پایان «The Hunger Games: Sunrise on the Reaping»؛ تولدی که معنای رهایی پیدا میکند

بازگشت وودی هارلسون، جنیفر لارنس و جاش هاچرسون در واپسین لحظات فیلم، سرگذشت هیمیچ را به سرانجام انقلاب پیوند میزند؛ صحنهای که فراتر از یک دیدار نوستالژیک است.
هشدار: این مطلب پایان فیلم «The Hunger Games: Sunrise on the Reaping» را فاش میکند.
برای هیمیچ ابرنثی، تبریک تولد هرگز جملهای ساده نبوده است. روزی که باید نشانه ادامه زندگی باشد، سالها با مراسم انتخاب کودکانی گره خورده که به میدان مرگ فرستاده میشدند. پایان «The Hunger Games: Sunrise on the Reaping» درست از همین زخم قدیمی معنا میگیرد: کتنیس و پیتا تولد هیمیچ را تبریک میگویند، اما این بار خورشید بر روزی طلوع کرده که دیگر مراسم انتخابی در کار نیست.
این موخره، که بازتاب فصل پایانی رمان همنام سوزان کالینز است، سه چهره آشنای مجموعه را دوباره کنار هم میآورد. وودی هارلسون در نقش هیمیچ، جنیفر لارنس در نقش کتنیس اوردین و جاش هاچرسون در نقش پیتا ملارک بازمیگردند؛ شخصیتهایی که در چهار فیلم اصلی، از «The Hunger Games» در سال ۲۰۱۲ تا «The Hunger Games: Mockingjay – Part 2» در سال ۲۰۱۵، همراه مخاطبان بودند.
بازگشت لارنس و هاچرسون پیشتر اعلام شده بود و با توجه به محوریت هیمیچ در پیشدرآمد تازه، حضور هارلسون نیز دور از انتظار نبود. با این حال، اهمیت صحنه صرفا در دیدن دوباره این بازیگران نیست. فیلم با کنار هم قرار دادن آنها، فاصله میان مبارزه ناتمام هیمیچ جوان و پیروزی نسلی را از میان برمیدارد که او سالها بعد راهنمایشان شد.
مجموعه پیشتر هم از چنین پیوندی میان گذشته و آینده استفاده کرده بود. در پایان «The Hunger Games: The Ballad of Songbirds and Snakes»، صدای دونالد ساترلند شنیده میشد تا روایت جوانی کوریولانوس اسنو با بازی تام بلایت، به رئیسجمهور مستبد چهار فیلم اصلی متصل شود. این بار، بهجای صدای حاکمی که سایهاش بر آینده افتاده، با بازماندگانی روبهرو هستیم که سرانجام از زیر آن سایه بیرون آمدهاند.
هیمیچ با بازی جوزف زادا، در پنجاهمین دوره بازیهای گرسنگی قدمهایی برای پیشبرد مقاومتی برمیدارد که سالها بعد به سقوط حکومت اسنو و پایان مسابقات مرگبار میانجامد. این دوره، دومین دوره ویژه بیستوپنجسالانه یا «کوارتر کوئل» است؛ مسابقهای که شمار شرکتکنندگانش دو برابر شده تا خشونت نمایش کاپیتول ابعاد هولناکتری پیدا کند.
آنچه هیمیچ آغاز میکند، همان زمان به رهایی نمیرسد. با این حال، شعله مقاومت باقی میماند و سرانجام کتنیس به آن قدرتی میدهد که نظم حاکم را فرو میریزد. آتشزنه هیمیچ نیز در این پیوند، معنایی نمادین پیدا میکند: جرقهای کوچک که میتواند از عمر نخستین تلاش برای خاموش کردنش طولانیتر باشد. اسنو در پیشدرآمد تازه با بازی رالف فاینس و در چهار فیلم نخست با بازی ساترلند، چهره همان ساختاری است که نسلهای مختلف در برابرش ایستادهاند.
تبریک تولد کتنیس و پیتا، آرزوی لنور داو با بازی ویتنی پیک را نیز محقق میکند. خواسته او در واپسین لحظات زندگی این بود که هیمیچ روزی تولدی را تجربه کند که خورشیدش بر مراسم انتخاب دیگری طلوع نکند. رسیدن به آن روز حدود ربع قرن زمان میبرد. بنابراین، صحنه پایانی فقط اعلام پایان یک حکومت نیست؛ تحقق آرزویی خصوصی است که خشونت سیاسی برای سالها ناممکنش کرده بود.
مسیر کتنیس و پیتا نیز از مقابله با قواعد همین نمایش میگذرد. آنها در هفتادوچهارمین دوره، با تهدید به خوردن توتهای سمی و مرگ همزمان، برگزارکنندگان را در برابر احتمال پایان مسابقه بدون برنده قرار میدهند. سپس در هفتادوپنجمین دوره، سومین کوارتر کوئل، با قاعدهای تازه روبهرو میشوند: شرکتکنندگان باید از میان برندگان پیشین هر منطقه انتخاب شوند. حتی پیروزی هم دیگر تضمینی برای بیرون ماندن از میدان نیست.
در نحوه ارائه این قاعده، تفاوتی میان کتاب و فیلم «The Hunger Games: Catching Fire» وجود دارد. فیلم چنین القا میکند که پلوتارک هونزبی با بازی فیلیپ سیمور هافمن و اسنو، این تمهید را برای ضربه زدن به کتنیس و پاسخ به سرکشی او طراحی کردهاند. در کتاب، جعبهای بهجامانده از بنیانگذاران پانم معرفی میشود که قواعد دورههای ویژه در آن قرار دارد؛ چارچوبی که در ظاهر، همزمانی این قانون با اوجگیری شورش را بیشتر شبیه اتفاق جلوه میدهد.
کتنیس و پیتا برای ورود دوباره به میدان، به تجربه هیمیچ تکیه میکنند و با برندگان دیگری مانند مگز، بیتی و وایرس همراه میشوند؛ شخصیتهایی که نسخههای جوانترشان در سرگذشت هیمیچ نیز نقش دارند. این تکرار چهرهها نشان میدهد مقاومت یکباره متولد نشده، بلکه تجربه و رنج آن از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است.
کالینز در نامهای همزمان با اکران فیلم توضیح داده که بذر گذشته هیمیچ را بیش از بیست سال قبل، هنگام آغاز سهگانه اصلی، کاشته بود. او به بخشی از رمان «The Hunger Games: Catching Fire» اشاره میکند که کتنیس و پیتا تصاویر خلاصهشده مسابقه هیمیچ را میبینند و او خاموش، از سایه تماشایشان میکند. به گفته کالینز، کاپیتول واقعیت را تحریف و به تبلیغاتی بیرحمانه تبدیل کرده بود: «گفتن حقیقت برای شرکتکنندههایی که هیمیچ راهنمایشان بود، بیش از حد خطرناک و برای خودش بیش از حد دردناک بود.»
پایان فیلم به این سکوت طولانی پاسخی آرام میدهد. کتنیس و پیتا از هیمیچ تشکر میکنند و او نیز قدردان سهم آنها در برچیدن دیکتاتوری میشود. سپس به چمنزار میرود تا به غازهایی غذا بدهد که به یاد لنور داو نگه میدارد. در برابر دستگاهی که کودکان را به ابزار نمایش مرگ تبدیل میکرد، تصویر مردی که به موجودات زنده رسیدگی میکند، پایانی کوچک اما معنادار است.
آینده سینمایی مجموعه احتمالا به تصمیم کالینز برای نوشتن داستانی تازه بستگی دارد. هواداران خواهان روایت نخستین حضور فینیک اودیر در بازیها هستند و فرانسیس لارنس، کارگردان فیلم، و جوزف زادا نیز به کاوش در گذشته پلوتارک، با بازی جسی پلمونس در این پیشدرآمد، و تاریخ منطقه اسرارآمیز ۱۳ ابراز علاقه کردهاند. با این حال، کالینز به این شناخته میشود که تنها وقتی حرفی برای گفتن دارد به این جهان بازمیگردد.
حتی اگر داستان دیگری ساخته نشود، این موخره ظرفیت یک پایان شایسته را دارد. هیمیچ گذشتهاش را پس نمیگیرد و فقدانش جبران نمیشود؛ اما سرانجام به روزی میرسد که تولدش دیگر با فرستادن کودکان به کام مرگ آغاز نمیشود. برای این مجموعه، تصویر آزادی میتواند همین باشد: نه یک پیروزی پرهیاهو، بلکه طلوعی که دیگر نباید از آن ترسید.





