تحسین اسپیلبرگ از «You Can See Everything»؛ مستندی در مسیر تاریخسازی اسکار؟
استیون اسپیلبرگ فیلم نیتن فیلدر و لنس اوپنهایم درباره الیزابت هولمز را اثری پیشگامانه خوانده است؛ حمایتی که میتواند به شانس آن در رقابت بهترین فیلم کمک کند، هرچند ماهیت ترکیبی اثر همچنان محل بحث است.

آیا فیلمی که حتی استیون اسپیلبرگ هم درباره «مستند» نامیدنش تردید دارد، میتواند مرزهای اسکار را جابهجا کند؟ تحسین تازه او از «You Can See Everything»، ساخته سهساعته نیتن فیلدر و لنس اوپنهایم درباره الیزابت هولمز، توجهها را دوباره به یکی از نامتعارفترین مدعیان فصل جوایز جلب کرده است؛ اثری که بهاندازه کیفیتش، بر سر تعریف و دستهبندی آن بحث وجود دارد.
اسپیلبرگ پنجشنبهشب گذشته در مراسم سالانه سینمایی موزه هنر مدرن نیویورک، موما، در منهتن مورد تقدیر قرار گرفت. او در حاشیه این مراسم، در گفتوگو با نیویورک تایمز از تماشای «You Can See Everything» گفت و تحسینش را اینطور بیان کرد: «یکی از خارقالعادهترین مستندهایی بود که در دو دهه اخیر دیدهام؛ البته اگر بشود اسمش را مستند گذاشت. واقعا پیشگامانه بود. من که حسابی طرفدارش شدهام.»
بخش تعیینکننده این اظهارنظر، همان مکث کوتاه بر واژه «مستند» است. از زمان نمایش غافلگیرکننده فیلم در جشنواره تلوراید، این پرسش همراه آن بوده: با یک مستند روبهرو هستیم، با موقعیتی طراحیشده به سبک فیلدر، یا با ترکیبی که بهراحتی در هیچکدام از این قالبها جا نمیگیرد؟ به نظر میرسد همین ابهام، برای اسپیلبرگ نه نقطهضعف، بلکه بخشی از جذابیت تجربه تماشای فیلم بوده است.
حمایت او برای این اثر ای۲۴ در مقطع رقابتهای اسکار اهمیت دارد. اظهارنظر مثبت اسپیلبرگ تضمینکننده رای اعضای آکادمی نیست، اما میتواند توجه بیشتری به فیلم جلب کند و جایگاهش را در گفتوگوهای فصل جوایز تقویت کند. حمایت پرشور او از «Green Book» در سال ۲۰۱۸ نیز نمونهای بهیادماندنی از ورود این فیلمساز به بحثهای اسکاری است.
اکنون احتمال رسیدن «You Can See Everything» به نامزدی بهترین فیلم مطرح شده؛ اتفاقی که در صورت تحقق، آن را به نخستین مستند نامزد این جایزه تبدیل میکند. بااینحال، تحسین یک چهره بانفوذ را نباید با قطعیت نتیجه اشتباه گرفت، بهویژه برای اثری که هویت سینماییاش همچنان موضوع مناقشه است.
یکی از ابهامهای مهم، واکنش شاخه مستند آکادمی به ساختار ترکیبی فیلم است. این شاخه پیشتر نیز آثاری مانند «Won’t You Be My Neighbor?» و «Apollo 11» را، با وجود انتظارات بالا، از فهرست نامزدها کنار گذاشته است. بنابراین حتی استقبال گسترده هم مسیر نامزدی مستند را هموار و قطعی نمیکند. البته رقابت بهترین مستند و بهترین فیلم دو مسیر متفاوتاند و واکنش رایدهندگان به یک اثر لزوما در هر دو یکسان نخواهد بود.
در پیشبینیهای فعلی، «You Can See Everything» در کنار «The Odyssey»، «La Bola Negra»، «Project Hail Mary» و «Wild Horse Nine» در میان مدعیان پرقدرت بهترین فیلم قرار میگیرد؛ فهرستی که هنوز نباید آن را قطعی دانست. «I Play Rocky»، «The Debut»، «The Invite»، «Obsession»، «Artificial»، «All of a Sudden» و «Fjord» نیز برای رسیدن به جمع ده نامزد نهایی رقابت میکنند. از سوی دیگر، «Dune: Part Three» و «The Further Mis-Adventures of Cliff Booth» هنوز نخستین نمایش خود را پشت سر نگذاشتهاند و میتوانند معادلات را تغییر دهند.
مزیت و چالش «You Can See Everything» ظاهرا از یک نقطه سرچشمه میگیرد: فیلم بهآسانی در قالبهای آشنا جا نمیشود. همین ویژگی اسپیلبرگ را به وجد آورده، اما ممکن است برای بخشی از رایدهندگان پرسشبرانگیز باشد. مسیر اسکاری آن، فراتر از سرنوشت یک فیلم، آزمونی برای میزان استقبال آکادمی از آثاری است که مرز میان ثبت واقعیت و ساختن تجربه سینمایی را به چالش میکشند.





