حاشیههای برلیناله ۲۰۲۶؛ ستارهها از سیاست فاصله گرفتند و خبرنگاران کوتاه نیامدند
جشنواره فیلم برلین (برلیناله) همواره بهعنوان یکی از سیاسیترین رویدادهای سینمایی جهان شناخته شده است؛ جشنوارهای که بسیاری آن را حتی سیاسیتر از دیگر فستیوالهای بزرگ سینمایی میدانند. با این حال، برلیناله امسال در شرایطی متفاوت برگزار میشود؛ جایی که شماری از بازیگران مطرح و اعضای هیئت داوران ترجیح دادهاند از پاسخ دادن به پرسشهای سیاسی داخلی و بینالمللی پرهیز کنند؛ آن هم در حالی که خبرنگاران بارها تلاش کردند بحث را به سمت سیاست بکشانند.
این اتفاق در پسزمینهای رخ میدهد که جهان با حواشی اخیر در آمریکا، پرونده جنجالی اپستین، درگیریهای خاورمیانه و همچنین چالشهای داخلی آلمان با حزب AfD روبهروست.
این وضعیت بار دیگر ظهر امروز در نشست خبری فیلم «Sunny Dancer» ساخته جورج جکس تکرار شد؛ فیلمی از بخش «نسلها» که داستان گروهی از نوجوانان را روایت میکند که در یک اردوی تابستانی ویژه بازماندگان سرطان با دوستی و امید آشنا میشوند.
در این فیلم بازیگرانی چون نیل پاتریک هریس، بلا رمزی، جیمز نورتون، جسیکا گانینگ و ارل کیو حضور دارند و موسیقی آن توسط اِستی هایم و زکری داوز ساخته شده است.
در جریان نشست خبری، خبرنگاری از بلا رمزی و نیل پاتریک هریس پرسید آیا هنر خود را سیاسی میدانند و اینکه فیلمها چگونه میتوانند با رشد فاشیسم در اروپا و آمریکا مقابله کنند.
جورج جکس در پاسخ گفت: «بهنظرم گاهی شورشیترین کاری که میشود انجام داد، خوشبینی است. ما میخواستیم فیلمی درباره شادی بسازیم. در دنیایی که اتفاقات زیادی در جریان است، من دلم میخواست اثری بسازم که تماشاگر را به جایی دیگر ببرد.»
نیل پاتریک هریس نیز افزود: «ما در دنیایی الگوریتممحور و بهشدت دوقطبی زندگی میکنیم. بهعنوان هنرمند، اغلب به انجام کارهای غیرسیاسی علاقهمندم، چون انسانها میخواهند به طریقی با هم ارتباط برقرار کنند. ما برای همین کنار هم تجربه میکنیم.»
این موضعگیری با واکنش تند خبرنگاری از شبکه آردیاِف (ARD) مواجه شد؛ او نهتنها به سخنان هریس، بلکه به اظهارات روز گذشته ویم وندرس، رئیس هیئت داوران جشنواره، اشاره کرد که گفته بود «باید از سیاست دور بمانیم». تریشیا تاتل، مدیر جشنواره، نیز در همان نشست تلاش کرده بود بحث را از سیاست دور کند.
خبرنگار ARD با لحنی احساسی گفت: «اینکه بگوییم فیلم سیاسی نیست، خجالتآور است. اگر بیمه درمانی مناسب نداشتم، امروز اینجا نبودم. خودم سرطان داشتهام. پس این فیلم سیاسی است و این جشنواره هم باید سیاسی باشد.»
در بخش دیگری از روز، میشل یئو، بازیگر مطرح سینما، نیز درباره تحولات کنونی آمریکا مورد پرسش قرار گرفت. او با احتیاط پاسخ داد: «فکر نمیکنم در موقعیتی باشم که درباره وضعیت سیاسی آمریکا صحبت کنم یا ادعا کنم آن را بهخوبی درک میکنم. بهتر است درباره چیزی که نمیدانم حرف نزنم.»
یئو که اصالتاً مالزیایی است و عمدتاً در سوئیس زندگی میکند، تأکید کرد که ترجیح میدهد «روی چیزی که برای ما مهم است تمرکز کنیم؛ یعنی سینما».
با این حال، خبرنگاران در نشست «Sunny Dancer» کوتاه نیامدند. خبرنگاری از شبکه زددیاِف (ZDF) از هریس پرسید آیا بهعنوان یک شهروند آمریکایی نگرانیای دارد و سئوالات مشابه که بیش از حد ادامه یافت. مجری نشست مداخله کرد و پرسش را نامرتبط دانست. هریس نیز گفت ترجیح میدهد درباره فیلم صحبت کند و افزود: «من بهعنوان یک اجراکننده، انتخابهای خودم را دارم. شاید بیشتر شبیه دلقک دربار باشم. نظرات سیاسی شخصی خودم را دارم، اما در چنین فیلمی تلاش میکنم تا حد ممکن فراگیر باشم. من این فیلمنامه را هرگز بهعنوان یک بیانیه سیاسی نخواندم.»
در نهایت، مجری جشنواره بحث را به مسیر اصلی بازگرداند.
در پایان نشست، بلا رمزی، ستاره سریالهای «The Last of Us» و «Game of Thrones»، گفت تجربه ساخت «Sunny Dancer» آنقدر برایش الهامبخش بوده که حالا به کارگردانی فکر میکند: «Sunny Dancer واقعاً بهترین تجربه کاری من تا امروز بود. هم از نظر حرفهای و هم شخصی. صادقانه بگویم، احتمالاً بهترین شش هفته زندگی حرفهای و یکی از بهترین شش هفتههای زندگی شخصیام بود.»
برلیناله امسال بار دیگر نشان داد که مرز میان سینما و سیاست همچنان محل مناقشه است؛ حتی زمانی که برخی از ستارهها ترجیح میدهند فقط درباره هنر صحبت کنند.
