پایان یک جست‌وجوی ۱۶ ساله؛ آیا گنج افسانه‌ای دزدان دریایی کشف شد؟

دو کاوشگر و باستان‌شناس آمریکایی پس از ۱۶ سال جست‌وجوی مداوم اعلام کرده‌اند که سرانجام محل یک کشتی افسانه‌ای قرن هجدهم را یافته‌اند؛ کشتی‌ای که در سال ۱۷۲۱ میلادی هدف حمله دزدان دریایی قرار گرفت و گنجی عظیم را به اعماق اقیانوس هند فرستاد؛ گنجی که ارزش امروزی آن بیش از ۱۳۸ میلیون دلار برآورد می‌شود.

حمله‌ای که تاریخ‌ساز شد

در سال ۱۷۲۱، دزدان دریایی به یک کشتی پرتغالی که مملو از طلا، نقره و جواهرات بود حمله کردند. این کشتی که «نوسا سنیورا دو کابو» (Nossa Senhora do Cabo – به معنای «بانوی ما، بانوی دماغه») نام داشت، در نهایت در نزدیکی سواحل ماداگاسکار (Madagascar) به زیر آب رفت.

کشتی از هند به راه افتاده بود و افراد مهمی را حمل می‌کرد؛ از جمله نایب‌السلطنه پرتغال (Portuguese Viceroy)، اسقف اعظم گوا (Archbishop of Goa)، حدود ۲۰۰ برده، و البته محموله‌ای عظیم از گنجینه‌های گران‌بها.

کمین دزدان دریایی در اقیانوس هند

این حمله توسط یکی از بدنام‌ترین دزدان دریایی عصر طلایی دزدی دریایی انجام شد: اولیویه «باز» لوواسور (Olivier “The Buzzard” Levasseur). او به همراه ناوگانی از کشتی‌های دزدان دریایی، در نزدیکی جزیره رئونیون (Reunion Island) در اقیانوس هند به کشتی پرتغالی کمین کرد.

کشتی پرتغالی که پیش‌تر درگیر طوفان شده و آسیب دیده بود، به‌راحتی تسلیم شد. دزدان دریایی نه‌تنها کنترل کشتی، بلکه تمام گنج آن را به دست گرفتند و سپس کشتی را حدود ۴۰۰ مایل به سمت غرب بردند و در نزدیکی جزیره‌ای که امروزه نوسی بوراهه (Nosy Boraha) نام دارد—و در آن زمان با نام ایل سنت-ماری (Ile Sainte-Marie) شناخته می‌شد—رها کردند.

ادعای کشف لاشه کشتی پس از ۱۶ سال

اکنون، براندون کلیفورد (Brandon Clifford) و مارک آگوستینی (Mark Agostini)، دو باستان‌شناس آمریکایی از مرکز حفاظت از کشتی‌های تاریخی (Center for Historic Shipwreck Preservation)، اعلام کرده‌اند که پس از ۱۶ سال جست‌وجو در سواحل شمال‌شرقی ماداگاسکار، موفق به کشف محل نهایی این کشتی شده‌اند.

آن‌ها در مجله تخصصی Wreckwatch نوشته‌اند که در این محل، بیش از ۳۳۰۰ شیء باستانی (Artifacts) را شناسایی کرده‌اند.

اگرچه این کشف هنوز به‌طور رسمی توسط نهادهای مستقل تأیید نشده، اما کلیفورد در گفت‌وگو با لایو ساینس (Live Science) گفته است که شناسایی کشتی «بر اساس شواهد متعدد» انجام شده؛ از جمله:

• تحلیل ساختار خود کشتی،
• تطابق سوابق تاریخی با محل کشف،
• و همخوانی اشیای یافت‌شده با آنچه از محموله کشتی در اسناد تاریخی آمده است.

گنجی «خیره‌کننده»، حتی برای دزدان دریایی

این گنج، که به گفته کاوشگران «حتی بر اساس استانداردهای دزدان دریایی هم نفس‌گیر» بوده، شامل موارد زیر می‌شده است:

• شمش‌های طلا و نقره،
• سکه‌ها،
• پارچه‌های ابریشمی،
• و بیش از ۴۰۰ سنگ قیمتی، از جمله ۱۱۰ الماس و ۲۵۰ زمرد.

بر اساس گزارش ZME Science و اسناد تاریخی، دنیس پیات (Denis Piat) در کتاب خود با عنوان Pirates & Privateers in Mauritius (۲۰۱۴) نوشته است که کشتی حامل بلوک‌های طلا و صندوق‌هایی پر از مروارید بوده است.

اشیای مذهبی از هند تا اروپا

کشف اصلی البته فقط مربوط به گنج نیست. تیم باستان‌شناسی موفق به یافتن اشیای متعددی شده است، از جمله:

• مجسمه‌ها و لوح‌های مذهبی،
• تصاویری از مریم مقدس،
• و پلاک‌هایی با عبارات مذهبی مانند «عیسی ناصری».

به باور پژوهشگران، این اشیا احتمالاً در گوا، هند ساخته شده و قرار بوده برای استفاده در کلیساهای لیسبون (Lisbon) به پرتغال منتقل شوند.

علاوه بر این، قطعات فراوانی از سفال و سکه‌های طلایی با کتیبه‌های عربی نیز یافت شده که اکنون زیر شن و لای کف دریا مدفون‌اند.

سرنوشت گنج و انسان‌ها

البته بخش عمده گنج هرگز به کف دریا نرسید. لوواسور و افرادش مقدار زیادی از ارزشمندترین اشیا را پیش از غرق شدن کشتی تصاحب کردند. آن‌ها در نهایت نایب‌السلطنه و بخشی از اموال را در ازای باج به لیسبون بازگرداندند.

با این حال، منابع تاریخی هیچ اطلاعات روشنی درباره سرنوشت ۲۰۰ برده یا اسقف اعظم گوا ارائه نمی‌دهند؛ موضوعی که همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی مانده است.

جزیره‌ای در قلب عصر طلایی دزدی دریایی

دوره‌ای که این رویداد در آن رخ داد، به عصر طلایی دزدی دریایی (Golden Age of Piracy) معروف است. جزیره ایل سنت-ماری به دلیل آب‌های آرام و نبود نظارت جدی قدرت‌های استعماری، به پناهگاهی ایده‌آل برای دزدان دریایی تبدیل شده بود و ده‌ها دزد دریایی از آن به‌عنوان پایگاه حمله به مسیرهای کشتیرانی استفاده می‌کردند.

هنوز اسرار بیشتری در زیر آب نهفته است

براندون کلیفورد معتقد است که ممکن است تا ۱۰ کشتی غرق‌شده در اطراف این جزیره وجود داشته باشد و دست‌کم چهار کشتی در همان بندری قرار دارند که لاشه نوسا سنیورا دو کابو در آن کشف شده است.

مارک آگوستینی نیز می‌گوید: «این منطقه از نظر تاریخی کمتر مورد توجه پژوهشگران بوده و فضای زیادی برای کشفیات تازه وجود دارد؛ کشفیاتی که می‌توانند دریچه‌ای به گذشته باز کنند.»

او امیدوار است که در آینده، پژوهش‌های میدانی گسترده‌تر انجام شود و بررسی دقیق‌تری روی لاشه‌های متعدد این منطقه صورت گیرد؛ شاید گنجینه‌های افسانه‌ای دیگری هم هنوز در اعماق آب‌ها منتظر کشف باشند.