«The Dog Stars» ریدلی اسکات با نقدهای سرد روبهرو شد؛ بازگشت علمیتخیلی که فعلا ناامیدکننده است
فیلم تازه «ریدلی اسکات» با وجود بازیگران مطرح و جلوههای بصری تحسینشده، در «راتن تومیتوز» امتیازی پایینتر از انتظار گرفته و به یکی از ضعیفترین آثار سالهای اخیر او تبدیل شده است.
وقتی نام «ریدلی اسکات» (Ridley Scott) روی یک فیلم علمیتخیلی میآید، انتظارها خودبهخود بالا میرود. خالق آثاری مثل «بیگانه» (Alien)، «بلید رانر» (Blade Runner) و «گلادیاتور» (Gladiator) هنوز هم برای بسیاری از سینمادوستان یکی از مهمترین فیلمسازان زنده جهان است. اما ظاهرا بازگشت او به قلمرو علمیتخیلی با «ستارههای سگی» (The Dog Stars) آنطور که انتظار میرفت پیش نرفته است.
بازگشت ریدلی اسکات به علمیتخیلی؛ اما نه در اوج
«The Dog Stars» بر اساس رمانی به همین نام ساخته شده و از همان ابتدا برای طرفداران «ریدلی اسکات» پروژهای کنجکاویبرانگیز بود. این فیلم بازگشت او به ژانر علمیتخیلی پس از چند سال محسوب میشود؛ ژانری که اسکات در آن نهفقط فیلم ساخته، بلکه بخشی از تاریخ سینما را شکل داده است.
برای همین، طبیعی بود که «The Dog Stars» پیش از اکران در فهرست انتظار بسیاری از سینمادوستان قرار بگیرد. مخصوصا اینکه سال ۲۰۲۶، سالی پربار برای آثار ژانری بوده و رقابت میان فیلمهای پرهزینه و مورد انتظار حسابی داغ است.
اما نخستین موج نقدها نشان میدهد این فیلم احتمالا قرار نیست کنار بهترین آثار اسکات بنشیند.
امتیاز پایین در راتن تومیتوز؛ بدترین عملکرد اسکات در بیش از یک دهه
در زمان نگارش گزارش، «The Dog Stars» با ثبت ۶۸ نقد در «راتن تومیتوز» (Rotten Tomatoes)، امتیاز ۳۸ درصدی از منتقدان دارد. این عدد برای فیلمسازی در اندازه «ریدلی اسکات» ناامیدکننده است؛ بهویژه چون پایینترین امتیاز او در بیش از یک دهه اخیر محسوب میشود.
آخرین فیلمی از اسکات که امتیازی پایینتر از این گرفته بود، «خروج: خدایان و پادشاهان» (Exodus: Gods and Kings) در سال ۲۰۱۴ بود که با امتیاز ۲۹ درصدی روبهرو شد.
برای مقایسه، وضعیت برخی آثار اخیر «ریدلی اسکات» در «راتن تومیتوز» چنین است:
| فیلم | امتیاز منتقدان در Rotten Tomatoes |
|---|---|
| «مریخی» (The Martian) | ۹۱ درصد |
| «آخرین دوئل» (The Last Duel) | ۸۵ درصد |
| «تمام پولهای جهان» (All the Money in the World) | ۷۹ درصد |
| «گلادیاتور ۲» (Gladiator II) | ۷۰ درصد |
| «بیگانه: پیمان» (Alien: Covenant) | ۶۵ درصد |
| «خانه گوچی» (House of Gucci) | ۶۲ درصد |
| «ناپلئون» (Napoleon) | ۵۸ درصد |
| «ستارههای سگی» (The Dog Stars) | ۳۸ درصد، بر اساس ۶۸ نقد |
| «خروج: خدایان و پادشاهان» (Exodus: Gods and Kings) | ۲۹ درصد |
این جدول نشان میدهد مشکل فقط این نیست که «The Dog Stars» به شاهکارهای کلاسیک اسکات نمیرسد؛ مسئله این است که حتی در مقایسه با آثار بحثبرانگیز اخیر او هم جایگاه چندان محکمی ندارد.
منتقدان دقیقا چه ایرادهایی گرفتهاند؟
تا این لحظه، «راتن تومیتوز» هنوز اجماع رسمی منتقدان یا همان «Critics Consensus» را برای «The Dog Stars» منتشر نکرده است. اما مرور نقدهای منتشرشده تصویر نسبتا روشنی از نقاط ضعف فیلم میدهد.
یکی از انتقادهای اصلی این است که فیلم چیز تازهای به زیرژانر درامهای پساآخرالزمانی اضافه نمیکند. این نوع داستانها در سالهای اخیر بارها در سینما و تلویزیون دیده شدهاند؛ از روایتهای بقا در جهان ویرانشده تا رابطه انسان با تنهایی، طبیعت، خشونت و امید. طبق نظر بخشی از منتقدان، «The Dog Stars» نتوانسته زاویهای تازه یا امضایی خاص به این فرمول آشنا بدهد.
فیلمنامه نیز از مهمترین نقاط ضعف فیلم دانسته شده است. برخی نقدها به این اشاره کردهاند که داستان به اندازه کافی درگیرکننده نیست و شخصیتها آنقدر پرداخت نشدهاند که مخاطب بتواند به شکل عمیق با آنها همراه شود.
مشکل تمرکز و ناهماهنگی لحن
یکی دیگر از ایرادهایی که در چند نقد تکرار شده، نبود تمرکز کافی در روایت است. به نظر میرسد فیلم میان چند حالوهوا و چند مسیر داستانی در نوسان است، اما همیشه نمیتواند این عناصر را به شکلی منسجم کنار هم نگه دارد.
ناهماهنگی لحن هم از جمله نکاتی است که به آن اشاره شده؛ یعنی فیلم در بعضی بخشها میخواهد درامی جدی و انسانی باشد، در بخشهایی دیگر به سمت تریلر یا علمیتخیلی بقا میرود، اما ظاهرا این جابهجاییها همیشه روان و موثر از کار درنیامدهاند.
برای فیلمسازی مثل اسکات که در بهترین آثارش جهانسازی، ریتم و لحن را با دقتی مثالزدنی کنترل میکرد، چنین انتقادهایی اهمیت زیادی دارند.
نکات مثبت؛ تصویر چشمنواز و بازیگران قدرتمند
با وجود نقدهای منفی، «The Dog Stars» کاملا هم بیدفاع نیست. یکی از نقاطی که بسیاری از منتقدان به آن اشاره مثبت داشتهاند، فیلمبرداری و جلوه بصری اثر است.
ظاهرا فیلم از نظر تصویری همچنان نشان میدهد «ریدلی اسکات» چشم سینمایی قدرتمندی دارد. حتی وقتی فیلمنامه به اندازه کافی قانعکننده نیست، قاببندیها، چشماندازها و حس بصری جهان پساآخرالزمانی توانستهاند بخشی از بار فیلم را به دوش بکشند.
از طرف دیگر، گروه بازیگران هم مورد توجه قرار گرفته است. «جیکوب الوردی» (Jacob Elordi)، «مارگارت کوالی» (Margaret Qualley)، «جاش برولین» (Josh Brolin) و «گای پیرس» (Guy Pearce) در فیلم حضور دارند و طبق نقدها، بازیگران تلاش کردهاند از متریالی که در اختیار دارند بهترین استفاده را ببرند.
مشکل اینجاست که حتی بازیهای خوب هم وقتی شخصیتپردازی کافی نباشد، همیشه نمیتوانند فیلم را نجات دهند.
حتی نقدهای مثبت هم محتاطاند
نکته جالب این است که حتی منتقدانی که نگاه ملایمتری به «The Dog Stars» داشتهاند، معمولا تاکید کردهاند فیلم به ظرفیت کامل خود نمیرسد. یعنی مسئله فقط دوگانه «فیلم خوب» یا «فیلم بد» نیست؛ بیشتر با اثری طرفیم که ایده و امکانات داشته، اما ظاهرا نتوانسته از همه آنها استفاده کند.
این برای طرفداران اسکات شاید تلختر باشد. چون وقتی کارگردانی با سابقه او سراغ علمیتخیلی میرود، انتظار فقط یک فیلم قابل قبول نیست؛ انتظار یک تجربه سینمایی برجسته و بهیادماندنی است.
تاثیر نقدها بر گیشه؛ کار سخت در برابر رقبای پرقدرت
بازخورد سرد منتقدان احتمالا به فروش «The Dog Stars» هم کمک چندانی نخواهد کرد. در زمان اکران این فیلم، آثاری مثل «اودیسه» (The Odyssey) و «مرد عنکبوتی: روزی کاملا نو» (Spider-Man: Brand New Day) همچنان روی پرده هستند و عملکرد خوبی دارند.
در چنین شرایطی، مخاطبانی که میخواهند یک فیلم ژانری بزرگ را روی پرده ببینند، احتمالا ابتدا سراغ گزینههایی میروند که هم تبلیغات گستردهتر دارند، هم نقدهای پرشورتری گرفتهاند.
«The Dog Stars» در سالنهای «آیمکس» (IMAX) هم اکران شده، اما مشکل اینجاست که تبلیغات دهانبهدهان فعلا آن را بهعنوان فیلمی ضروری برای تماشای سینمایی معرفی نمیکند. برای فیلمی از این جنس، واکنشهای مشتاقانه منتقدان و مخاطبان اولیه میتوانست نقش مهمی در فروش داشته باشد؛ اما فعلا چنین موجی شکل نگرفته است.
نام «ریدلی اسکات» هنوز مهم است، اما کافی نیست
«ریدلی اسکات» بیتردید نامی بزرگ در تاریخ سینماست. اما در بازار امروز، نام کارگردان بهتنهایی همیشه برای فروش بالا کافی نیست؛ بهخصوص وقتی فیلم نه دنباله یک فرنچایز عظیم باشد، نه با نقدهای هیجانزده وارد میدان شود.
اسکات هنوز برای مخاطبان جدی سینما اعتبار دارد، اما در این مرحله از کارنامهاش، نام او بهتنهایی نمیتواند یک فیلم علمیتخیلی پساآخرالزمانی را به موفقیتی بزرگ در گیشه تبدیل کند. «The Dog Stars» برای دیده شدن گسترده، به واکنشهای بسیار مثبت نیاز داشت؛ چیزی که فعلا به دست نیاورده است.
آیا امتیاز فیلم ممکن است بهتر شود؟
باید در نظر داشت که ۶۸ نقد برای فیلمی بزرگ، نمونه نهایی و کامل محسوب نمیشود. برای مقایسه، «Gladiator II» با ۴۰۷ نقد و «Napoleon» با ۳۴۲ نقد در «راتن تومیتوز» ثبت شدهاند. بنابراین ممکن است با اضافه شدن نقدهای بیشتر، امتیاز «The Dog Stars» کمی بالا یا پایین شود.
با این حال، معمولا موج نخست نقدها جهت کلی واکنش منتقدان را مشخص میکند. به همین دلیل، اگر کسی امیدوار باشد فیلم ناگهان به محدوده آثار بسیار تحسینشده یا «Certified Fresh» برسد، احتمالا باید انتظارش را تعدیل کند.
به بیان ساده، شاید امتیاز تغییر کند، اما بعید است تصویر کلی منتقدان از فیلم کاملا دگرگون شود.
چرا شکست نسبی «The Dog Stars» اهمیت دارد؟
اهمیت «The Dog Stars» فقط در این نیست که یک فیلم تازه از «ریدلی اسکات» نقدهای ضعیفی گرفته است. مسئله بزرگتر این است که اسکات یکی از فیلمسازانی است که به شکل تاریخی با علمیتخیلی رابطهای تعیینکننده داشته است.
«Alien» وحشت فضایی را برای همیشه تغییر داد. «Blade Runner» تصویر سینمایی آینده، شهرهای نئونی و انسان مصنوعی را به سطحی تازه برد. حتی فیلمهایی مثل «The Martian» نشان دادند اسکات هنوز میتواند علمیتخیلی را با سرگرمی، تنش و شخصیتپردازی قابل لمس ترکیب کند.
به همین دلیل، وقتی او با یک پروژه تازه به این قلمرو برمیگردد، توقع فقط «یک فیلم خوب» نیست؛ توقع این است که چیزی به گفتوگوی ژانر اضافه کند. نقدهای فعلی نشان میدهد «The Dog Stars» دستکم از نگاه بسیاری از منتقدان، نتوانسته چنین کاری انجام دهد.
البته سینما همیشه تجربهای شخصی است. ممکن است طرفداران اسکات، علاقهمندان «جیکوب الوردی» یا مخاطبانی که به فضاهای پساآخرالزمانی علاقه دارند، همچنان نکاتی برای لذت بردن در فیلم پیدا کنند. اما اگر کسی منتظر یک حماسه علمیتخیلی همرده بهترین آثار کارنامه اسکات باشد، فعلا بهتر است با انتظار محتاطانهتری وارد سالن شود.
انتظاری که باید کمی پایینتر بیاید
«The Dog Stars» روی کاغذ همه عناصر جذاب را داشت: کارگردانی بزرگ، منبع اقتباسی شناختهشده، بازیگران مطرح و بازگشت به ژانری که «ریدلی اسکات» در آن میراثی عظیم دارد. اما نخستین واکنشها نشان میدهد نتیجه نهایی، دستکم برای بخش قابل توجهی از منتقدان، به اندازه وعدههایش درخشان نبوده است.
فیلم ممکن است از نظر بصری چشمنواز باشد و بازیگرانش لحظات قابل دفاعی خلق کنند، اما ضعف فیلمنامه، نبود تازگی در روایت و ناهماهنگی لحن باعث شده فعلا در پایینترین رتبههای کارنامه اخیر اسکات قرار بگیرد. هنوز باید دید مخاطبان عمومی چه واکنشی نشان میدهند، اما مسیر فیلم برای تبدیل شدن به یک موفقیت بزرگ، از همین ابتدا دشوار به نظر میرسد.
شما با وجود نقدهای سرد، برای تماشای «The Dog Stars» کنجکاو هستید؟ به نظرتان نام «ریدلی اسکات» هنوز برای دیدن یک فیلم علمیتخیلی کافی است یا نقدها روی انتخابتان تاثیر میگذارند؟ نظرتان را در کامنتها بنویسید.
