قسمت ۶۰۰ «Law & Order: SVU»؛ پرونده‌ای قدیمی، زخم‌های باز بنسون و استیبلر و یک خداحافظی تلخ
هشدار: این مطلب داستان قسمت ۶۰۰ سریال «Law & Order: SVU» را لو می‌دهد.
سریال «Law & Order: SVU» پنجشنبه به نقطه‌ای رسید که در تلویزیون بسیار کم‌سابقه است: پخش ششصدمین قسمت. پیش از آن، فقط دو سریال داستانی ساعات پربیننده، «The Simpsons» و «Gunsmoke»، از این مرز عبور کرده بودند. بازیگران و عوامل، این موفقیت را با کیکی سر صحنه و یک شام پس از فیلم‌برداری جشن گرفتند و بعد دوباره به کار برگشتند؛ چون قسمت ۶۰۰، در عین اهمیت تاریخی‌اش، تنها قسمت ششم فصل ۲۸ بود و هنوز ۱۵ قسمت دیگر باقی مانده بود.
میشل فازکاس، شورانر سریال، در گفت‌وگو با هالیوود ریپورتر (The Hollywood Reporter) می‌گوید: «اثر تلویزیونی ساختن همین است. این قسمت ششصدم ماست، اما در عین حال یکی از ۲۱ قسمت این فصل هم هست. هر لحظه هم‌زمان روی پنج قسمت کار می‌کنید؛ بعضی در مرحله آماده‌سازی‌اند، بعضی را می‌نویسید و بعضی هم در مرحله پس‌تولیدند. از این نظر چیزی تغییر نکرد.»
بااین‌حال، قسمت «Obedience» برای اولیویا بنسون با بازی ماریسکا هارگیتای و الیوت استیبلر با بازی کریستوفر ملونی، یک پرونده معمولی نیست. بازگشت به قتل یک راهبه جوان در سال ۱۹۹۸، نه‌فقط اشتباه‌های تحقیقات گذشته، بلکه شکاف‌های رابطه این دو همکار قدیمی را هم آشکار می‌کند. آن «دوستت دارم» فصل قبل را نباید نشانه حل شدن همه‌چیز دانست؛ این‌بار فاصله میان آن‌ها بیش از آن است که با یک دیدار صمیمانه از بین برود.
ماجرا با گوئن شارپ، مشاور هیئت‌منصفه با بازی جی. اسمیت کامرون، آغاز می‌شود؛ شخصیتی که در افتتاحیه فصل نیز حضور داشت. گوئن خارج از محل کار سراغ بنسون می‌رود و هنگام قدم زدن در های‌لاین، از مردی می‌گوید که از سال ۱۹۹۸ در زندان است و سال‌ها برای او نامه نوشته تا بی‌گناهی‌اش را ثابت کند. گوئن حالا پرونده را بررسی کرده و به نتیجه قبلی شک دارد.
بنسون ابتدا می‌پذیرد تا جایی که بتواند کمک کند، اما شنیدن نام قربانی، کلر سوبل، حالت چهره‌اش را تغییر می‌دهد. واکنش او فوری و تدافعی است: «الان جدی می‌گی؟»
کلر راهبه‌ای بود که در صومعه‌ای در هارلم با ضربات چاقو کشته شد. پرونده تجاوز و قتل او یکی از نخستین پرونده‌های بنسون در واحد قربانیان ویژه بود؛ آن‌قدر زود که خودش تاکید می‌کند: «من خیلی تازه‌کار بودم.» مرد محکوم، چارلز، اکنون در زندان آتیکا به سر می‌برد. گوئن می‌خواهد بنسون «فقط یک بار دیگر» پرونده را مرور کند و در خلال حرف‌هایش می‌گوید همکار سابق او تماس‌هایش را جواب نداده است.
بنسون استیبلر را در باشگاه بوکس، مشغول طناب زدن، پیدا می‌کند. او از دیدن اولیویا خوشحال است، اما بنسون با خبری آمده که جای خوش‌وبش چندانی نمی‌گذارد: «ما در پرونده کلر سوبل اشتباه کردیم.» استیبلر بلافاصله قربانی را به یاد می‌آورد: «خواهر بندیکتا؟ من هم فکر کردم اومدی چون دلت برام تنگ شده.»
بنسون می‌گوید دلتنگش شده، اما اضافه می‌کند: «تو جواب تماس‌هام رو نمی‌دی. نمی‌تونم مجبورت کنم باهام حرف بزنی.» آخرین دیدارشان در مراسم خاک‌سپاری کریگن بوده؛ همان اتفاق افتتاحیه فصل ۲۷. استیبلر به مرخصی سوگواری پس از مرگ جو جونیور اشاره می‌کند و بنسون یادآور می‌شود که برادرش ۱۸ ماه پیش از دنیا رفته است.
وقتی استیبلر از همراهی در بازگشایی پرونده سر باز می‌زند، بحث شخصی‌تر می‌شود. بنسون می‌گوید: «می‌خوام کنارت باشم و دوستت باشم، ولی باید بگم گاهی این کار رو خیلی، خیلی سخت می‌کنی.» پاسخ او، «لیو، ما دوست نیستیم»، اوضاع را بدتر می‌کند. بنسون با یک «موفق باشی، الیوت» قصد رفتن دارد و استیبلر بازویش را می‌گیرد تا توضیح بدهد منظور بدی نداشته است.
اما بنسون دیگر حوصله عقب‌نشینی‌های همیشگی او را ندارد. از او می‌خواهد خودش را منزوی نکند و حرفی می‌زند که سرانجام اثر می‌گذارد: «خودت همیشه می‌گفتی ما اشتباه‌ها رو جبران می‌کنیم. فکر می‌کنم باید یادت بیاد کی هستی.»
روز بعد، استیبلر به اداره می‌آید؛ جایی که اعضای تیم برای بازبینی پرونده به کاپیتانشان کمک می‌کنند. البته ورودش بی‌حاشیه نیست. او با اشاره‌ای نیش‌دار به سابقه کری در بازرسی داخلی، آن بخش را با اصطلاح تحقیرآمیز «گروه خبرچین‌ها» خطاب می‌کند. کری با بازی ایمه دونا کلی، خونسرد جواب می‌دهد: «من همه‌چیز رو درباره شما می‌دونم، کارآگاه استیبلر.» او می‌گوید: «این رو تعریف حساب می‌کنم.» کری هم پاسخ می‌دهد: «من جای شما بودم، نمی‌کردم.»
در مرور پرونده، ضعف‌های حکم قدیمی یکی‌یکی آشکار می‌شوند. چارلز همیشه گفته کلر را پیدا کرده و تلاش کرده چاقو را از بدنش بیرون بکشد؛ به همین دلیل اثر انگشتش روی سلاح قتل بوده است. روایتش در تمام این سال‌ها تغییر نکرده، وکیل مناسبی نداشته و شواهد مربوط به جای گازگرفتگی که در محکومیتش نقش تعیین‌کننده داشت، امروز از نظر علمی نامعتبر شناخته می‌شود.
از سوی دیگر، استیبلر به‌تنهایی از چارلز بازجویی کرده بود. خودش درباره بنسون اعتراف می‌کند: «نذاشتم وارد بازجویی بشه.» در نتیجه، شاهد مستقلی برای بررسی نحوه پرسش‌های او وجود ندارد.
بنسون تصمیم می‌گیرد یک روز مرخصی شخصی بگیرد و برای دیدن چارلز به آتیکا برود. استیبلر می‌پرسد چرا این‌قدر برای باز کردن پرونده اصرار دارد و او جواب می‌دهد: «تو چرا نداری؟» سرانجام استیبلر همراه می‌شود و می‌گوید با ماشین بنسون خواهند رفت.
کری پیشنهاد می‌کند خودش همراه کاپیتان برود و یادآور می‌شود استیبلر دیگر همکار او نیست. فین اما نکته‌ای می‌گوید که هم درباره پیوند این دو درست است و هم درباره گرفتاری‌شان: «مهم نیست. بعضی شراکت‌ها حتی وقتی تموم می‌شن، تموم نمی‌شن.»
همین ماندگاری، نقطه قوت و در عین حال دشواری رابطه بنسون و استیبلر است. نزدیکی آن‌ها انکارشدنی نیست، اما فاصله میان صمیمیت فصل قبل و تنش این دیدار، امید به یک رابطه عاشقانه را دوباره با تردید روبه‌رو می‌کند. سوگ و انزوای استیبلر قابل درک است؛ خستگی بنسون از تلاش مداوم برای نزدیک شدن به او هم همین‌طور. آنچه آزاردهنده می‌شود، بازگشت دوباره به الگوهایی است که ظاهرا هیچ‌کدام هنوز نتوانسته‌اند کاملا پشت سر بگذارند.
فازکاس درباره برنامه‌ریزی برای این قسمت می‌گوید از اوایل فصل می‌دانست چه مسیری را می‌خواهد دنبال کند و یکی از نخستین پرسش‌هایش این بود: «می‌تونیم کریس ملونی رو برگردونیم؟» او توضیح می‌دهد: «با این فرض که شاید این آخرین قسمت با شماره‌ای مضرب صد باشه که می‌سازیم، احساس می‌کردم اگر بشه این کار رو کرد، الان وقتشه.» این حرف، فرض او در مرحله طراحی قسمت بوده، نه اعلامی درباره پایان سریال.
بازگشت استیبلر از ابتدا بخشی از نقشه شخصی فازکاس بود، هرچند عملی شدنش به عوامل مختلف، از جمله برنامه کاری ملونی، بستگی داشت. او که پیش‌تر در فصل‌های سوم تا هفتم روی سریال کار کرده بود، می‌خواست حال‌وهوای قسمت‌های قدیمی بنسون و استیبلر را زنده کند و به آن دوره ادای احترام کند.
فازکاس می‌گوید: «ایده‌ای داشتم که معمولا این‌طوری سراغم نمیاد: می‌خواستم قسمت، یک سفر جاده‌ای باشه. می‌خواستم توی ماشین باشن، مسافت طولانی برن و مسائلشون رو با هم باز کنن. هنوز نمی‌دونستم به چه دلیلی. همیشه برام جالبه دو نفر رو جایی بذارم که نتونن از هم فرار کنن و مجبور بشن درباره مشکلاتشون حرف بزنن.»
سفر شش‌ساعته از منهتن دقیقا همین کار را می‌کند، هرچند هیچ‌چیز آرام و ساده پیش نمی‌رود. استیبلر روی صندلی کنار راننده می‌خوابد و وقتی بنسون بابت خروپفش سربه‌سرش می‌گذارد، می‌گوید: «درست مثل کتی حرف می‌زنی.» بنسون از کنار اشاره به همسر درگذشته او می‌گذرد و درباره مادرش، برنی، می‌پرسد.
حال برنی بدتر شده و مرگ جو تاثیر سنگینی بر او گذاشته است. استیبلر می‌گوید: «گاهی حواسش اینجاست، ولی بیشتر وقت‌ها نیست.» بااین‌حال، به‌جای ادامه این گفت‌وگو، بحث را به حضور یک مامور سابق بازرسی داخلی در تیم بنسون و تصمیم او برای کاپیتان شدن می‌کشاند. کنایه‌اش تند است: «می‌ذاری بقیه برن کار واقعی رو انجام بدن.» بنسون هم جواب می‌دهد: «تو توی این ۱۸ ماه همین کار رو می‌کردی؟ “کار واقعی”؟»
بحث تا جایی پیش می‌رود که بنسون عملا تهدید می‌کند ماشین را برگرداند. استیبلر برای تغییر فضا ناگهان به گاوهای کنار جاده اشاره می‌کند: «من گاوها رو دوست دارم.» پاسخ کوتاه بنسون، «نمی‌دونستم»، بیشتر از آنکه شروع یک گفت‌وگوی تازه باشد، نشان می‌دهد چقدر از این تغییر موضوع ناگهانی متعجب شده است.
در آتیکا، چارلز بار دیگر قتل کلر را انکار می‌کند و می‌گوید هفته مرگ او صدای مشاجره‌اش با زنی دیگر را شنیده بود. سپس به استیبلر اشاره می‌کند: «به خودش گفته بودم.» استیبلر با مرور دفترچه قدیمی‌اش می‌فهمد واقعا عبارت «مشاجره، زن‌ها، دو شب قبل» را یادداشت کرده، اما هرگز آن سرنخ را پی نگرفته است.
فازکاس می‌گوید انتخاب یک پرونده قدیمی، دلیل منطقی بازگشت استیبلر را فراهم می‌کرد: او دیگر عضو واحد قربانیان ویژه نیست و باید موضوعی به‌اندازه کافی مهم وجود می‌داشت تا دوباره به آنجا بیاید. جالب اینکه پرونده حتی به پیش از شروع سریال برمی‌گردد؛ «Law & Order: SVU» در سال ۱۹۹۹ آغاز شد، اما قتل کلر در ۱۹۹۸ رخ داده است.
به گفته او، تفاوت جایگاه این دو شخصیت در گذشته هنگام شکل دادن به داستان برجسته شد: بنسون تازه‌کار بود و استیبلر کارآگاهی باتجربه. «بنسون خیلی تغییر کرده، چون در نهایت هنوز داریم داستان او رو تعریف می‌کنیم. این ماجرا خیلی خوب با کاری که این فصل با شخصیتش می‌کنیم جور درمی‌اومد و برای بازگشت استیبلر هم منطقی بود.»
تحقیقات تازه، آن‌ها را به دو زن می‌رساند که کلر را می‌شناختند: مادر ارشد صومعه با بازی کاتلین چالفنت و ساندرا، راهبه سابق با بازی لورا اینس، بازیگر «ER». ساندرا حدس می‌زند مشاجره کلر با مادر ارشد، درباره پدر آنتونی، یکی از کشیش‌های صومعه، بوده است.
روایت او از آزارهایی پرده برمی‌دارد که زیر پوشش مذهب انجام می‌شدند. پدر آنتونی، زنان جوان و کم‌تجربه زیر نظرش را وادار می‌کرد برای ادای توبه، اعمال جنسی انجام دهند؛ کارهایی که به گفته ساندرا «همیشه به‌عنوان چیزی مقدس و مورد تایید ارائه می‌شدن». کلر از دیگران آگاه‌تر بود و در برابر او سکوت نکرد. مادر ارشد از قربانیان خواسته بود شرح آزارها را در نامه بنویسند، اما هیچ اقدامی صورت نگرفته بود.
شب، بنسون و استیبلر در اتاق یک متل پرونده‌ها را مرور می‌کنند. این موقعیت برخلاف الگوی آشنای داستان‌های عاشقانه هواداری، زمینه نزدیک شدنشان نیست؛ درست برعکس، به یکی از تلخ‌ترین گفت‌وگوهای قسمت منجر می‌شود.
نام پدر آنتونی در تحقیقات اولیه مطرح شده بود، اما آن‌ها از او بازجویی نکرده بودند. استیبلر حالا با صراحت می‌گوید: «فقط دروغ می‌گفت و من هم باورش می‌کردم؛ چون کشیش بود و من کاتولیکم.»
فازکاس می‌گوید ملونی نیز از پرداختن به این وجه شخصیت حمایت می‌کرد: «پیش‌فرض‌های آدم می‌تونن قضاوتش رو منحرف کنن. این به مسئله نقاط کور برمی‌گرده. برای کسی که با مذهب کاتولیک بزرگ شده، پذیرفتن اینکه چیزی که همیشه یک جور می‌دیده، جنبه‌ای خیلی تاریک هم داره، سخته. آن زمان، در سال ۱۹۹۸، حتی درک این موضوع برای استیبلر هم خیلی دشوار بود.»
اما خشم بنسون فقط متوجه این نقطه کور مذهبی نیست. او از اینکه استیبلر کنار گذاشته بودش و خودش هم اجازه داده بود چنین شود، ناراحت است. یادش می‌آید احساس می‌کرد چارلز با تصویر مرتکب جرم جور درنمی‌آید، اما چون تازه‌کار بوده، به تشخیص همکار ارشدش اعتماد کرده است.
بنسون می‌گوید: «باید با این واقعیت زندگی کنم که چون تازه‌کار بودم، کار درست رو نکردم. به حسم اعتماد نکردم، چون فکر می‌کردم تو بهتر می‌دونی. این تقصیر خودمه.» وقتی استیبلر می‌پرسد آیا سه دهه این موضوع را در دل نگه داشته، پاسخ او تفاوت ظریفی را روشن می‌کند: «نه. سی ساله دارم ازش می‌گذرم.»
بحث با جمله‌ای تمام می‌شود که حرف استیبلر در باشگاه را به خودش برمی‌گرداند: «شاید حق با تو باشه، الیوت. شاید ما دوست نیستیم. شاید نمی‌تونیم باشیم.» بنسون از اتاق بیرون می‌رود.
فازکاس برداشتش از رابطه آن‌ها را این‌طور توضیح می‌دهد: «استیبلر هنوز باید روی خودش کارهایی بکنه که بنسون انجام داده. من این دو نفر رو کنار هم دوست دارم؛ هم به‌عنوان همکار و هم به‌عنوان دو بازیگر در یک صحنه. اما بخشی از این قسمت درباره اینه که بنسون از بعضی مشکلات آن دوران عبور کرده. استیبلر هنوز داره روی آن‌ها کار می‌کنه. هنوز خیلی از همان کارهای بیست سال پیش رو انجام می‌ده و تازه داره می‌فهمه باید تغییرشون بده.»
در همین حال، کاریسی و هاوکینز با احضار وکیل اسقف‌نشین، با بازی جیم گافیگان، نامه‌های راهبه‌ها درباره پدر آنتونی را به دست می‌آورند. بنسون و استیبلر پس از بازگشت از سفر، نامه‌ها را مقابل مادر ارشد می‌گذارند و با یادآوری مسئولیت او، وادارش می‌کنند محل اقامت کشیش را بگوید.
سرنخ دیگری هم پیدا می‌شود: زنی که در سال ۱۹۹۹ به شکلی مرموز از جمع راهبه‌ها «رفته» بود. ناپدید شدن او نیز با پدر آنتونی ارتباط دارد. اعضای تیم زیر کف یک کلیسا جسد زنی را پیدا می‌کنند که هنگام مرگ باردار بوده است.
این کشف برای پیدا کردن پدر آنتونی، با بازی ویلیام سدلر، و آوردنش به بازجویی کافی است. او در مرکزی برای «درمان» اقامت دارد که بیشتر شبیه یک اردوگاه تابستانی به نظر می‌رسد. این‌بار آزمایش‌های دی‌ان‌ای راه فرار را بر او می‌بندند. کاریسی هم خبر می‌دهد که پس از طی شدن مراحل مربوط به پرونده کشیش، چارلز آزاد خواهد شد.
پرونده به سمت جبران یک بی‌عدالتی می‌رود، اما رابطه بنسون و استیبلر با چنین قطعیتی به نتیجه نمی‌رسد. بنسون از اعضای تیم تشکر می‌کند و می‌خواهد به خانه بروند. استیبلر به دفتر او می‌آید و خبر می‌دهد اداره مبارزه با جرایم سازمان‌یافته خواسته برگردد، اما او قصد ندارد فعلا این پیشنهاد را بپذیرد.
در عوض، می‌خواهد با ماشین به آریزونا برود و مدتی کنار مورین و فرزندانش بماند که به آنجا نقل مکان کرده‌اند. هر دو تاکید می‌کنند بازنشسته نمی‌شوند. سپس استیبلر از بنسون دعوت می‌کند همراهش برود.
بنسون پیشنهاد را جدی نمی‌گیرد و می‌پرسد تکلیف نوآ چه می‌شود. استیبلر می‌گوید: «اون هم با ما بیاد.» بعد او را از روی صندلی بلند می‌کند و محکم در آغوش می‌گیرد. بنسون اما تصمیمش را عوض نمی‌کند: «برام کارت‌پستال بفرست.»
استیبلر صورت او را میان دست‌هایش می‌گیرد، پیشانی‌اش را می‌بوسد و آرام می‌گوید: «خداحافظ، کاپیتان.» سپس از دفتر بیرون می‌رود. بنسون با چشم‌هایی اشک‌آلود به همکارانش نگاه می‌کند؛ کسانی که با وجود درخواست او برای رفتن، همچنان مشغول کارند.
آیا این دعوت، نشانه‌ای از آینده عاشقانه آن‌هاست؟ فازکاس پاسخ را نه در یک وعده قطعی، بلکه در شناخت متقابلشان می‌بیند: «فکر می‌کنم همدیگه رو دوست دارن و هر دو هم این رو می‌دونن. وقتی می‌گه “می‌خوای بیای آریزونا؟”، می‌دونه جوابش نه خواهد بود. پرسیدن این سوال وقتی جواب رو می‌دونی، آسونه. نمی‌گم پیشنهادش واقعی نبود، اما جواب بنسون رو هم می‌دونست.»
او ادامه می‌دهد: «فکر می‌کنم الان وقتش نیست. ممکنه بعدها وقتش برسه؟ شاید. اما استیبلر باید روی خودش کار کنه. بنسون هم می‌تونه کارهایی داشته باشه، ولی احتمالا در این مسیر کمی جلوتر از اوست. همیشه فکر می‌کردم عشقشان به هم از یک رابطه جنسی فراتر می‌ره. عمیقا همدیگه رو دوست دارن و قبلا هم این رو پذیرفته‌اند. این قسمت آن احساس رو تقویت می‌کنه، اما فکر می‌کنم استیبلر می‌دونه هنوز باید بیشتر روی خودش کار کنه.»
فازکاس که نویسندگی قسمت ۶۰۰ را بر عهده داشته و برنا مالوی آن را کارگردانی کرده، می‌گوید در زمان انجام مصاحبه، گروه مشغول فیلم‌برداری قسمت دهم و آماده‌سازی قسمت یازدهم بوده است. مسیر پیش روی بنسون نیز قرار نیست آسان‌تر شود.
به گفته او، از ابتدای فصل یک خط داستانی شکل گرفته که در آن پرونده‌ها پیچیده‌اند و پاسخ‌های ساده ندارند. بنسون با این احساس دست‌وپنجه نرم می‌کند که با وجود تمام تلاش‌ها، چیزی تغییر نکرده است: «هرقدر هم سخت کار کنیم، گاهی فرقی نمی‌کنه. دوست دارم او رو تحت فشار بذاریم. قسمتی که الان می‌گیریم و قسمت بعد، او رو به مرزهایی می‌برن که فقط بحث قانونی بودن نیست؛ بحث اینه که چه کاری از نظر اخلاقی درسته، چون داره به جایی می‌رسه که دیگر برایش مهم نیست.»
او از شخصیتی شرور در قسمت در حال تولید مثال می‌زند که بنسون در برابر پرسش درباره انگیزه‌اش می‌گوید: «برام مهم نیست.» فازکاس تاکید می‌کند این جمله برای بنسون بسیار مهم است، هرچند رفتار آن مرد باعث می‌شود واکنشش را درک کنیم.
استفانی مارچ هم قرار است در نقش الکس کابوت بازگردد. این‌بار بنسون سراغ او می‌رود و کمک می‌خواهد، با اینکه آخرین دیدارشان چندان خوشایند تمام نشده بود. فازکاس درباره اینکه آیا الکس همچنان همان کار قبلی را انجام می‌دهد، فقط می‌گوید: «نه. ولی دلیلی داره.»
به این ترتیب، قسمت ۶۰۰ هم ادای احترامی به گذشته «Law & Order: SVU» است و هم یادآوری اینکه گذشته همیشه تمام نمی‌شود. یک محکوم بی‌گناه در آستانه آزادی قرار می‌گیرد، حقیقتی پنهان آشکار می‌شود و بنسون و استیبلر ناچار می‌شوند به خطاهای خود نگاه کنند؛ اما جبران اشتباه‌های یک پرونده، لزوما برای ترمیم زخمی سی‌ساله کافی نیست.
