از مبارزه استالونه تا دوستی در فضا؛ پشت صحنه «I Play Rocky» و «Project Hail Mary»
سازندگان دو فیلم در رویداد کانتندرز لس‌آنجلس از چالش‌های متفاوتشان گفتند؛ بازسازی مسیر دشوار ساخت «Rocky» و یافتن احساس در انبوه تصاویر یک ماجراجویی فضایی.
یکی داستان بازیگری ناشناخته است که برای ساختن فرصت زندگی‌اش می‌جنگد و دیگری، ماجرای انسانی تنها در فضا که بقای دو تمدن به همکاری او با موجودی بیگانه وابسته می‌شود. با وجود این فاصله، روایت سازندگان «I Play Rocky» و «Project Hail Mary» از پشت صحنه آثارشان به نقطه‌ای مشترک می‌رسد: پشتکار فردی مهم است، اما بدون اعتماد و همکاری، راه چندانی به جلو باز نمی‌شود.
در نشست‌های روز شنبه رویداد کانتندرز لس‌آنجلس ددلاین در سالن انجمن کارگردانان آمریکا، عوامل این دو فیلم از دشواری‌هایی گفتند که برای تبدیل داستان‌هایشان به تجربه‌ای سینمایی پشت سر گذاشته‌اند؛ از بودجه‌ای که مدام کوچک‌تر می‌شد تا انبوه نماهایی که باید از میانشان لحظه‌های عاطفی یک دوستی نامتعارف را پیدا می‌کردند.
گروه «I Play Rocky» برای روایت چگونگی نوشته شدن و ساخته شدن «Rocky»، به حدود پنجاه سال قبل بازگشته است؛ زمانی که سیلوستر استالونه هنوز چهره‌ای ناشناخته بود و تلاش می‌کرد نه‌فقط فیلم‌نامه‌اش را به تولید برساند، بلکه خودش هم نقش اصلی آن را بازی کند. نتیجه آن اصرار، فیلم پرفروش سال ۱۹۷۶ شد.
آنتونی ایپولیتو، بازیگر نقش استالونه، در کنار تمرین بوکس و آمادگی جسمانی، ماه‌ها درباره زندگی و تجربه‌های او تحقیق کرد. بااین‌حال، مهم‌ترین فرصت برای شناخت شخصیت، حدود یک ماه پیش از شروع فیلم‌برداری فراهم شد: گفت‌وگویی مستقیم با خود استالونه.
ایپولیتو گفت: «همان‌طور که می‌توانید تصور کنید، قبل از آن مکالمه کمی مضطرب بودم. تا آن موقع خیلی تحقیق کرده بودم، ولی هیچ‌چیز با صحبت کردن مستقیم با خودش قابل مقایسه نیست.»
برای او، شنیدن روایت استالونه با فاصله نیم‌قرن ارزش ویژه‌ای داشت؛ روایتی که گذر زمان به آن وضوح بخشیده بود. استالونه از شرایط زندگی آن روزها، علاقه‌ای که به نوشتن پیدا کرده بود، مذاکرات ساخت فیلم و احساسی که امروز نسبت به آن مسیر دارد، صحبت کرد. ایپولیتو این فرصت را امتیازی بزرگ و تجربه‌ای «واقعاً فوق‌العاده» توصیف کرد.
پیتر فارلی، کارگردان فیلم، نیز دریافت که ساختن داستان مبارزه استالونه، خودش به مبارزه‌ای فرساینده تبدیل شده است. به گفته او، روند به سرانجام رساندن پروژه یک سال و نیم طول کشید و در میانه راه، سه بار همه‌چیز از هم پاشید.
فارلی توضیح داد: «هیچ فیلمی آسان نیست؛ دست‌کم من هیچ‌وقت تجربه آسانی نداشته‌ام. این فیلم را در ۳۴ روز گرفتیم. آن‌ها “Rocky” را در ۲۸ روز ساختند، اما یک مزیت داشتند: واقعاً در دهه هفتاد فیلم‌برداری می‌کردند. ما باید همه‌چیز را شبیه آن دوره درمی‌آوردیم.»
کاهش پی‌درپی بودجه، او را تا مرز انصراف برد. فارلی گفت یک روز از شدت خستگی تصمیم گرفته بود کنار بکشد، اما فکر کردن به فیلم‌نامه پیتر گمبل، که آن را شاهکار او می‌داند، و زحمت ایپولیتو مانعش شد: بازیگری که به تعبیر کارگردان، یک سال برای یاد گرفتن بوکس مشت خورده بود.
گمبل نیز برای نوشتن فیلم‌نامه از شیوه کار استالونه الهام گرفت؛ از همان سه روز فشرده‌ای که نسخه اولیه «Rocky» در آن نوشته شد. او تصمیم گرفت به‌جای وسواس روی تک‌تک جمله‌ها، ابتدا با سرعت پیش برود و نسخه اول فیلم‌نامه‌اش را در حدود دو هفته، با کار کردن در صبح‌ها، نوشت.
به گفته گمبل، این تجربه روش نوشتنش را تغییر داد: «گاهی آن‌قدر سعی می‌کنیم هر کلمه عالی باشد که فقط پنج صفحه خوب درمی‌آوریم. اما اگر کمتر جلوی خودمان را بگیریم و دل به کار بدهیم، ممکن است روزی پانزده صفحه بنویسیم که نه صفحه‌اش عالی باشد. باقی صفحات هم مثل خمیر شکل‌دادنی‌اند؛ چیزی داریم که فردا بهترش کنیم.»
در سوی دیگر این رویداد، مسئله اصلی جوئل نگرون، تدوینگر «Project Hail Mary»، کمبود مواد اولیه نبود؛ فراوانی آن بود. او برای رسیدن به نسخه نهایی دو ساعت و نیمه، با مجموعه‌ای از تصاویر روبه‌رو بود که مدتشان در مجموع به نزدیک یک ماه می‌رسید.
نگرون گفت انتخاب از میان این حجم از تصاویر خوب، کار را دشوار کرده بود؛ به‌ویژه در یافتن لحظه‌های عاطفی رایان گاسلینگ که به گفته او، در تمام صحنه‌های فیلم حضور دارد و هر روز فیلم‌برداری سر صحنه بوده است.
این اقتباس از رمان پرفروش اندی ویر، داستان رایلند گریس، معلم علوم دوره متوسطه، را دنبال می‌کند که ناچار می‌شود در تلاشی اضطراری برای یافتن علت خاموشی خورشید، فضانورد شود. او در سفرش با راکی، موجودی از تمدن ارید، روبه‌رو می‌شود؛ شخصیتی که جیمز اورتیز با عروسک‌گردانی و صداپیشگی به آن جان داده است. این دو با ساختن یک سامانه ترجمه، راهی برای ارتباط پیدا می‌کنند و برای نجات گونه‌های خود دست به همکاری می‌زنند.
تدوین رابطه آن‌ها چالش ویژه‌ای داشت. راکی چهره و دهانی ندارد که احساساتش را مثل یک انسان نشان دهد. نگرون می‌گوید کریس میلر و فیل لرد مدام از او می‌خواستند در تصاویر جست‌وجو کند تا هم لحظه‌های احساسی و هم لحظه‌های بامزه این شخصیت پیدا شوند.
میلر تاکید کرد که هدف، ساخت فیلمی با ابعاد بزرگ و مناسب تماشای سینمایی بوده، اما قلب آن جای دیگری است: رابطه دو موجود از دو جهان متفاوت که زبان مشترکی ندارند و با همدلی، شنیدن، ارتباط و اعتماد، مسئله‌ای دشوار را حل می‌کنند.
لرد نیز همین ایده را به فرایند فیلم‌سازی پیوند زد: «همه ما می‌خواهیم چیزی مفید از خودمان به جا بگذاریم؛ نه‌فقط مشکلات بزرگ را نشان بدهیم، بلکه تصویری از موفق شدن هم ارائه کنیم. ما مدام داریم مسئله حل می‌کنیم. کار یک گروه فیلم‌سازی همین است.»
از این منظر، پشت صحنه هر دو فیلم بازتابی از داستان روی پرده است: «I Play Rocky» برای روایت تسلیم نشدن، بارها از آستانه توقف برگشته و «Project Hail Mary» برای ساختن یک دوستی باورپذیر، به همکاری دقیق مجموعه‌ای از هنرمندان تکیه کرده است. در هر دو، لحظه پیروزی حاصل یک جهش ناگهانی نیست؛ از تصمیم‌های کوچک، اصلاح‌های مداوم و ادامه دادن در روزهای دشوار ساخته می‌شود.
