی که در حاشیه جشنواره کن با «گییرمو دل تورو» انجام شده، او درباره اهمیت این فیلم در زندگی حرفهایاش میگوید. او تأیید میکند که اکنون مالک حقوق «Pan’s Labyrinth» است و میگوید پس از پایان یک دوره مجوز، با همراهی «آلفونسو کوارون» توانسته کنترل کامل فیلم را در دست بگیرد: «حالا میتوانم تا آخر عمرم از این فیلم مراقبت کنم.»
دل تورو درباره جایگاه این فیلم در مسیر کاریاش توضیح میدهد: «برای من مرگ و زندگی بود. فیلمهای قبلیام سرنوشتهای نامعلومی داشتند. «Mimic» نزدیک بود نابودم کند و «Devil’s Backbone» دوباره مرا زنده کرد. با «Blade II» و «Hellboy» وارد جریان اصلی شدم، اما احساس کردم باید همه چیز را روی یک عدد بگذارم. میخواستم حرفم را درباره جهان بزنم.»
او از فشارهایی میگوید که برای تغییر فیلم وجود داشت؛ از پیشنهاد ساخت نسخه انگلیسیزبان گرفته تا حذف خشونت یا تغییر پایان داستان. اما تنها کسی که بدون شرط از او حمایت کرد، «باب برنی» از «پیکچرهاوس» بود. دل تورو میگوید: «باب به فیلمساز اعتماد دارد و معتقد است هر فیلم باید بر اساس ذات خودش عرضه شود.»
تأمین مالی فیلم از مکزیک، اسپانیا و پیشفروشها انجام شد و کمپانی «وایلدبانچ» (Wild Bunch) نقشی کلیدی داشت. دل تورو تأکید میکند که بدون حضور یک پخشکننده آمریکایی، اساساً امکان ساخت فیلم وجود نداشت.
درباره بازاکران فیلم، او میگوید شخصاً از «کریس مکگورک» خواسته تا پروژه را بر عهده بگیرد: «چیزی که او و باب برنی را شبیه هم میکند، درگیر بودن شخصیشان با فیلم است.»
دل تورو همچنین تأکید میکند که با وجود دشواریها، هنوز هم میتوان فیلمی شبیه «Pan’s Labyrinth» ساخت؛ هرچند مسیر تأمین سرمایه و تولید همچنان پرچالش است. او از علاقهاش به «ژستهای بزرگ» در دل فیلمهای جمعوجور میگوید و توضیح میدهد چگونه با صحنههایی محدود اما تأثیرگذار، حس یک اثر عظیم را منتقل کرده است.
در پایان، این فیلمساز مکزیکی درباره آینده سینما، نمایش سینمایی و حتی نقش ابزارهای نوین میگوید: «ابزارها پیشرفت میکنند، اما هنر تولید نمیشود؛ هنر خلق میشود. تصمیم نهایی باید همیشه با انسان باشد، نه ماشین.»
بازگشت «Pan’s Labyrinth» به کن، نهتنها یادآور قدرت ماندگار سینمای دل تورو است، بلکه نشان میدهد برخی فیلمها حتی پس از دو دهه، همچنان زنده، تأثیرگذار و الهامبخش باقی میمانند.
