
گاهی پشت نقاب شهرت، ثروت یا اعتبار، واقعیتهایی پنهان میشود که تاریخ نمیتواند آنها را نادیده بگیرد. در این مطلب، با ۱۰ نفر از چهرههای سرشناس و موفق آشنا میشویم که یا حامی، یا همدل و یا حتی همکار رژیم نازی بودند—حقیقتهایی تلخ که نگاه ما را به چهرههای محبوب و ماندگار دنیا تغییر میدهد.
۱. ادوارد هشتم (Edward VIII)

پس از کنارهگیری از سلطنت، ادوارد هشتم لقب «دوک ویندزور» (Duke of Windsor) را گرفت. در سال ۱۹۳۷، او به همراه همسرش «والیس سیمپسون» (Wallis Simpson) به آلمان نازی سفر کرد و حتی با «آدولف هیتلر» (Adolf Hitler) دیدار داشت و عکس سلام نازی او تبدیل به ابزار تبلیغاتی برای آلمان شد. اسناد نشان میدهد که نازیها امیدوار بودند در صورت شکست بریتانیا، ادوارد را دوباره به پادشاهی برگردانند. سرویسهای اطلاعاتی بریتانیا او را تهدیدی امنیتی میدانستند و به بهانه مأموریت، او را به باهاما تبعید کردند. هرچند هرگز همکاری مستقیم او با نازیها اثبات نشد، اما رفتارها و دیدگاههای او انتقادات زیادی برانگیخت.
۲. تورکیلد ریبر (Torkild Rieber)

مدیرعامل نروژیالاصل شرکت نفت «تکساکو» (Texaco) که در دهه ۱۹۳۰ نفوذ فراوانی داشت. ریبر روابط نزدیکی با رژیمهای فاشیستی داشت و حتی در جریان جنگ داخلی اسپانیا، برخلاف قوانین بیطرفی آمریکا، به فرانکو نفت رساند. او همچنین نفت به آلمان نازی صادر کرد و از طرف سرویس اطلاعات آلمان به عنوان «دوستدار واقعی هیتلر» توصیف شد. پس از افشای روابطش با عوامل نازی، با فشار افکار عمومی از مدیریت تکساکو استعفا داد.
۳. فیلیپ جانسون (Philip Johnson)

معمار برجسته آمریکایی، طراح ساختمانهایی چون «خانه شیشهای» (Glass House) و رئیس سابق بخش معماری موزه هنر مدرن نیویورک. جانسون در جوانی تحسینکننده هیتلر بود، به تجمعات نازی در آلمان رفت و در نشریات فاشیستی قلم زد. او حتی تهاجم آلمان به لهستان را «تماشایی» توصیف کرد و تلاش داشت جریان فاشیستی را در آمریکا راه بیندازد. هرچند بعدها عقایدش را نفی کرد و آنها را «بزرگترین حماقت عمرش» نامید، اما این لکه هرگز از کارنامهاش پاک نشد.
۴. ازرا پاوند (Ezra Pound)

شاعر بزرگ آمریکایی که اشعارش الهامبخش نسلها بود، در دهه ۳۰ میلادی به شدت طرفدار فاشیسم شد و از هیتلر و رژیم موسولینی حمایت کرد. او در رادیوهای ایتالیا برای تبلیغ فاشیسم و ضدیت با یهودیان برنامه اجرا میکرد و از تسلیم متفقین میگفت. پس از جنگ، به اتهام خیانت بازداشت و سالها در آسایشگاه روانی بستری شد. دیگر جایگاه او در ادبیات هرگز به طور کامل احیا نشد.
۵. چارلز لیندبرگ (Charles Lindbergh)

هوانورد افسانهای آمریکایی و نخستین کسی که پرواز انفرادی بیوقفه بر فراز اقیانوس اطلس را انجام داد، اما شهرتش با گرایشهای سیاسیاش تیره شد. او در دهه ۳۰ و ۴۰ میلادی بارها به آلمان نازی سفر کرد، قدرت نظامی آن کشور را ستود و حتی از «هرمان گورینگ» (Hermann Göring) نشان افتخار دریافت کرد. لیندبرگ از مخالفان سرسخت ورود آمریکا به جنگ جهانی دوم بود و در سخنرانیهایش، یهودیان را عامل فشار برای ورود به جنگ میدانست. باورهای او درباره برتری نژادی و طرفداری از اصلاح نژاد، شباهت زیادی به ایدههای نازی داشت. پس از حمله ژاپن به پرل هاربر، لیندبرگ به ارتش پیوست اما میراثش هرگز از این لکه پاک نشد.
۶. کنوت هامسون (Knut Hamsun)

نویسنده نروژی و برنده نوبل ادبیات ۱۹۲۰ که آثارش الهامبخش نویسندگانی چون ارنست همینگوی و فرانتس کافکا بود. اما در جنگ جهانی دوم، هامسون از رژیم دستنشاندهی نازیها در نروژ حمایت کرد و با مقامات بلندپایه نازی از جمله «گوبلز» (Joseph Goebbels) روابط نزدیکی داشت. او حتی پس از مرگ هیتلر، در روزنامهای نروژی، ستایشنامهای برای او نوشت و او را «اصلاحگر بزرگ» خواند. پس از جنگ، به اتهام خیانت بازداشت و جریمه شد، و محبوبیتش به شدت آسیب دید.
۷. هارولد هارمسورث (Harold Harmsworth)

مالک و ناشر روزنامه معروف «دیلی میل» (Daily Mail)، یکی از پیشگامان ژورنالیسم عامهپسند بریتانیا. هارمسورث در سالهای آغازین قدرتگیری هیتلر، بارها از او و فاشیسم حمایت کرد و حتی رهبر فاشیستهای بریتانیا «سر آسوالد موزلی» (Sir Oswald Mosley) را در روزنامهاش تبلیغ میکرد. او شخصاً به دیدار هیتلر رفت و نامههایی سرشار از تحسین برایش نوشت که بعدها به عنوان تبلیغات نازیها استفاده شد. با افشای این روابط، هارمسورث به حاشیه رانده شد و پیش از آنکه بتواند اعتبارش را بازگرداند، درگذشت.
۸. کوکو شانل (Coco Chanel)

نام «کوکو شانل» (Coco Chanel) همواره با انقلاب در مد و قدرت زنان پیوند خورده، اما کمتر کسی از گذشتهی تاریک او خبر دارد. شانل در دوران اشغال پاریس با یک افسر اطلاعاتی آلمانی به نام «بارون هانس گونتر فن دینکلاگه» (Baron Hans Gunther von Dincklage) رابطه داشت و به لطف این رابطه، امتیازات ویژهای از جمله اقامت در هتل ریتز به دست آورد. اسناد محرمانه نشان میدهد که شانل با نام رمز «ف۷۱۲۴» به عنوان جاسوس نازی ثبت شده بود و حتی برای تسلط بر برند عطر «شانل»، سعی کرد از قوانین ضدیهودی نازیها علیه شرکای یهودیاش استفاده کند. پس از جنگ، شانل با حمایت دوستان انگلیسیاش از مجازات گریخت، اما این بخش از زندگیاش تا سالها پنهان ماند.
۹. ورنر فون براون (Wernher von Braun)

مهندس آلمانی و مغز متفکر برنامه فضایی آمریکا که ساخت موشکهای V-2 (وی-۲) آلمان و بعدها موشکهای ساترن ۵ ناسا به نام او گره خورده است. فون براون عضو حزب نازی و اساس بود و در ساخت تسلیحات آلمان از کارگران اجباری استفاده میکرد که منجر به مرگ حدود ۲۰ هزار نفر شد. پس از جنگ، در قالب پروژه «عملیات پیپرکلیپ» (Operation Paperclip) به آمریکا منتقل شد و نقش کلیدی در فتح فضا ایفا کرد. گذشتهی تاریک او سالها از افکار عمومی پنهان ماند.
۱۰. هنری فورد (Henry Ford)

شاید تأثیرگذارترین صنعتگر قرن بیستم، اما بیشک از بزرگترین همدلهای نازیها در خارج از آلمان. فورد روابط تجاری گستردهای با آلمان نازی داشت و شخصاً هزینه انتشار مقالات ضدیهودی در روزنامه «دیربورن ایندیپندنت» (The Dearborn Independent) را تأمین میکرد. این مقالات بعدها در کتابی به نام «یهودی بینالملل» (The International Jew) منتشر شد که الهامبخش بسیاری از تئوریهای توطئه ضدیهودی شد. هیتلر در کتاب «نبرد من» (Mein Kampf) از فورد به عنوان الگو یاد کرد و در سال ۱۹۳۸، فورد با افتخار نشان عالی «صلیب بزرگ عقاب آلمانی» (Grand Cross of the German Eagle) را از رژیم نازی دریافت کرد.
تاریخ، چهرههای مشهور زیادی را به یاد میسپارد، اما همیشه باید نگاهی منتقدانه و بیطرف به گذشته داشت. نظر شما درباره این اسامی چیست؟ آیا چهرههای دیگری را میشناسید که گذشتهای تاریک داشته باشند؟ دیدگاه خود را با ما در بخش نظرات به اشتراک بگذارید.





