AR-15: سلاحی در مرکز جنجال آمریکا پس از تلاش برای ترور دونالد ترامپ

در میان فرهنگ گسترده‌ی اسلحه در آمریکا، هیچ سلاحی به اندازه AR-15 همه‌گیر و بحث‌برانگیز نشده است. این نوع تفنگ نیمه‌اتوماتیک توسط نیروهای انتظامی در صحنه‌ی تلاش برای ترور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، در تجمع انتخاباتی روز شنبه کشف شد.

AR-15 (ای‌آر ۱۵) که توسط انجمن ملی تفنگ به عنوان “تفنگ آمریکا” تبلیغ می‌شود و به عنوان سلاح انتخابی تیراندازان جمعی (مواردی که حملات مسلحانه انجام شده) مورد سرزنش قرار می‌گیرد، به عنوان یک سلاح دارای جایگاه اجتماعی شناخته می‌شود که توسط بسیاری به عنوان نمادی از حق حمل سلاح مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به طور طعنه‌آمیز، دونالد ترامپ، کاندیدای جمهوری‌خواه و طرفدار سرسخت حقوق اسلحه، اوایل امسال قول داد که در صورت بازگشت به قدرت، تمام محدودیت‌های اسلحه اعمال‌شده توسط رئیس‌جمهور بایدن را لغو کند. با شناخت حمایت رئیس‌جمهور چهل و پنجم از سلاح‌های گرم، گروه کار و اتو-اردننس تفنگ سفارشی AR15 با حکاکی “فرمانده کل قوا” را برای بزرگداشت شعار او تولید کردند.

در سال ۲۰۲۰، دونالد ترامپ جونیور، پسر بزرگ او، عکسی را در اینستاگرام منتشر کرد که در آن یک تفنگ به سبک AR-15 با نمادهای قرون وسطایی و کارتون هیلاری کلینتون پشت میله‌های زندان به نمایش گذاشته شده بود.

این تفنگ به عنوان نشانه‌ای از قدرت، مردانگی و میراث در فرهنگ عامه‌ی آمریکا جایگزین شده است.

برخی برآوردها نشان می‌دهد که از هر ۲۰ آمریکایی یک نفر صاحب یک سلاح به سبک AR-15 است. آمار داده‌های اسلحه توسط محققان دانشگاه جورج تاون در سال ۲۰۲۱ نشان داد که ۲۴.۶ میلیون آمریکایی صاحب تفنگ‌های سبک AR-15 هستند. این داده‌ها نشان می‌دهد که از آنجایی که بسیاری از مالکان اسلحه چندین سلاح دارند، تعداد کل AR-15 در دست آمریکایی‌ها ممکن است به ۴۴ میلیون برسد.

از سال ۲۰۱۲ تاکنون، حداقل ۲۰۰ نفر در تیراندازی‌های جمعی در ایالات متحده با استفاده از AR-15 کشته شده‌اند. فروش اسلحه در ایالات متحده در سال ۲۰۲۰ به رکورد ۲۳ میلیون رسید که نسبت به سال ۲۰۱۹ افزایش ۶۵ درصدی داشته است.

از تفنگ نظامی تا یک وسیله‌ی خانگی

AR-15 ابتدا در دهه ۱۹۵۰ توسط شرکت آمریکایی آرمالایت به عنوان یک تفنگ نیمه‌اتوماتیک برای غیرنظامیان توسعه یافت که نام “AR” از آن گرفته شده است. در سال ۱۹۵۹، طراحی این سلاح به شرکت دیگری به نام کولتی فروخته شد که به زودی آن را به یک نسخه نظامی تمام اتوماتیک به نام M-16 تبدیل کرد.

این سلاح برای اولین بار در اواسط دهه ۱۹۶۰ و در مراحل اولیه جنگ ویتنام وارد خدمت خط مقدم ارتش ایالات متحده شد. در حالی که این تفنگ در ابتدا به دلیل مشکلات مکرر گیر کردن در بین سربازان آمریکایی محبوب نبود، تولید آن گسترش یافت و در سال ۱۹۶۹، یک نسخه اصلاح‌شده – M16A1 – به سلاح استاندارد خدماتی در سراسر ارتش ایالات متحده تبدیل شد.

پس از پایان جنگ ویتنام، کولتی شروع به بازاریابی نسخه‌های نیمه‌اتوماتیک این تفنگ برای علاقه‌مندان به اسلحه و نیروهای پلیس کرد. حق ثبت اختراع کولتی برای AR-15 در سال ۱۹۷۷ منقضی شد. پس از آن، سایر تولیدکنندگان اسلحه مانند رمینگتون، اسمیت اند وستون و روگر شروع به تولید نسخه‌های خود کردند. کولتی هنوز هم مالک علامت تجاری “AR-15” است و نسخه‌های سایر تولیدکنندگان با نام‌های مختلف شناخته می‌شوند، اما این تفنگ‌ها هنوز هم به طور عامیانه به عنوان AR-15 شناخته می‌شوند.

در حالی که تولید، فروش و نگهداری برخی از این اسلحه‌ها تحت ممنوعیت فدرال ایالات متحده در مورد سلاح‌های تهاجمی نیمه‌اتوماتیک که بین سال‌های ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۴ اعمال شد، محدود شده بود، این ممنوعیت شامل سلاح‌های ساخته شده قبل از سال ۱۹۹۴ نمی‌شد. از زمان انقضای این ممنوعیت در سال ۲۰۰۴، تعداد تفنگ‌های تولید شده در ایالات متحده سه برابر شده و به چهار میلیون در سال ۲۰۱۳ رسید.

یک مطالعه ترکیبی از پایگاه داده کشتار جمعی دانشگاه نورث ایسترن با رسانه‌های آمریکایی نشان داد که AR-15 در ده مورد از ۱۷ کشتار جمعی مرگبار در ایالات متحده که از سال ۲۰۱۲ رخ داده است، استفاده شده است. این حوادث شامل تیراندازی جمعی لاس وگاس در سال ۲۰۱۷ که منجر به کشته شدن ۶۰ نفر شد، و همچنین قتل عام سندیهوک در نیوتن، کنتیکت که منجر به کشته شدن ۲۶ نفر از جمله ۲۰ کودک شد، می‌شود.

در طول دوره ۲۰۰۴-۲۰۱۴، جاگاه تفنگ M-16 با پخش جنگ‌های آمریکا در افغانستان و عراق در فیلم‌ها و سریال‌های اصلی افزایش یافت. این تفنگ در اکثر بازی‌های ویدیویی محبوب مانند PUBG، GTA III، GTA: Vice City، COD: Black Ops، COD Warzone و غیره به نمایش گذاشته شده و آن را به بخشی از فرهنگ عامه تبدیل کرده است.

چرا اینقدر محبوب است؟

AR-15 بر اساس تمایل پنتاگون برای یک سلاح سبک برای رقابت با تفنگ‌های شوروی مانند AK-47 طراحی شد. این سلاح با سرعت بسیار زیاد گلوله‌های کوچک شلیک می‌کند. سرعت بالاتر به این معنی است که پرتابه‌های کوچک هنگام نفوذ به بدن انسان ناپایدار می‌شوند و باعث ایجاد جراحات ویران‌کننده می‌شوند.

سهولت استفاده و توانایی سفارشی‌سازی آن با لوازم جانبی و افزودنی‌های مختلف نیز از دیگر دلایل محبوبیت آن است. اما نوآوری واقعی اضافه کردن یک لوله کوچک برای هدایت گاز از کارتریج‌های شلیک شده بود. پس زدن خنثی‌شده باعث می‌شود هدف‌گیری ثابت روی هدف آسان‌تر شود.

تفاوت عملکردی اصلی بین تفنگ‌های نظامی M16 و M4 و AR-15 غیرنظامی، حالت “ترقش” در بسیاری از مدل‌های نظامی است که امکان شلیک سه گلوله با یک فشار ماشه را می‌دهد. اما در واقعیت جنگ، این تفاوت‌های فنی کمتر از آنچه به نظر می‌رسد مهم هستند.

در دو دهه گذشته، AR-15 به یک ابزار باز و مدولار تبدیل شده است که به طور بی‌نهایت قابل دسترسی است. با تنها چند ابزار ساده و بدون تجربه خاص در اسلحه‌سازی، می‌توان AR-15 را به شدت تغییر داد یا حتی از ابتدا از قطعات موجود برای مطابقت با سلیقه هر کاربر مونتاژ کرد. در نمایشگاه SHOT (تیراندازی، شکار و تجارت فضای باز) لاس وگاس امسال، یک آیفون به عنوان یک لوازم جانبی AR-15 ادغام شد.