مایک فیست از «East Of Eden» میگوید؛ عشق ناگفته چارلز و کفشهایی که نقش را شکل دادند

مایک فیست برای بازی در نقش چارلز ترسک در سریال «East Of Eden»، بیش از خشم و حسادت این شخصیت، به شرمی توجه کرده که زندگی او را از درون میفرساید. او در گفتوگویی درباره اقتباس زویی کازان، از عشق پیچیده دو برادر، تأثیر غیرمنتظره یک جفت کفش تنگ و همکاری با کریستوفر ابوت و فلورنس پیو گفته است؛ تجربهای که برایش با علاقهای قدیمی به فیلم الیا کازان آغاز شد.
سریال هفتقسمتی «East Of Eden» از نتفلیکس (Netflix)، بر اساس رمان سال ۱۹۵۲ جان اشتاینبک، سرگذشت نسلهایی از خانواده ترسک را روایت میکند؛ خانوادهای گرفتار خشونت، احساس گناه و زخمهایی که از نسلی به نسل دیگر منتقل میشوند. فلورنس پیو در نقش کتی ایمز ظاهر میشود؛ زنی که ورودش زندگی دو برادر، چارلز با بازی فیست و آدام با بازی ابوت، را دگرگون میکند. زویی کازان نیز با این اقتباس به اثری بازگشته که پدربزرگش، الیا کازان، نسخه سینمایی مشهور آن را در سال ۱۹۵۵ با بازی جیمز دین ساخته بود.
همین میراث سینمایی، نخستین دلیل علاقه فیست به پروژه بود. او میگوید: «وقتی هفدهساله بودم برای بازیگر شدن به نیویورک رفتم و یکی از اولین چیزهایی که تقریباً بهشکلی خندهدار موظفی ببینی، فیلمهای الیا کازان است. «East Of Eden» با بازی جیمز دین فوقالعاده است. برای من خیلی تأثیرگذار بود. یادم هست چقدر آن بازی و آن فیلم را دوست داشتم.»
وقتی از ساخت اقتباس تازه باخبر شد، از مدیر برنامههایش خواست پروژه را زیر نظر بگیرد: «گفتم حواست به آن باشد و خبر بده چه اتفاقی میافتد؛ کنجکاوم. بعد یک روز زویی تماس گرفت و پرسید میخواهی به این گروه بپیوندی؟ با هم قهوه خوردیم و فیلمنامههایش را خواندم. وقتی نقش چارلز را پیشنهاد کرد، راستش واقعاً شگفتزده شدم.»
خواندن نقش، تردید چندانی برایش باقی نگذاشت: «فکر کردم همهچیز بیش از حد خوب است. چطور میتوانم از آن بگذرم؟ یک هدیه تمامعیار بود و احساس میکنم خیلی خوششانس بودهام.» حضور پیو، ابوت و گارث دیویس در گروه، این اشتیاق را بیشتر کرد؛ انتخاب نیوزیلند برای فیلمبرداری هم به گفته او، امتیاز دیگری بود: «دیگر بهتر از این نمیشود.»
چارلز در نگاه اول مردی خشمگین، بیثبات و کینهورز به نظر میرسد، اما فیست راه ورود به شخصیت را در تناقض میان عشق عمیق او به برادرش و ناتوانیاش در بیان آن پیدا کرده است.
«انسان بودن عجیب است. گاهی در زندگی همزمان احساسات زیادی داریم و پردازش همه آنها دشوار است. با اعضای خانواده یا دوستانمان دعوا میکنیم و نمیفهمیم چرا آنها ما را درک نمیکنند؛ آنها هم همین احساس را دارند.»
او رابطه چارلز و آدام را نمونهای روشن از همین بنبست عاطفی میداند: «این دو برادر یکدیگر را دوست دارند، اما شاید نمیتوانند دقیقاً بیان کنند چه چیزی سر راهشان قرار گرفته است. همین موضوع در نهایت مرا به چارلز جذب کرد. خیلی صادقانه به نظر میرسید.»
از نظر فیست، مسئله چارلز فقط حسادت نیست، بلکه باوری ریشهدار درباره بیارزشی خودش است: «این مرد با شرم زندگی میکند؛ شاید شرم از اینکه اصلاً وجود دارد. شاید هم چون با این باور بزرگ شده که نوعی بدی ذاتی در وجودش هست. نمیدانم واقعاً چنین چیزی در او ذاتی است یا بعدها به او تحمیل شده. زیبایی این سریال همین است؛ پرسشهایی بنیادی مطرح میکند، مثل اینکه انسان بودن یعنی چه.»
برای شکل دادن به نقش، او مدام به پیامدهای تنهایی طولانی چارلز فکر کرده است: «اگر کسی این همه شرم را با خودش حمل کند و سالها با افکارش تنها بماند، چه اتفاقی میافتد؟ این وضعیت چطور در وجودش بروز پیدا میکند؟ چطور با چنین باری به یک مرد بالغ تبدیل میشود و بعد چه مسیری پیش رویش قرار میگیرد؟»
بخشی از پاسخ، در صحنههایی پیدا شد که احساسات شخصیتها بدون توضیح مستقیم منتقل میشوند. نخستین صحنه مشترکی که فیست و ابوت فیلمبرداری کردند، بازگشت آدام به خانه و آماده کردن بیکن برای او به دست چارلز بود؛ صحنهای که همچنان از لحظههای محبوب فیست در سریال است.
«خیلی چیزها احساس میشود، اما گفته نمیشود. چارلز میخواهد نشان بدهد چقدر از برگشتن او خوشحال است و در تمام این مدت با نامهها تلاش کرده ارتباطشان را حفظ کند، اما در نهایت این را نمیگوید.»
گفتوگوی دو برادر به اشارههایی کوتاه به نامهها و جنگ محدود میشود و آدام سرانجام میگوید: «داری بیکن را میسوزانی.» محبت چارلز در کاری روزمره نمود پیدا میکند، اما حتی همان تلاش ساده نیز به نتیجهای که میخواهد نمیرسد.
یکی از جزئیات جسمانی نقش، بهشکلی غیرمنتظره از جلسه پرو لباس بیرون آمد: کفشهایی آنقدر تنگ که فیست با آنها لنگ میزد. او نمیداند این انتخاب از ابتدا عمدی بوده یا نه: «کفشها را دادند تا با آنها راه بروم و واقعاً داشتند پاهایم را از بین میبردند. از من پرسیدند آسیب دیدهای؟ گفتم مشکل این کفشهاست.»
پس از آن، دوباره به رمان رجوع کرد و میان درد کفشها و شیوه زندگی چارلز ارتباطی یافت. چارلز پولش را صرف مزرعه میکند، نه آسایش خودش؛ نه به خودش میرسد و نه به فضای داخل خانه. فیست این رفتار را نوعی مجازات خود، در پی خشونتی که نسبت به برادرش داشته، میبیند.
«وقتی این کفشها پیدا شدند و شروع کردند به اذیت کردنم، گفتم منطقی است. معلوم است که کفشهایی دارد که درد میآورند. سالهاست هر روز، تمام روز، آنها را میپوشد. معلوم است که وقت نمیگذارد تعمیرشان کند و جرئت نمیکند برای یک جفت کفش نو پول خرج کند. با همان درد زندگی میکند.»
برای او، این اتفاق نمونهای از نقش همکاری گروه در خلق شخصیت است: «آدمهای زیادی روی یک نقش کار میکنند. گاهی لباس یا وسیلهای به تو میدهند و ناگهان خیلی چیزها سر جای خودشان قرار میگیرد.»
فیست که در سالهای اخیر با استیون اسپیلبرگ در «West Side Story»، جف نیکولز در «The Bikeriders» و لوکا گوادانینو در «Challengers» همکاری کرده، مهمترین درس این تجربهها را دنبال کردن آثاری میداند که واقعاً به او انگیزه میدهند.
«کار با اسپیلبرگ هنوز یکی از بهترین تجربههایی است که احتمالاً در تمام زندگی خواهم داشت و همچنان از آن یاد میگیرم. شاید بزرگترین درسش این بود که با تمام وجود سراغ چیزهایی بروی که درونت را روشن میکنند و برایشان بجنگی. وقتی فرصت ساخت چنین پروژههایی را پیدا میکنی، حضور سر صحنه دیگر شبیه کار کردن نیست. هر روز احساس میکنی خیلی خوششانسی.»
حضور چارلز، حتی زمانی که از مرکز روایت کنار میرود، بر زندگی دیگر شخصیتها سایه میاندازد. فیست میگوید کیفیت رازآلود بعضی لحظههای بازیاش، تصمیمی کاملاً آگاهانه نبوده است. پس از نخستین صحنه مشترک او و پیو، بازیگر نقش کتی به او گفته بود رفتارش یادآور گربه چشایر است؛ شخصیت مرموز و ناپدیدشونده دنیای آلیس.
«برایم بامزه بود که چنین ارتباطی پیدا کرده، چون قسمت اول مربوط به کتی با رفتن آلیس به درون سوراخ خرگوش شروع میشود و استعارههایی از سرزمین عجایب، کوچک شدن و نوشیدنی وجود دارد. من آگاهانه به آن فکر نکرده بودم، اما وقتی دقیق نگاه کنی، کاملاً منطقی است. احتمالاً از هوشمندی زویی در نوشتن و هدفی که دنبال میکرده میآید.»
آشنایی فیست و ابوت نیز، مدتها پیش از بازی در نقش دو برادر، با موقعیتی غیرمنتظره آغاز شده بود. فیست هنگام آماده شدن برای «West Side Story» برای کاهش وزن و رسیدن به اندامی لاغرتر، سراغ کلاس بوکس رفت و اتفاقی با ابوت هممربی شد؛ بازیگری که سالها تجربه بوکس داشت.
«مربیمان تصمیم گرفت خوب است ما را با هم داخل رینگ بفرستد. پس اولین باری که کریس را دیدم، مرتب به صورتم مشت میزد. البته باید بگویم در حین این کار نمیتوانست مهربانتر از آن باشد! ظاهراً سالها برای این نقشها آماده میشدیم و خودم خبر نداشتم.»
تحسین او برای ابوت فقط به این آشنایی محدود نیست. چند سال پیش، تونی کوشنر از فیست خواسته بود در برنامه نمایشنامهخوانی اثری از جان گوار، «The House of Blue Leaves»، شرکت کند. فیست برای شناخت نمایشنامه به آرشیو مرکز لینکلن رفت و نسخههای ضبطشده اجراهای مختلف را دید.
«به یک نسخه رسیدم و فکر کردم این تنها بازیگری است که نقش را برای من قابلفهم کرده است. همان اجرا نقطه شروعم شد و آن بازیگر کریس بود.»
فیست همکاری با ابوت و پیو را فرصتی برای تجربه لحظههایی پیشبینیناپذیر میداند: «فیلمنامه و کارگردان میتوانند عالی باشند، اما در نهایت مسئله همبازی توست. با چه کسی قرار است این کار را انجام بدهی؟ آیا تجربهای واقعی خواهید داشت؟ کریس و فلورنس ناامیدم نکردند. هر روز هیجانانگیز و لذتبخش بود. هیچوقت نمیدانستم میان ما چه اتفاقی خواهد افتاد.»
به گفته او، زویی کازان نیز فضایی فراهم کرده بود که این پیشبینیناپذیری بخشی از کار باشد؛ رویکردی که آن را با سابقه بازیگری کازان و شناخت او و پل دینو از فرایند خلاق مرتبط میداند.
«هیچکدام از ما همه پاسخها را نداریم. پس آماده سر کار میآییم، ایدههایمان را میآوریم، امتحان میکنیم، میبینیم چه چیزی جواب میدهد و پرسشهای دشوار را مطرح میکنیم. چیزی که میخواهی، گروهی است که واقعاً با تمام وجود حاضر و متعهد باشد.»
انتخاب نقشهای فیست نیز بیشتر از یک برنامهریزی دقیق حرفهای، به واکنشش هنگام خواندن متن وابسته است: «گاهی پروژهای به دستم میرسد و فوراً جذبش میشوم. دو فکر همزمان از ذهنم میگذرد: بالاخره همان چیزی است که دنبالش بودم؛ و بعد، ای وای، همان چیزی است که دنبالش بودم، حالا باید واردش شوم.»
او دنبال نقشهایی است که به هیجانش بیاورند، به چالش بکشند و پرسشهایشان بیش از پاسخهای آمادهشان باشد. فاصله میان پروژههایش هم، به گفته خودش، لزوماً نشانه گزینشگری حسابشده نیست؛ بیشتر به ریتم آهسته کارش برمیگردد.
«وقتی روی کاری هستم، تمرکزم همانجاست. برایم سخت است هنگام کار روی یک پروژه، فیلمنامه بخوانم یا به آینده فکر کنم. ترجیح میدهم روی همان یک کار تمرکز کنم، نه اینکه همزمان به سه کار بعدی فکر کنم.»
او با اشاره به اینکه کازان شش سال روی فیلمنامه «East Of Eden» کار کرده بود تا پروژه به مرحله اجرا برسد، تأکید میکند چنین انتظارهایی در این حرفه استثنا نیست: «نمیخواهم فقط سر صحنه حاضر شوم و دیالوگها را بخوانم. هنرمند بودن بیش از حد دشوار است و آدمها سزاوار چیزی بیشتر از این هستند. حقشان است که همکارانی واقعی داشته باشند.»
پروژه بعدی او «Maid of Orleans» است، اما فعلاً ترجیح میدهد درباره نقشش جزئیاتی نگوید: «فقط میتوانم بگویم خوشحالم که این پروژه ساخته میشود و از ساختنش خیلی لذت میبرم.»





