کشف گنجینه ۲۶۰۰ سکه نقرهای قرون وسطایی در روسیه
باستانشناسان در شهر تاریخی کولومنا، ظرفی سفالی حاوی هزاران سکه متعلق به سدههای چهاردهم و پانزدهم میلادی پیدا کردهاند؛ بیش از ۳۵۰ سکه از این مجموعه، نمونههایی ناشناخته برای پژوهشگران هستند.
کشف یک گنجینه بزرگ سکه در روسیه، روزنهای تازه به اقتصاد و زندگی پرآشوب روسیه قرون وسطی گشوده است. باستانشناسان در کولومنا، شهری در حدود ۱۱۴ کیلومتری جنوبشرقی مسکو، یک کوزه سفالی ظریف را از زیر خاک بیرون آوردهاند که ۲۶۰۰ سکه نقرهای در آن پنهان شده بود؛ گنجی که احتمال میرود صاحب ثروتمندش هرگز فرصت بازگشت برای برداشتن آن را پیدا نکرده باشد.
موسسه باستانشناسی آکادمی علوم روسیه اعلام کرده است که این ظرف در گودالی واقع در بخش تاریخی کنونی کولومنا کشف شده است. کولومنا در سدههای چهاردهم و پانزدهم، پس از مسکو، یکی از مهمترین شهرهای منطقه به شمار میرفت و جایگاهی مهم در ساختار سیاسی و بازرگانی آن روزگار داشت.
بخش عمده این مجموعه را سکههایی از نوع «دِنگا» تشکیل میدهد؛ واحد پول نقرهای که از اواخر قرن چهاردهم در شاهزادهنشین بزرگ مسکو ضرب میشد. هر دِنگا ارزشی معادل نیم کوپک داشت و هر ۱۰۰ کوپک برابر با یک روبل بود. بیشتر سکههای گنجینه تازه کشفشده در دوره فرمانروایی واسیلی اول، میان سالهای ۱۳۸۹ تا ۱۴۲۵، و واسیلی دوم، از ۱۴۲۵ تا ۱۴۶۲، در کولومنا ضرب شدهاند.
در میان یافتهها، یک نوع بسیار کمیاب از دِنگا توجه ویژه باستانشناسان را جلب کرده است: سکهای با نقش پرندهای در حال پرواز که به سالهای پایانی حکومت واسیلی اول تعلق دارد. با این حال، مهمترین بخش کشف شاید بیش از ۳۵۰ سکهای باشد که گونههای آنها پیشتر ثبت نشده بود. این نمونهها در کارگاههای ضرب سکه کولومنا تولید شدهاند و اکنون برای شناسایی دقیق نقشها، زمان ضرب و اهمیت تاریخیشان زیر بررسی قرار دارند.
اندازه و ارزش گنجینه نشان میدهد فردی با جایگاه اجتماعی بالا، احتمالاً یک مقام حکومتی ارشد یا تاجری بسیار موفق، آن را پنهان کرده است. اما علت دفن این ثروت همچنان قطعی نیست. تازهترین سکههای مجموعه به نیمه دوم دهه ۱۴۲۰ میلادی مربوط میشوند؛ همزمان با همهگیری طاعونی که میان سالهای ۱۴۲۴ تا ۱۴۲۷ شماری از شاهزادهنشینهای روسیه را درگیر کرد.
پژوهشگران احتمال میدهند مالک گنجینه در جریان آن بیماری همهگیر جان باخته و راز محل پنهانکردن داراییاش نیز با او دفن شده باشد. این فرضیه هنوز نیازمند شواهد بیشتر است، اما کوزهای که قرنها بیصدا زیر خاک کولومنا مانده بود، امروز روایتگر دورانی است که ثروت، ناامنی سیاسی و سایه مرگ ناگهانی در زندگی روزمره مردم درهم تنیده بود.
