آلن گرینسپن، رئیس پیشین فدرال رزرو آمریکا، در ۱۰۰ سالگی درگذشت

آلن گرینسپن، اقتصاددان برجستهای که ریاست فدرال رزرو (Federal Reserve) آمریکا را در دوران چهار رئیسجمهور بر عهده داشت و اقتصاد این کشور را از دورههایی از رشد بیسابقه و بحرانهای نگرانکننده عبور داد، در ۱۰۰ سالگی درگذشت.
آندریا میچل، همسر گرینسپن و خبرنگار ارشد واشینگتن و امور خارجی شبکه انبیسی نیوز (NBC News)، در بیانیهای اعلام کرد که او صبح دوشنبه در خانهشان بر اثر عوارض بیماری پارکینسون از دنیا رفته است.
میچل در بیانیه خود نوشت: «او مردی بزرگ بود که برای دههها، در دوران روسایجمهور هر دو حزب، به شکل دادن اقتصاد آمریکا کمک کرد، اما همیشه در پذیرفتن اشتباهاتش صادق بود. برای من، او همسرم بود؛ کسی که از اولین قرارمان در سال ۱۹۸۴ زندگیام را شکل داد. او برای بیسبال، تیم واشینگتن کامندرز، تنیس، طلا و موسیقی، بهویژه جاز، «شور و هیجان غیرعقلانی» داشت. او با نبوغ و مهربانیاش به یاد آورده خواهد شد. شریک زندگی او بودن، شادی زندگی من بود.»
گرینسپن از سال ۱۹۸۷ تا ۲۰۰۶ ریاست فدرال رزرو را بر عهده داشت. تنها چند ماه پس از آغاز دوره کاری او، بازار سهام سقوط کرد و چند سال بعد، رکودی اقتصادی رخ داد که چشمانداز انتخاب دوباره جورج اچ. دابلیو. بوش را تضعیف کرد. با این حال، دوران ریاست گرینسپن شامل رونق فناوری در دهه ۹۰ میلادی، سپس ترکیدن حباب داتکام در سال ۲۰۰۰ و شوک حملات ۱۱ سپتامبر در سال بعد بود.
سیاست فدرال رزرو در حفظ نرخ بهره پایین در دهه ۲۰۰۰ بعدها با انتقادهای زیادی روبهرو شد؛ منتقدان آن را یکی از عوامل شکلگیری حباب مسکن در همان دهه دانستند، حبابی که پس از آن به بحران وامهای مسکن در سال ۲۰۰۷ و رکود بزرگ در سال بعد انجامید.
در گزارشی که کنگره آمریکا در سال ۲۰۱۱ منتشر کرد، مجموعهای از عوامل در فروپاشی مالی آن دوره موثر دانسته شد؛ از جمله «ناکامی محوری» فدرال رزرو در مهار جریان وامهای مسکن پرریسک و آلوده؛ اقدامی که به گفته گزارش، میتوانست با تعیین استانداردهای محتاطانه برای اعطای وام مسکن انجام شود. این گزارش همچنین به کوتاهی نهادهای تنظیمگر فدرال و نبود مقررات کافی درباره مشتقات مالی بهعنوان دیگر عوامل بحران اشاره کرد.
گرینسپن در سال ۲۰۰۸ در برابر کنگره گفت: «افزایش تقاضای جهانی برای اوراق بهادار زیرمجموعه وامهای مسکن پرریسک آمریکا از سوی بانکها، صندوقهای پوشش ریسک و صندوقهای بازنشستگی، که با رتبهبندیهای غیرواقعبینانه و مثبت آژانسهای اعتبارسنجی پشتیبانی میشد، به نظر من هسته اصلی مشکل بود.»
او در سخنرانی سال ۱۹۹۶ خود عبارت «شور و هیجان غیرعقلانی» را به کار برد؛ هشداری درباره اینکه ارزش سهام بیش از اندازه بالا رفته است. این عبارت بعدها به اصطلاحی مشهور تبدیل شد و هر زمان نگرانیهایی درباره شکلگیری حباب در بخشهایی از اقتصاد مطرح میشود، دوباره به کار میرود.





