نقد فیلم «طاعون» (The Plague) – جشنواره فیلم کن

نقد فیلم «طاعون» (The Plague): جوئل اجرتون و بازیگران جوان، کمپ تابستانی پسران را به کابوس روان‌شناختی تبدیل می‌کنند …

فیلم «طاعون» که امروز برای نخستین بار در بخش «نگاه نو» (Un Certain Regard) جشنواره کن به نمایش درآمد، گرچه داستانی تخیلی روایت می‌کند، اما یادآور خاطرات تلخ و شیرین کودکی در کمپ تابستانی پسران جزیره کاتالینا است.

داستان فیلم در کمپ تابستانی پسرانه والیبال‌آبی رخ می‌دهد و به ژانر وحشت نزدیک است، اما شبیه «جمعه سیزدهم» نیست. آزار و اذیت و طرد کردن، نوعی ترس متفاوت است که فیلم را به درامی روان‌شناختی و دلهره‌آور تبدیل می‌کند؛ درباره پسربچه‌های ۱۲ ساله‌ای که برای پذیرفته شدن و هم‌گروه شدن، حاضرند یک طردشده تنها را قربانی کنند. این اثر برگرفته از تجربه‌های کارگردان و نویسنده، چارلی پولینگر، در کمپ‌های تابستانی است؛ اگرچه شخصیت‌ها ساخته تخیل‌اند. شدت ترس فیلم کمتر از «کری» (Carrie) است و بیشتر یادآور «ارباب مگس‌ها»ست؛ داستانی که پیش از «ارباب حلقه‌ها» هر پسربچه‌ای آن را خوانده است.

سال ۲۰۰۳ است و بن ۱۲ ساله (با بازی اورت بلانک) در آستانه بلوغ و بحران اخلاقی قرار دارد. او تلاش می‌کند با دیگران هماهنگ شود اما در شرکت در بازی‌ای به نام «طاعون» — بیماری خیالی‌ای که به یکی از کمپ‌نشینان نسبت داده‌اند و می‌گویند مبتلاست — احساس گناه می‌کند. قانون این است که اگر کسی حتی او را لمس کند، «طاعون» می‌گیرد. ایلی (کنی راسموسن)، پسری چاق و از نظر اجتماعی ناتوان که جوش‌های شدیدی روی صورت و پشتش دارد و کمی متفاوت است، هدف این طرد شدن است؛ ظاهری برخلاف بچه‌های «عادی» و از جمله جیک (کایو مارتین)، قلدر و رهبر این رفتارها. بن هر روز بیشتر نگران می‌شود اما می‌خواهد در گروه پذیرفته شود و شک و تردید در چشمانش موج می‌زند.

«ددی واگز»، مربی کمپ با بازی جوئل اجرتون که تهیه‌کننده فیلم هم هست، تلاش می‌کند نظم را حفظ کند اما کاری از دستش برنمی‌آید؛ وقتی پسرها اندکی فرصت پیدا کنند، خویی هیولا صفت می‌گیرند. «طاعون» ممکن است هر لحظه به کلیشه‌های ژانر وحشت سقوط کند اما هوشمندانه عمل می‌کند و همیشه واقع‌گرایانه باقی می‌ماند؛ هرچند تماشایش دشوار است.

بازیگران عمدتاً نوجوانان ۱۲ و ۱۳ ساله‌ای هستند که اولین تجربه بازیگری‌شان را دارند. کنی راسموسن و کایو مارتین به‌ویژه درخشان ظاهر شده‌اند؛ هر دو بی‌تجربه اما بسیار طبیعی، و اورت بلانک نیز به عنوان بن بازی تأثیرگذاری ارائه می‌دهد. پولینگر می‌داند چگونه از این بچه‌ها بازی‌های واقعی بگیرد و جلوه‌های بصری نیمه‌سورئالی مانند رقص هماهنگ در استخر را اضافه کرده که به فیلم حال و هوایی عجیب می‌بخشد.

تهیه‌کنندگان فیلم علاوه بر جوئل اجرتون، شامل لیزی شارپیرو، لوسی مک‌کندریک، استیون اشنایدر، روی لی و دریک داوشی هستند.