بازگشت «Eyes Wide Shut» با نسخه ۴K؛ گفتوگوی لری اسمیت درباره شیوه کاری کوبریک، فیلمبرداری طولانی و رازهای پشتصحنه
فیلم «Eyes Wide Shut» محصول ۱۹۹۹، آخرین ساخته استاد فقید سینما استنلی کوبریک، با بازی تام کروز و نیکول کیدمن، اکنون با ریمستر دقیق و باشکوه مجموعه کریتریون کالکشن (Criterion Collection)، بهتر از همیشه در خانه دیده میشود؛ با نسبت تصویر اصلی ۱٫۸۵:۱، اصلاح رنگها و بازیابی کیفیت نزدیک به نسخه نگاتیو ۳۵ میلیمتری که در تابستان ۱۹۹۹ روی پرده رفت.
پروژهای سه ساله برای کوبریک
فیلم «Eyes Wide Shut»، اقتباسی از رمان کوتاه «Traumnovelle» اثر نویسنده اتریشی آرتور شنیتسلر، از سال ۱۹۹۶ آغاز شد و سه سال طول کشید تا در جولای ۱۹۹۹ اکران شود. این فیلمبرداری ۴۰۰ روزه – که رکورد طولانیترین فیلمبرداری تاریخ را دارد – و پستولیدی با زمان مشابه، بهخوبی نشان میدهد که کوبریک چگونه در اواخر دوران کاریاش فرایند تولید را به نهایت دقت و جزییات رسانده بود.
لری اسمیت، مدیر فیلمبرداری که از سال ۱۹۷۵ در «Barry Lyndon» بهعنوان برقکار با کوبریک همکاری داشت، در گفتوگوی اخیر خود توضیح میدهد:
«کوبریک همیشه با تعداد کمی دوربین و بدون استوریبورد کار میکرد. پوشش صحنه را دقیق میدانست و به برشهای زیاد اعتقادی نداشت. همین باعث میشد فیلمبرداری طولانی باشد اما هدفمند.»
اجرای نیکول کیدمن؛ صحنه اعتراف
اسمیت درباره صحنه طولانی اعتراف شخصیت آلیس (نیکول کیدمن) به همسرش بیل (تام کروز) میگوید:
«نیکول بسیار حساس و سختگیر بود تا دیالوگها را دقیق و با حس درست اجرا کند. در بخشهایی حتی تام کروز حضور نداشت و این به او آزادی داد تا صحنه را به شکل دلخواهش بسازد. کوبریک هم کاملاً به او اعتماد کرد.»
بازسازی ۴K؛ رنگبندی و اصلاح خطاهای قدیمی
نسخههای قبلی DVD و بلوری، به دلیل فوت کوبریک پیش از اتمام کالرگرید نهایی، مشکلاتی داشتند. اسمیت و تیم تازه کریتریون، در یک مرکز پستولید لندن، موارد زیر را اصلاح کردند:
- رنگبندی صحنهها (از جمله بازگرداندن تونهای سبز-آبی یا «سبز دودی» مطابق نسخه نگاتیو اصلی).
- حذف عناصر ناخواسته؛ مثل بازتاب یکی از عوامل در نوار کرومی حمام در صحنه «اوردوز».
- کاهش دانه تصویر و تنظیم نورهای بیشازحد.
اسمیت درباره اختلاف نظر مخاطبان میگوید:
«برخی به نسخههای قبلی عادت کردهاند، اما این نسخه دید تازه و صحیحتری از فیلم ارائه میدهد.»
سکانس مهمانی ماسکدار؛ سانسور و واقعیت پشتصحنه
پس از فوت کوبریک، برای دریافت درجه «R»، بخشهایی از سکانس RG با استفاده از افزودن چهرههای دیجیتال سانسور شد؛ کاری که به گفته اسمیت، اگر کوبریک زنده بود، هرگز نمیپذیرفت.
این سکانس در سه لوکیشن مختلف و طی یک ماه تصویربرداری شد. بازیگران زن عمدتاً مدلهای برهنه بودند که با حضور آزادانه، کنجکاوی اولیه عوامل را از بین بردند و جو کار عادی شد.
شهر نیویورک در پاینوود
خیابانهای نیویورک برای فیلم در استودیو پاینوود (Pinewood Studios) انگلستان بازسازی شد. اسمیت میگوید مقیاسسازی دقیق و طراحی کوبریک فضایی ایجاد کرد که برای تماشاگر ناخودآگاه، کاملاً واقعی به نظر میرسد، حتی اگر منتقدان در زمان اکران نقدهایی داشتند.
میراث و جایگاه امروز
در زمان اکران ۱۹۹۹، انتظار مخاطبان برای یک فیلم «بیشجنسی» از ستارگان هالیوود با چیزی بسیار کوبریکی مواجه شد: نماهای بلند، فضای سرد زیباییشناسانه و معماهای بیپاسخ. با این حال، فروش جهانی ۱۶۲ میلیون دلاری برای فیلمی با ۶۵ میلیون دلار بودجه، موفقیت بزرگی بود. اکنون، با بازپخشهای مکرر در فصل کریسمس و نسخه ۴K کریتریون، «Eyes Wide Shut» نهتنها یکی از بهترین آثار کوبریک شمرده میشود، بلکه از نگاه برخی منتقدان بهترین فیلم دهه ۱۹۹۰ و حتی یکی از بهترین فیلمهای تعطیلات است
