«بیایید این را نقطه عطف کنیم»؛ نزدیک به ۴۰۰ هنرمند بریتانیایی علیه «فرهنگ رازهای آشکار» در صنعت سرگرمی

بعد از هفتهای پرتلاطم در سرگرمی بریتانیا، نزدیک به ۴۰۰ هنرمند نامهای سرگشاده امضا کردهاند که به پایان «فرهنگ رازهای آشکار» میپردازد. رازهای آشکار یعنی رفتارهایی که همه در صنعت دربارهشان میدانند و کسی دم نمیزند. نامه بعد از محکومیت راسل برند و افشای اتهامات علیه دیوید والیامز منتشر شده و خطاب به رسانهها، استودیوها، شرکتهای مستقل، سازمانها و اتحادیههای این صنعت نوشته شده است.
نام نامه «بیایید این را نقطه عطف کنیم» (Let’s make this a turning point) است و خود را «نامهای سرگشاده به صنعت خلاق، از طرف همین صنعت» معرفی میکند. ناتالی دورمر، ستاره «Game of Thrones»، ریچارد آرمیتج از «Fool Me Once» و سوزان وکوما، بازیگر «Enola Holmes»، از امضاکنندگاناند. لس دنیس، بازیگر و چهره تلویزیونی شناختهشده بریتانیا، و جو جوینر، ستاره سریال «Little Disasters» از پلتفرم پارامونت پلاس (Paramount+)، هم نامشان در فهرست است. صدها بازیگر، نویسنده، کارگردان و تهیهکننده دیگر هم همراه شدهاند.
هفتهای که حسابها باز شد
برند دوشنبه گذشته به ۱۰ سال و نیم زندان به اتهام تجاوز و آزار جنسی محکوم شد. یکی از قربانیان در آن زمان برای شبکه چهار (Channel 4) کار میکرد. یک روز بعد، نام والیامز، خالق مشترک «Little Britain»، بهعنوان مردی علنی شد که متهم به رفتار سوءاستفادهگرانه جنسی با زنان جوان و نوجوانان است. بخشی از این رفتارها گفته میشود در برنامه «Britain’s Got Talent» از شبکه آیتیوی (ITV) رخ داده است. پلیس درباره او تحقیق میکند و او اتهامات را رد کرده است. شبکه چهار هم پخش «Married at First Sight UK» را بعد از اتهامات تجاوز متوقف کرد.
نویسندگان نامه معتقدند محکومیت برند بهتنهایی نقطه عطف نیست. در بخشی از متن آمده است: «برای اینکه این لحظه نقطه عطف باشد، صنعت خلاق و سرگرمی باید نخست نقشی را که در تقویت این رفتارها داشته بپذیرد؛ نه با بیانیههای نوشتهشده توسط روابطعمومی، وعدههای مبهم و اعترافات سست که “میشد بیشتر کار کرد”، بلکه با پذیرش آنچه نادیده گرفته شد و اینکه این بخش در مجموع با فرهنگ رازهای آشکار و این باور اداره میشود که شهرت سپر است و جایگاه بهانهای برای نگاهنکردن.»
چرا «نقطه عطف» نیست؟
نامه سه دلیل میآورد:
- رسیدن به عدالت حدود هفده سال طول کشته است.
- یکی از شاهدان در فضای مجازی با تهدید به مرگ روبهرو شده است.
- وکیل برند بهخاطر رفتار پرخاشگرانه با روزنامهنگاری که رفتارهای موکلش را افشا کرد، خودش را برای بررسی معرفی کرده است.
نویسندگان هشدار میدهند نباید برند و والیامز را «موارد استثنایی» دانست، چون «رازهای آشکار ادامه دارند و مستند بعدی همین حالا در مرحله پیشتولید است.» به باور آنها نبودِ گزارش رسمی هم نشانه نبودِ سوءاستفاده نیست. بسیاری از قربانیان فقط در خلوت لب باز میکنند و جملهشان اغلب با «جایی برای رفتن ندارم» و نام اتحادیه یا سازمانی شروع میشود که آنها را ناکام گذاشته است.
متن همچنین تأکید میکند که دوست، رئیس یا استاد بودنِ فرد خاطی نباید اعتبار تجربه قربانیان را زیر سوال ببرد. ترس از تلافی و ازدستدادن کار هم نباید ابزاری برای کنترل روایت و بدنامکردن قربانیان شود، و سابقه کاری و شهرت هم توجیه رفتار نیست. نامه میپرسد: «اگر کار مبارزه با این سوءاستفادهها وظیفه رهبران و سازمانها نیست، پس وظیفه کیست؟» پاسخ نامه روشن است: این کار نه وظیفه قربانیان است، نه روزنامهنگاران و مستندسازان، نه معدود افرادی که تنها آبرو به خطر میاندازند. در نامه میخوانیم: «اگر صنعت امروز توانایی تغییر داشت، تغییر همین حالا اتفاق افتاده بود.» جمعبندی آن این است: «هیچکس فقط بازیگر نیست. هیچکس فقط روزنامهنگار، نوازنده یا هنرمند نیست. هیچ سازمانی فقط اتحادیه، شرکت تولید یا نهاد تامین مالی نیست. وظیفه پایاندادن به سوءاستفاده نباید بر دوش هیچکس بیفتد و برای همین حالا باید بر دوش همه ما بیفتد.»
خواستهها از دولت و صنعت
نامه سه مخاطب مشخص دارد:
- دولت: «عمل کنید، نه بحث.» یعنی حمایت بیشتر از قربانیان، تامین کامل منابع پلیس و وادارکردن کسانی که میدانند و «ناآگاهی راحت» را انتخاب میکنند تا پاسخگویی.
- رهبران صنعت: دست از گفتن اینکه مشکلی وجود ندارد بردارند و وقتی هنرمندان میگویند مشکل هست گوش بدهند.
- اتحادیهها، شرکتها و سازمانها: از چرخه سیستماتیک سوءاستفاده، چه با بیعملی ناخودآگاه و چه با انحراف عمدی توجه، حمایت نکنند. فرایندهایشان را بازبینی کنند، از افشاگران حمایت کنند و «از نامبردهشدن بیعملیتان کمتر از کارهایی که از شما میخواهند بپذیرید برنجید.»
نامه با این جمله بسته میشود: «اوضاع فقط به این دلیل اینطور است که ما گذاشتیم باشد. بیایید این را نقطه عطف کنیم.»
ابتکار بن فلچر و الکسا موردن
نامه را بن فلچر، نویسنده، بازیگر و تهیهکننده، و الکسا موردن، بازیگر و فعال اجتماعی و مجری پادکست صنفی «The 98%»، سازمان دادهاند. موردن امیدوار است نامه «این مشکلات ساختاری را برای کسانی که توان تغییر فرهنگ را دارند نادیدنی نکند.» او میگوید: «باید به ریشهها بپردازیم: سلسلهمراتب نهادینهشده قدرت، تقویت رفتار سوءاستفادهگرانه و فرهنگ خطرناک سکوت. تا این کار را نکنیم، این داستانها ادامه خواهند داشت.»
زمان انتشار نامه اتفاقی نیست. لیزا نندی، وزیر فرهنگ بریتانیا، همین بعدازظهر با مدیران صنعت، از جمله مت بریتین، رئیس بیبیسی، دیدار میکند. به همین دلیل پیام نامه به دولت و رهبران حاضر در این نشست هم هست.
چه کسانی امضا کردهاند؟
فهرست امضاکنندگان فقط بازیگران را در بر نمیگیرد و از پشت صحنه تا مدیریت را شامل میشود. از جمله اینها:
- بازیگران: برندن پتریکس، برونا وا، دیوید اوکس، کلر پرکینز، متیو بیتس، تیم مکمالن و دبی شیزن
- نویسندگان و کارگردانان: گورپریت کائور بهاتی، مویرا بافینی، روی ویلیامز، ایو لی، پیتر استراگان و اولیویا هتریدِ
- مدیران هنری و تهیهکنندگان: متیو شیا، پوجا گای و نیکولا مارتین
- عوامل فنی و پشت صحنه: طراحان نور، مدیران صحنه، ویراستاران تلویزیونی، طراحان لباس و گریم و هماهنگکنندگان صحنههای صمیمی
حضور این طیف گسترده خود پیام نامه است: به گفته نویسندگانش، مشکل فقط در مرکز نورافکنها نیست و کل زنجیره تولید را در بر میگیرد.





