سوندرا لی، ستاره برادوی و بازیگر «Peter Pan»، در ۹۷سالگی درگذشت

سوندرا لی، بازیگر برجسته برادوی که به‌واسطه جثه ظریفش در ۲۶سالگی توانست نقش شاهدخت بومی «تایگر لیلی» را در نمایش «Peter Pan» در کنار مری مارتین روی صحنه برادوی و همچنین در اجرای تلویزیونی ماندگار سال ۱۹۵۵ به شکلی باورپذیر ایفا کند، روز دوشنبه ۲۳ فوریه بر اثر علل طبیعی در آپارتمانش در شهر نیویورک درگذشت. او ۹۷ سال داشت.

خبر درگذشت سوندرا لی را دوست و همکارش، کشیش جاشوا الیس، مدیر روابط عمومی پیشین برادوی و وزیر بین‌معنوی کنونی، اعلام کرد.

لی علاوه بر خلق نقش تایگر لیلی، نخستین بازیگر نقش «مینی فی» ـ فروشنده جوان و پرانرژی ـ در موزیکال افسانه‌ای «Hello, Dolly!» بود و این نقش را در نسخه اصلی سال ۱۹۶۴ با بازی کارول چنینگ روی صحنه برد.

سوندرا لی در سال‌های بعد، به‌عنوان مربی و کوچ، الهام‌بخش و پرورش‌دهنده نسل‌های متعددی از هنرمندان تئاتر، سینما، کاباره و رقص شد. فهرستی از هنرجویان و مراجعان حرفه‌ای او شامل نام‌هایی چون جین فوندا، سالی فیلد، مارلون براندو، داستین هافمن، ناتالیا ماکارووا، جان مالکوویچ، ایمی آدامز، مت دیلون، سیندی لاپر، جوآن جت، گروه ون هیلن و جان لوید یانگ است.

او با نام کامل سوندرا لی گَش، ۳۰ سپتامبر ۱۹۲۸ در نیوآرکِ ایالت نیوجرسی متولد شد (نه ۱۹۳۰؛ نکته‌ای که به گفته جاشوا الیس در بسیاری از زندگینامه‌های اینترنتی به اشتباه ثبت شده بود و خود لی خواستار اصلاح آن در آگهی درگذشتش بود).

در طول بیش از نه دهه فعالیت حرفه‌ای، لی به‌عنوان رقصنده، بازیگر، مدرس، نویسنده، کارگردان صحنه، نمایشنامه‌نویس، مشاور تئاتر و سینما و نقاش جوایز متعددی دریافت کرد. او مشاور کارگردانان سینما در بیش از یک دوجین فیلم بود؛ از جمله «Places in the Heart» با بازی سالی فیلد و جان مالکوویچ، «The Last of the Mohicans» با بازی دنیل دی-لوئیس و «The Morning After» با بازی جین فوندا.

لی که در کودکی به‌دلیل جثه کوچک از مشکلات جسمی رنج می‌برد و هورمون رشد دریافت می‌کرد، بعدها از دنیای خیال‌انگیزش با تعبیر «توتوها و درخشش» یاد می‌کرد. او باله را با حمایت بالرینای نامدار الکساندرا دانیلووا، در استودیو ۶۱ِ تالار کارنگی و زیر نظر ورا نمچینوا و ادوارد کاتن آموخت.

ورودش به برادوی با روایتی افسانه‌ای همراه است؛ جایی که در سال ۱۹۴۷ در شوبِرت اَلی برای آزمون نمایشی «High Button Shoes» با طراحی رقص جروم رابینز حاضر شد و همان دیدار، آغاز دوستی مادام‌العمر و همکاری‌های بعدی‌شان بود. آن دو در «Peter Pan» (۱۹۵۴) بار دیگر کنار هم قرار گرفتند و نقش تایگر لیلی شکل گرفت؛ نقشی که در اجرای تلویزیونی رنگی سال ۱۹۵۵ با تماشای رکوردشکن ۶۵ میلیون نفر، به خاطره جمعی نسل‌ها بدل شد.

از دیگر نقاط درخشان کارنامه لی می‌توان به خلق نقش «مینی فی» در «Hello, Dolly!» (۱۹۶۴) اشاره کرد؛ نمایشی که با کارگردانی و طراحی رقص گوئر چمپیون و تهیه‌کنندگی دیوید مریک در تئاتر سنت جیمز افتتاح شد. او این نقش را در کنار «دالی لوی»‌های نامداری چون کارول چنینگ، جینجر راجرز، بتی گریبل و مارتا ری ایفا کرد و حتی در تورهای یو‌اِس‌اُ دوران جنگ ویتنام حضور داشت.

لی همچنین با گروه «La Revue des Ballets de Paris» به سرپرستی رولان پُتی همکاری کرد و به دعوت جروم رابینز به «Ballets: U.S.A.» پیوست؛ همکاری‌هایی که او را به جشنواره‌ها و صحنه‌های بین‌المللی رساند. در اسپلِتو توجه فدریکو فلینی را جلب کرد و در صحنه پایانی مهمانی فیلم «La Dolce Vita» (۱۹۶۰) به‌عنوان بالرین آمریکایی ظاهر شد.

آخرین حضور عمومی سوندرا لی ۲۳ ژوئن ۲۰۲۵ در تالار کارنگی و در رویداد «Hello, Dolly! In Concert» بود؛ جایی که به‌عنوان آخرین هنرمند اصلی بازمانده از نسخه نخست، ایستاده و طولانی تشویق شد.

کتاب خاطرات او با عنوان «I’ve Slept with Everybody: A Memoir» در سال ۲۰۰۹ منتشر شد و روایت بیش از ۵۰ سال فعالیت در شو بیزنس، دوستی مادام‌العمر با مارلون براندو و روابط عاشقانه‌اش را در بر می‌گرفت. او تا واپسین روزها مشغول نگارش کتاب دومش «Snapshots Redux» بود.

به گفته جاشوا الیس، مراسم بزرگداشت زندگی و کارنامه هنری سوندرا لی در زمانی از سال جاری برگزار خواهد شد.