هشدار مرتی ناکسن درباره بازگشت لاغری افراطی؛ از داروهای GLP-1 تا تاثیر تصاویر سلبریتیها بر سلامت روان

مرتی ناکسن (Marti Noxon)، نویسنده، تهیهکننده و کارگردان نامزد جایزه امی (Emmy)، در یادداشتی تازه نسبت به بازگشت معیارهای خطرناک زیبایی و رواج دوباره لاغری افراطی در فرهنگ عامه هشدار داده و گفته است این موج تازه میتواند پیامدهای جدی برای سلامت روان و اختلالات خوردن داشته باشد.
او در این مطلب با اشاره به فضای فصل جوایز سال گذشته نوشت که در پشت صحنه مراسمها، بحث اصلی دیگر فقط لباسهای طراحان نبود، بلکه رسیدن به اندامهایی بود که حتی سایزهای بسیار کوچک هم برایشان کافی به نظر نمیرسید. ناکسن با لحنی انتقادی توضیح داد که در سال ۲۰۲۶ دیگر نگرانی درباره این استانداردهای بدنی شاید برای بعضیها قدیمی به نظر برسد، اما واقعیت این است که چنین بدنهایی، با اندام بسیار باریک و فرم اغراقآمیز، بهندرت در طبیعت وجود دارند.
او همچنین به عادی شدن جراحیهای زیبایی در سالهای اخیر اشاره کرد و نوشت که با گسترش برنامههای واقعنما، این نوع مداخلات بیشتر از همیشه عادی شدهاند؛ از لیپوساکشن گرفته تا پروتز سینه و عملهای فرمدهی باسن.
ناکسن که خودش در جوانی تجربهای نزدیک به مرگ بر اثر بیاشتهایی عصبی داشته، گفت تصاویر بدنهای بسیار لاغر برای او از چند جهت آزاردهندهاند. او نوشت: «بخشی از ذهنم هنوز همان پیامهای قدیمی را میگیرد؛ اینکه فاصله رانهایت را چک کن یا دستهایت زیادی لاغر شده یا نه. اما بخش آگاهتر وجودم و نگاه فعالم، به این وضعیت با نگرانی واکنش نشان میدهد.»
این فیلمساز تاکید کرد که در سالهای اخیر امیدوار بوده جامعه دستکم با قدمهای کوچک به سمت پذیرش بیشتر بدنها حرکت کند، اما با ظهور داروهای GLP-1، دوباره ورق برگشته است. به گفته او، بسیاری از افرادی که زمانی برای پذیرش بدن خود الگو به شمار میرفتند، حالا با ظاهری بسیار لاغر روی فرش قرمز ظاهر میشوند؛ تغییری که میتواند برای مخاطبانی که با روند رو به رشد شمولپذیری احساس دیده شدن کرده بودند، ناامیدکننده باشد.
ناکسن نوشت وقتی افراد بدون نیاز پزشکی و فقط به این دلیل که توان مالی دارند سراغ این داروها میروند، در واقع «لاغری مفرط» را انتخاب میکنند و این مسئله، اندازه بدن را بیش از پیش به یک موضوع طبقاتی تبدیل میکند. از نگاه او، پیامی که از این روند مخابره میشود روشن است: «لاغری دوباره مُد شده است.»
او در ادامه به فیلم «To the Bone» اشاره کرد؛ اثری که ۱۰ سال پیش درباره دختری جوان با اختلال بیاشتهایی ساخت. به گفته ناکسن، در زمان جذب سرمایه بارها به او گفته شد این موضوع برای یک فیلم بلند «خیلی کوچک» است، اما فیلم در نهایت ساخته شد، توسط نتفلیکس (Netflix) خریداری شد و تا امروز دهها میلیون بار در سراسر جهان دیده شده است. او با استناد به آمار انجمن ملی اختلالات خوردن (National Eating Disorders Association) نوشت تعداد افراد درگیر با اختلالات خوردن در دو دهه گذشته در جهان بیش از دو برابر شده است.
ناکسن همچنین به نتایج یک پژوهش در سال ۲۰۲۰ اشاره کرد که نشان میداد مواجهه با محتوای کاهش وزن میتواند با کاهش رضایت از بدن، افزایش ترس از قضاوت ظاهری و بالا رفتن رفتارهای پرخوری همراه باشد.
در همین راستا، ویتنی تاتر (Whitney Totter)، مدیرعامل پروژه هیل (Project Heal)، هم گفته است: «وقتی ایدهآل فرهنگی به سمت لاغری افراطی میرود، ما نتیجهاش را در افرادی میبینیم که برای کمک گرفتن مراجعه میکنند. برای کسی که در برابر اختلال خوردن آسیبپذیر است، فشار شبکههای اجتماعی، تصاویر سلبریتیها یا دیده شدن بیشتر داروهای GLP-1 میتواند محدود کردن غذا و این باور را تقویت کند که بدنش هنوز بهاندازه کافی کوچک نیست. باید بپذیریم این تصاویر فقط یک بحث ظاهری نیستند؛ آنها میتوانند پیامدهای کاملا واقعی برای سلامت روان و خطر اختلالات خوردن داشته باشند.»
ناکسن در بخش دیگری از یادداشتش تاکید کرد که بهطور کلی اعتقاد دارد کسی نباید درباره بدن دیگران اظهار نظر کند، چه بسیار لاغر باشند و چه نباشند. با این حال، او معتقد است جنجالهای اخیر درباره تصاویر آریانا گرانده (Ariana Grande) و چند بازیگر دیگر، این بحث را پیچیدهتر کرده است.
او درباره موزیکویدیوی «Petal» از آریانا گرانده نوشت که پس از انتشار آن، شبکههای اجتماعی پر از واکنشهایی شد که از نگرانی برای وضعیت سلامت او میگفتند. ناکسن تاکید کرد که از یک سو این موضوعی کاملا شخصی است و هر فردی حق دارد درباره بدن خود تصمیم بگیرد، اما از سوی دیگر، وقتی یک چهره عمومی تصاویری را منتشر میکند که برای بسیاری میتواند آزاردهنده یا خطرناک باشد، دیگر فقط بحث حریم شخصی مطرح نیست.
او در این باره نوشت: «مسئله این نیست که بخواهیم بدن او را کنترل کنیم؛ مسئله این است که از تصمیم به برجسته کردن ظاهری انتقاد کنیم که میتواند به سلامت روان آدمها آسیب بزند.»
ناکسن در پایان این پرسش را مطرح کرد که مسئولیت چهرههای مشهور و فعالان صنعت سرگرمی در قبال چنین تصاویری چیست. او نوشت اگر از این میترسیم که فرزندان، خواهر و برادرها یا دوستان آسیبپذیرمان بعضی سلبریتیها را ببینند و از آنها الگو بگیرند، شاید همانجا پاسخ را پیدا کردهایم: «شاید لازم باشد بیشتر به محتوایی که وارد جهان میکنیم فکر کنیم. شاید لازم باشد مداخله کنیم.»
او در پایان هم به نقل از شنن واتس (Shannon Watts)، فعال اجتماعی و نویسنده، نوشت: «بین کنترل کردن بدن یک زن و اینکه آنقدر برای کسی اهمیت قائل باشی که بخواهی جانش را نجات بدهی، تفاوت خیلی بزرگی وجود دارد.»





