التهاب در ترکیه؛ از دستگیری امام اوعلو تا محدویتهای بیشتر
مقامات ترکیه به اقدامات خود علیه رقیب بالقوه رجب طیب اردوعان، رئیس جمهور ترکیه ادامه می دهند؛ حالا شرکت ساختمانی اکرم امام اوعلو مصادره شد. همچنین تحقیقات علیه حامیان این سیاستمدار CHP (حزب جمهوریخواه خلق) در جریان است.
روز سه شنبه، ابتدا مدرک دانشگاهی وی باطل شد. اندکی پس از آن، اکرم امام اوعلو به ادعای اتهامات تروریستی دستگیر شد و بازرسان خانه او را تفتیش کردند. اکنون اقدام بعدی علیه این چهره سوسیال دموکرات و شهردار محبوب کلانشهر استانبول مصادره شرکت ساختمانی وی است. این اقدام را دفتر دادستان عمومی استانبول اعلام کرد. گفته می شود که کنترل «ساختمان امام اوعلو» در اختیار دادستانی قرار گرفته است.
اکرام امام اوعلو رقیب اصلی سیاسی رجب طیب اردوعان رئیس جمهور این کشور محسوب می شود. حزب او، حزب سوسیال دموکرات جمهوریخواه خلق ترکیه، قصد داشت امام اوعلو را به عنوان نامزد ریاست جمهوری خود معرفی کند. اما اکنون دادستانی ترکیه این مرد ۵۳ ساله را به ادعای جرایم مالی، و حمایت از یک گروه تروریستی و موارد دیگر متهم می کند. دانشگاه استانبول نیز در کمال تعجب و در اقدامی بی سابقه مدرک دانشگاهی او – یک شرط اجباری برای کاندیداتوری ریاست جمهوری – را باطل کرد.
با وجود اعلام ممنوعیتهای متعدد، صدها هزار نفر در ترکیه در اعتراض به دستگیری امام اوعلو به خیابان ها آمدند. در استانبول و پایتخت آنکارا، جمعیت از رئیس جمهور اردوعان خواستند استعفا دهد. تظاهرکنندگان او را متهم کردند که با دستگیری او می خواهد بزرگترین رقیب خود را از میان بردارد. بنا به گزارش رسانه ها، در حاشیه تظاهرات، ناآرامی ها و دستگیری هایی صورت گرفت.
همچنین موج عظیمی از اعتراضات به صورت آنلاین شکل گرفت. با اوج گرفتن اعتراضات، محدودیتهای شدیدی روی پلتفرمهای رسانههای اجتماعی در ترکیه اعمال شد. برخی از دسترس خارج شدند، برخی با اختلال مواجه هستند و برای ساعاتی اختلال گسترده اینترنت گزارش شد. همزمان پلیس ترکیه در حال تحقیق از کاربران برای پستهاییست که در حسابهایشان منتشر کردهاند.
علی یرلیکایا، وزیر کشور ترکیه اعلام کرد که تاکنون ۳۷ نفر از کاربران شبکههای اجتماعی دستگیر شده اند. همچنین در مجموع ۲۶۱ دارنده حساب به دلیل «پست های تحریک آمیز» مورد بازرسی قرار گرفتند.
کاربران متهم به «تحریک به نفرت و خصومت عمومی» و «تحریک به ارتکاب جرم» هستند. به ادعای وزیر کشور ترکیه، تا صبح پنجشنبه بیش از ۱۸ میلیون پست در این زمینه در پلتفرم ایکس منتشر شده است.
یامان آکدنیز، فعال حقوق سایبری معروف در ترکیه، صبح امروز در حساب کاربری خود در شبکه های اجتماعی نوشت که کاهش پهنای باند پلتفرم ها ادامه دارد. از روز چهارشنبه، کاربران و رسانه ها گزارش داده اند که پلتفرمهای اجتماعی فقط تا حدی و به سختی قابل دسترسی هستند.
پس از این تحول، چهرههای شاخص ترکیه و اعضای بزرگترین حزب مخالف اردوعان، یعنی حزب جمهوری خلق، این اقدامات را «تلاش برای کودتا علیه رئیس جمهور بعدی» توصیف کردند.
اورسولا فون دِر لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، این بازداشت را «بسیار نگران کننده» توصیف کرد. او تاکید کرد ترکیه به عنوان یکی از اعضای شورای اروپا و کاندیدای پیوستن به اتحادیه اروپا باید به ارزش های دموکراتیک و به ویژه حقوق مقامات منتخب احترام بگذارد. فون در لاین در بروکسل گفت: «ما میخواهیم ترکیه در اروپا جایی داشته باشد، اما این مستلزم تعهد روشن به هنجارها و شیوههای دموکراتیک است».
انتقادهایی از سوی مقامات آلمانی نیز وارد شد: دولت آلمان از «سقوط جدی دموکراسی» در این کشور صحبت می کند.
با اقدام علیه اکرم امام اوعلو که بر اساس نظرسنجی ها در انتخابات احتمالی از اردوعان، رئیس جمهور فعلی ترکیه پیشی میگیرد، تحت فشار گذاشتن مخالفان اردوعان و حزب وی که ماه هاست ادامه دارد به اوج خود رسیده است. منتقدان این اقدام را تلاشی برای تضعیف شانس انتخاباتی مخالفان از طریق راه های قانونی و سو استفاده از نهادهای عمومی برای محدود کردن حقوق مدنی می دانند.
صدراعظم آلمان، اولاف شولز نیز دستگیری اکرم امام اوعلو، سیاستمدار ترکیهای را محکوم کرد. شولتز پیش از آغاز اجلاس اتحادیه اروپا گفت که بازداشت شهردار استانبول یک «نشانه بسیار بسیار بد» بود. او افزود این حادثه «برای دموکراسی در ترکیه ناامید کننده بود، اما قطعا برای روابط بین اروپا و ترکیه نیز ناامید کننده است.»
نهاد ناظر بر رادیو و تلویزیون ترکیه نیز محدودیتهای شدیدی بر پوشش خبرهای مرتبط اعمال کرد. در سوی دیگر جامعه مدنی ترکیه و احزاب مخالف در تدارک موج تازهای از اعتراضات هستند.
