کنایه تند آلانیس موریست به بن افلک روی صحنه کنسرت

آلانیس موریست، خواننده و ترانهسرای سرشناس کاناداییآمریکایی، روی صحنه کنسرتش از یکی از همبازیهای قدیمیاش گلایه کرد. او در اجرای ۱۱ نوامبر از مجموعه کنسرتهای «Butterfly With a Machete» در سالن یوتیوب (YouTube Theater) شهر اینگلوود کالیفرنیا، با لحنی کنایهآمیز به بن افلک، همبازیاش در فیلم «Dogma»، اشاره کرد.
موریست این اشاره را در میان تکگوییای مطرح کرد که درباره «قضاوتهای سنگین» دوران حضورش در کانون توجه عمومی بود. او گفت: «حتی یه مرد ازم پرسید چرا با جذابیت جنسیام جلو نیومدم. ممنونم، بن افلک.»
منظور از این جمله این است که افلک ظاهرا از او پرسیده بود چرا جنسیت و جذابیت ظاهریاش را محور اصلی تصویر هنری و رسانهای خود قرار نداده است؛ کاری که در صنعت موسیقی پاپ، بهویژه برای خوانندگان زن، بارها بهعنوان یک استراتژی بازاریابی به کار رفته است. موریست در اوج شهرتش در دهه ۱۹۹۰ دقیقا با تصویری متفاوت شناخته میشد؛ خوانندهای خشمگین، صریح و بیپروا که بیش از ظاهرش، ترانههایش در مرکز توجه بودند.
پس از این جمله، ویدیویی از صحنهای مشهور در فیلم «Dogma» روی صفحه نمایش پخش شد؛ صحنهای که در آن سر شخصیت بن افلک منفجر میشود. این انتخاب، شوخی تلخ و حسابشده موریست را کامل کرد. در «Dogma»، موریست نقش ایزد را بازی میکند و صدایش آنقدر قدرتمند است که بارتلبی، فرشته راندهشدهای که افلک نقشش را ایفا میکند، را در دم از پا درمیآورد. به این ترتیب، خواننده روی صحنه کنسرت، همان صحنه سینمایی را به ابزاری برای پاسخ دادن به حرفی قدیمی تبدیل کرد.
«Dogma» کمدی فانتزی و جنجالی سال ۱۹۹۹ به نویسندگی و کارگردانی کوین اسمیت است. بن افلک و مت دیمن در این فیلم نقش دو فرشته تبعیدی به نامهای بارتلبی و لوکی را بازی میکنند که برای بازگشت به بهشت به دنبال یک راه گریز مذهبیاند؛ راهی که اگر به نتیجه برسد، کل هستی را نابود میکند. نگاه طنزآمیز فیلم به مسائل، در زمان اکرانش اعتراض برخی گروهها را برانگیخت. حضور موریست، که در بیشتر فیلم بیکلام است، از جسورانهترین و بهیادماندنیترین انتخابهای بازیگری این اثر به شمار میرود.
موریست در بخش دیگری از کنسرت، با جزئیات بیشتری از فشارهای زندگی در برابر چشم مردم گفت. به گفته او، در تمام این سالها با «قضاوتهای سنگین درباره آهنگهام، بدنم، ظاهرم، طرز فکرم، احساساتم، ارزشهام، وزنم، اینکه چقدر وحشی و رها هستم، چقدر وحشی و رها زندگی میکنم، روش بچهداریام، روش آموزش بچههام، و روش برخوردم با هر چیز لعنتی دیگه» روبهرو بوده است.
واژهای که موریست برای توصیف خودش به کار برد، «feral» است؛ صفتی که معمولا برای حیوانات اهلیای استفاده میشود که دوباره به زندگی وحشی برگشتهاند. در زبان محاوره امروز، این واژه برای توصیف آدمهایی به کار میرود که از قواعد مرسوم و آداب اجتماعی پیروی نمیکنند. موریست با این تعبیر، به سبک زندگی غیرمتعارف خود اشاره داشت؛ از جمله شیوه تربیت فرزندانش. او پیشتر بارها از رویکرد «آناسکولینگ» (Unschooling) دفاع کرده است؛ روشی آموزشی که در آن کودک به جای پیروی از برنامه درسی رسمی مدرسه، بر اساس علاقه و کنجکاوی خودش یاد میگیرد.
خواننده آلبوم «Jagged Little Pill» همچنین از تلاشی ناموفق برای پیدا کردن دوست در میان چهرههای مشهور گفت: «یه بار حتی به جانی دپ زنگ زدم و جوابش این بود: «چرا داری به من زنگ میزنی؟»»
این روایت کوتاه و طنزآلود، در کنار شوخی با بن افلک، تصویری از تنهایی و فاصلهای ساخت که موریست در دنیای شهرت تجربه کرده است؛ دنیایی که در آن حتی همکاران و همصنفان هم لزوما دوست و همراه نیستند.
حساسیت موریست به نگاه جنسی و قضاوت درباره بدنش، ریشه در تجربههای تلخ گذشته او دارد. این خواننده در مستند «Jagged» محصول سال ۲۰۲۱ گفته بود که در نوجوانی و در سالهای آغاز فعالیتش در صنعت موسیقی، از سوی چند مرد بزرگسال مورد سوءاستفاده جنسی قرار گرفته است. او همچنین بارها از فشار صنعت سرگرمی بر زنان جوان برای دیده شدن از دریچه ظاهر و جذابیت جنسی انتقاد کرده است. در چنین بستری، کنایه او به افلک فقط یک شوخی صحنهای نیست و به بخشی از روایت بزرگتر او درباره تجربه زن بودن در صنعت سرگرمی گره میخورد.
آلانیس موریست با آلبوم «Jagged Little Pill» در سال ۱۹۹۵ به شهرت جهانی رسید. این آلبوم با ترانههایی مانند «You Oughta Know»، «Ironic» و «Hand in My Pocket» به یکی از پرفروشترین آلبومهای تاریخ موسیقی تبدیل شد و چندین جایزه گرمی (Grammy Awards) از جمله جایزه بهترین آلبوم سال را برای او به ارمغان آورد. این آلبوم سالها بعد الهامبخش موزیکالی با همین نام در برادوی هم شد.
مجموعه کنسرتهای «Butterfly With a Machete» با چهارمین و آخرین اجرای خود به پایان رسید. این مجموعه پیشتر و در سال گذشته در لاسوگاس اجرا شده بود. «رزیدنسی» (Residency) به مجموعهای از کنسرتها گفته میشود که یک هنرمند به جای تور در شهرهای مختلف، در یک سالن ثابت و طی چند شب یا چند ماه اجرا میکند. این قالب بهویژه در لاسوگاس سابقهای طولانی دارد و ستارههایی مانند سلین دیون، بریتنی اسپیرز و آدل هم رزیدنسیهای پرسروصدایی در این شهر داشتهاند.
ویدیوی لحظه کنایه موریست به بن افلک خیلی زود در شبکههای اجتماعی دستبهدست شد. نماینده بن افلک تا لحظه انتشار این خبر به درخواستها برای اظهارنظر درباره این ماجرا پاسخی نداده است.
آنچه در کنسرت موریست اتفاق افتاد، ترکیبی هوشمندانه از طنز، اعتراض و روایت شخصی بود. او به جای گلایه مستقیم و جدی، از ابزار هنری خودش استفاده کرد و با پخش صحنه منفجر شدن سر بارتلبی، پاسخی نمادین و بهیادماندنی داد؛ پاسخی که در آن، این بار ستاره خاموش فیلم «Dogma» بعد از بیش از دو دهه حرفش را بلند و رسا زد. اهمیت این لحظه اما فراتر از یک شوخی با یک بازیگر مشهور است. موریست که سالهاست با صراحت از زخمهای صنعت سرگرمی میگوید، این بار هم یادآوری کرد که زنان هنرمند حتی وقتی با استعداد و صدایشان به اوج میرسند، باز هم زیر ذرهبین قضاوت درباره بدن، ظاهر و جذابیتشان قرار میگیرند. حالا باید دید بن افلک سکوت را ترجیح میدهد یا به این کنایه پاسخی میدهد.





