روایت جنجالی تارانتینو از «Inglourious Basterds»؛ ادعای اخراج ایزابل هوپر و فرصت دوباره ملانی لوران
کوئنتین تارانتینو در کتاب تازه پشت‌صحنه فیلم از تصمیم‌های سخت‌گیرانه‌اش درباره بازیگران می‌گوید؛ اما روایت او از جدایی هوپر همچنان با توضیحات پیشین این بازیگر تعارض دارد.
شوشانا بدون ملانی لوران؟ برای بسیاری از دوستداران «Inglourious Basterds» تصورش دشوار است، اما کوئنتین تارانتینو می‌گوید پس از یک جلسه روخوانی ناموفق، این بازیگر را کنار گذاشته بود. او در کتاب تازه جی گلنی، علاوه بر شرح بازگشت لوران، مدعی شده ایزابل هوپر را نیز از پروژه اخراج کرده است؛ ادعایی که هوپر سال‌ها پیش آن را رد کرده بود. این خاطرات، هم از مسیر پرتنش انتخاب بازیگران پرده برمی‌دارند و هم پرسشی درباره مرز میان صراحت یک کارگردان و تحقیر علنی همکارانش مطرح می‌کنند.
این اظهارات در کتاب «The Making of Quentin Tarantino’s Inglourious Basterds» آمده که بخش‌هایی از آن را پیپل منتشر کرده است. کتاب گلنی، منتشرشده در ۱۰ نوامبر توسط اینسایت ادیشنز، روند ساخت فیلم جنگ جهانی دوم تارانتینو در سال ۲۰۰۹ و پیچیدگی‌های پشت‌صحنه آن را بررسی می‌کند.
هوپر در ابتدا برای نقش مادام آدا میمیو در نظر گرفته شده بود؛ صاحب سینمایی در پاریس که به شوشانا دریفوس، با بازی لوران، پناه می‌دهد. به گفته تارانتینو، طولانی شدن مذاکرات قرارداد و حاضر نشدن بازیگر در جلسه روخوانی، سرانجام صبر او را تمام کرد.
تارانتینو با لحنی تند گفته است: «نیامد، من هم گفتم به درک؛ اخراجش کردم. ایزابل هوپر را دوست دارم، بازی‌اش در “Heaven’s Gate” و کارهای دیگرش را، اما قراردادش مشکل داشت و مدام کار عقب می‌افتاد. بعد هم به جلسه روخوانی نیامد. ما هم مگی چونگ را جایگزین کردیم.»
بااین‌حال، این تنها روایت موجود از ماجرا نیست. پلی‌لیست در اکتبر ۲۰۰۸ گزارش داده بود که هوپر خبر اخراجش را تکذیب کرده است. او آن زمان گفته بود چون بر سر شرایط قرارداد توافقی حاصل نشده، هرگز رسما حضور در فیلم را نپذیرفته است. هوپر همچنین گزارش‌های مربوط به غیبت یا دیر رسیدن به قرارهایش با تارانتینو را رد کرده بود. استدلال او روشن بود: نمی‌توان کسی را از کاری اخراج کرد که هنوز نپذیرفته است. توضیحات تازه تارانتینو نیز این اختلاف روایت را برطرف نمی‌کند.
برای تارانتینو، جلسه روخوانی صرفا یک قرار مقدماتی نیست؛ مرحله‌ای است که می‌تواند سرنوشت نقش‌ها را تغییر دهد. او گفته است: «از نظر من، اگر انتخاب شده باشی و سر آن میز نباشی، هیچ تعهدی به تو ندارم. ممکن است اخراج شوی، مخصوصا اگر کاری که یک نفر دیگر در غیابت انجام داده هیجان‌زده‌ام کند.»
او جایگزینی ریکاردو مونتالبان با مایکل پارکس در فیلم‌های «Kill Bill» را نمونه دیگری از این رویکرد دانسته است. به گفته او، زونکه مورینگ نیز پس از غیبت بازیگر اولیه، نقش سرباز بوتس را در «Inglourious Basterds» گرفت.
طنز تلخ ماجرای هوپر اینجاست که نقش مورد اختلاف، در نهایت اصلا به نسخه اکران‌شده نرسید. مگی چونگ صحنه‌های مادام میمیو را بازی کرد، اما تارانتینو هنگام تدوین، شخصیت را به‌طور کامل حذف کرد. او درباره این تصمیم توضیح داده است: «مگی در فیلم فوق‌العاده بود، اما لازم نبود بدانیم شوشانا چطور صاحب سینما شده است. یک میان‌نویس با عبارت “چهار سال بعد” و توضیح شوشانا که سینما را از عمه‌اش به ارث برده، کافی بود.»
به این ترتیب، پس از مذاکرات طولانی، جدایی هوپر و انتخاب بازیگری دیگر، هیچ‌کدام از آن دو در فیلم نهایی دیده نشدند.
تجربه ملانی لوران نیز با تصمیمی بی‌رحمانه آغاز شد، اما پایان متفاوتی داشت. تارانتینو اجرای او در جلسه روخوانی را «افتضاح» توصیف کرده و گفته است همان‌جا تصمیم به اخراجش گرفت. اهمیت این جلسه برای کارگردان، شدت واکنش او را توضیح می‌دهد، هرچند لزوما آن را توجیه نمی‌کند.
او گفته است: «هیجان‌انگیزترین روز پیش‌تولید برای من روز روخوانی است. نزدیک‌ترین تجربه به این است که فیلم را برای اولین بار ببینم. تا قبل از آن، فقط خودم صحنه‌ها را برای خودم یا دوستی خوانده‌ام. برای همین روخوانی با همه بازیگران برایم خیلی هیجان‌انگیز و مهم است. ملانی افتضاح بود، پس اخراجش کردم.»
لوران اما حاضر نشد به این سادگی از شوشانا دست بکشد. چند روز بعد با تارانتینو تماس گرفت و توضیح داد که هنگام روخوانی حالش خوب نبوده است. او برای گرفتن فرصتی دوباره حتی پیشنهاد کرد هزینه سفر و اقامتش در آلمان را خودش بپردازد.
تارانتینو درخواست او را چنین نقل کرده است: «با هزینه خودم به آلمان می‌آیم و هتل می‌گیرم. می‌دانم سرت شلوغ است، اما منتظر می‌مانم تا دوباره من را ببینی.»
این پافشاری نظر کارگردان را تغییر داد. او پذیرفت همه‌چیز را از نو ارزیابی کند، به این شرط که لوران پیش از تصمیم نهایی سه روز تمرین کند. بازیگر در این فرصت توانست او را متقاعد کند و نقشی را پس بگیرد که بعدها به یکی از مهم‌ترین اجراهای کارنامه‌اش تبدیل شد.
تارانتینو اکنون تاکید دارد که احساسش نسبت به لوران کاملا مثبت است: «می‌خواهم همه بدانند که ملانی را دوست دارم. اگر درباره ساخت “Inglourious Basterds” صحبت نمی‌کردیم، دیگر اصلا به آن جلسه روخوانی فکر نمی‌کردم؛ چون ملانی شوشانای من است. کارش فوق‌العاده بود. اما قرار گذاشتیم در این کتاب عمیق وارد روند ساخت فیلم شویم، با همه خوبی‌ها و بدی‌هایش، و این هم بخش مهمی از تاریخ آن است.»
کارگردان در توضیح نگاه کلی خود به انتخاب بازیگر، حتی از تعبیر نداشتن «قطب‌نمای اخلاقی» استفاده کرده است: از نظر او، تعهد اصلی‌اش پیدا کردن بهترین بازیگران برای فیلم است، نه وفادار ماندن به افراد انتخاب‌شده. این نگاه، تفاوت مهمی میان دو اولویت را آشکار می‌کند؛ دفاع از نتیجه هنری و رعایت ملاحظات حرفه‌ای در برخورد با کسانی که در مسیر رسیدن به آن نتیجه حضور داشته‌اند.
مسئله فقط حق یک کارگردان برای تغییر بازیگر نیست. بازگویی تحقیرآمیز یک اجرای ناموفق، نزدیک به دو دهه بعد، به‌ویژه درباره بازیگری که در نهایت نقش را درخشان ایفا کرده، ضرورت جداگانه‌ای می‌طلبد. درباره هوپر نیز اختلاف حل‌نشده دو روایت ایجاب می‌کند ادعای اخراج، واقعیتی قطعی تلقی نشود. اظهارات اخیر تارانتینو درباره پل دینو، که او را بازیگری ضعیف و ضعیف‌ترین عضو انجمن بازیگران خوانده بود، این خاطرات تازه را در امتداد همان لحن تهاجمی قرار می‌دهد.
کتاب پشت‌صحنه زمانی ارزشمند است که تردیدها، اشتباه‌ها و تصمیم‌های دشوار را هم ثبت کند. اما در همین روایت، بازگشت موفق لوران نکته‌ای فراتر از سخت‌گیری کارگردان دارد: قضاوت اولیه تارانتینو نیز قابل اصلاح بوده است. شوشانایی که امروز او با افتخار از آن یاد می‌کند، نه فقط حاصل معیارهای سخت‌گیرانه‌اش، بلکه نتیجه اصرار بازیگری است که نپذیرفت یک روز ناموفق، آخرین کلمه درباره توانایی‌اش باشد.
