پلاستیکهای میکروسکوپی، تهدیدی عمیق و گسترده در اقیانوسها
دیگر روزهایی که اقیانوسها فقط میزبان ماهیها، جلبکها و شناگران تفریحی بودند، گذشته است؛ اکنون پلاستیکها به اندازه یا حتی بیشتر از موجودات زنده در آبها حضور دارند. اولین تلاش جهانی برای نقشهبرداری از پلاستیکها در اقیانوسها، با مشارکت دانشگاه فلوریدا آتلانتیک، تصویر دقیقتری از این آلودگی ارائه کرده است.
پلاستیکهای ریز یا میکروپلاستیکها که اندازهای بین ۱ میکرون تا ۵ میلیمتر دارند، سالانه بین ۹ تا ۱۴ میلیون تن وارد آبهای اقیانوسها میشوند. پیش از این، تحقیقات فقط به پلاستیکهای شناور روی سطح آب توجه داشتند، اما تیمی از پژوهشگران، از جمله یکی از اعضای دانشگاه فلوریدا آتلانتیک، عمق حضور این پلاستیکها را تا اعماق دریاها بررسی کردند.
مطالعات منتشر شده در نشریه Nature نشان میدهد پلاستیکهای بزرگتر (تا ۵۰۰۰ میکرومتر) بیشتر در سطح آب دیده میشوند، در حالی که نمونههای کوچکتر (تا ۱۰۰ میکرومتر) به طور گستردهتر و عمیقتر در آب پراکندهاند. دکتر تریسی مینسر، استاد زیستشناسی و بیوشیمی، میگوید: «میکروپلاستیکها فقط روی سطح شناور نیستند، بلکه در تمامی نقاط اقیانوس، از سواحل تا آبهای آزاد، حضور دارند.»
تا کنون ۵۶ نوع پلاستیک مختلف در آبها شناسایی شده است. پلاستیکهای با چگالی بالا و شکننده بیشتر در مناطق دور از ساحل دیده میشوند، در حالی که پلیپروپیلن کمتر مشاهده شده که احتمالاً به دلیل تجزیه سریعتر آن توسط نور است.
این آلودگیها نه تنها اکوسیستم دریایی را به هم میریزند و جانورانی مانند لاکپشتها و دلفینها را تهدید میکنند، بلکه چرخه کربن در اقیانوسها را نیز تحت تأثیر قرار میدهند. اقیانوسها نقش مهمی در جذب دیاکسید کربن دارند و اختلال در این فرآیند میتواند به افزایش گرمای زمین کمک کند. همچنین، کاهش مرجانها که زیستگاه گونههای متنوعی هستند و به تصفیه آب و تولید اکسیژن کمک میکنند، از پیامدهای دیگر آلودگی پلاستیکی است.
سلامت انسان نیز در خطر است، چرا که میکروپلاستیکها وارد بدن ما شدهاند و تحقیقات قبلی نشان دادهاند که ممکن است بر عملکرد مغز تأثیر بگذارند.
