بیشتر آبهای پرتقال صنعتی موجود در بازار پاستوریزه (Pasteurized) میشوند، یعنی تحت دمای بالا قرار میگیرند تا باکتریها و میکروبهای مضر از بین بروند و ماندگاری محصول افزایش یابد.
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) اخیراً پیشنهاد کرده است که حداقل میزان قند (بر حسب مقیاس بریکس – Brix) برای آب پرتقال پاستوریزه از ۱۰.۵٪ به ۱۰٪ کاهش یابد. هدف از این تغییر، حمایت از تولیدکنندگان مرکبات فلوریدا (Florida Citrus Growers) است که به دلیل شرایط آبوهوایی شدید و بیماریهای باکتریایی محصولات، برای رسیدن به استاندارد فعلی دچار مشکل شدهاند.
این کاهش قند حداقلی تأثیر چشمگیری بر طعم یا ارزش تغذیهای آب پرتقال نخواهد داشت، اما حتی با قند کمتر هم مصرف روزانه آن به دلیل کمبود فیبر و ایجاد نوسانات شدید قند خون ایدهآل نیست.
چرا آب پرتقال پاستوریزه میشود؟
در فرآیند پاستوریزاسیون، آب پرتقال حدود ۱۵ ثانیه تحت دمای بالا قرار میگیرد تا باکتریهایی همچون ایکولای (E. coli) از بین بروند و خطر بیماریهای ناشی از غذا کاهش یابد. این روش ماندگاری محصول را افزایش میدهد. آب پرتقال تازهگیری شده معمولاً پاستوریزه نمیشود و دوره نگهداری کوتاهتری دارد.
قند طبیعی آب پرتقال؛ سالم یا مضر؟
آب پرتقال مانند تمام میوهها حاوی قند طبیعی است. یک لیوان (۸ اونس یا ۲۴۰ میلیلیتر) آب پرتقال ۱۰۰٪ تازه، ۲۰.۸ گرم قند و ۱۱۲ کالری دارد.
دولورس وودز (Dolores Woods)، متخصص تغذیه (RDN, LD) در دانشگاه علوم پزشکی هیوستون (UTHealth Houston) میگوید: «حتی با وجود طبیعی بودن قند، بدن شما آن را تقریباً مثل شربت ذرت با فروکتوز بالا متابولیزه میکند. این نوع انرژی تقریباً کالری خالی محسوب میشود.»
برای مقایسه:
- یک قوطی (۱۲ اونس) نوشابه حاوی شربت ذرت با فروکتوز بالا: ۳۹ گرم قند افزوده
- همان مقدار آب پرتقال طبیعی: ۳۱ گرم قند طبیعی
ترزا جنتیل (Theresa Gentile)، متخصص تغذیه و سخنگوی «آکادمی تغذیه و رژیمدرمانی» (Academy of Nutrition and Dietetics)، توضیح میدهد که چه قند افزوده باشد و چه طبیعی، هر دو قند خون را بالا میبرند و هر گرم آنها ۴ کالری دارد.
با این حال، آب پرتقال ۱۰۰٪ مزایای تغذیهای مهمی نسبت به نوشابه دارد. جنتیل میگوید: «تفاوت در بستهٔ غذایی آب پرتقال است. این نوشیدنی منبع ویتامین C (سی)، پتاسیم و فولات (Folate) است و انتخاب بهتری نسبت به نوشابه محسوب میشود.»
میوه کامل را در اولویت بگذارید
بزرگسالان روزانه به حدود ۱.۵ تا ۲ فنجان میوه نیاز دارند. آب پرتقال در این سهم روزانه حساب میشود، اما متخصصان توصیه میکنند دستکم نیمی از میوه مصرفی روزانه از میوه کامل تامین شود.
وودز میگوید: «خوردن یک پرتقال کامل همیشه بهتر از نوشیدن آب آن است.»
یک پرتقال نافی به اندازه یک فنجان میوه محسوب میشود و ۱۲ گرم قند و ۲.۸ گرم فیبر دارد، در حالی که یک فنجان آب پرتقال حدود ۲۱ گرم قند و تنها ۰.۵ گرم فیبر دارد. فیبر هضم غذا را کند کرده و از افزایش سریع قند خون جلوگیری میکند. حتی آب پرتقال خالص با پالپ (Pulp) فیبر بسیار کمی دارد.
آیا باید آب پرتقال را کنار بگذاریم؟
آب پرتقال در دسترس، مقرونبهصرفه و غنی از ترکیبات گیاهی مفید مانند فلاونوئیدها (Flavonoids) با خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی است. برخی محصولات نیز با ویتامین D (دی) و کلسیم غنیسازی میشوند.
با این حال، وودز توصیه میکند که آب پرتقال در مقادیر کم و گهگاهی مصرف شود: «آب پرتقال برای ما مفید است، اما بهتر است آن را به عنوان یک نوشیدنی گاهبهگاه در نظر بگیریم، نه عادتی روزانه.»
در نهایت توجه داشته باشید که
- آب پرتقال ۱۰۰٪ منبع خوبی از ویتامین C، پتاسیم و فولات است و از نوشابه سالمتر است.
- با این وجود، قند طبیعی بالایی دارد و فیبر کمی ارائه میدهد، بنابراین میتواند قند خون را به سرعت بالا ببرد.
- برای دریافت فیبر کافی و کنترل بهتر قند خون، بهتر است بیشتر اوقات از میوه کامل استفاده کنید.
