سریال «کابل»؛ روایتی بزرگ، انسانی و پرتعلیق از سقوط افغانستان
سریال «کابل» (Kabul) یکی از جاهطلبانهترین و مهمترین آثار ژئوپولیتیک تلویزیون فرانسه در سالهای اخیر است که پس از پخش همه قسمتهایش، حالا بهطور کامل در دسترس علاقهمندان قرار گرفته است. این مینیسریال شش قسمتی، با بودجهای در حدود ۲۰ میلیون دلار و همکاری گسترده بینالمللی، داستانی تاثیرگذار را در پسزمینه سقوط کابل و بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ روایت میکند.
الهام از واقعیت؛ آغاز داستان در دل بحران
ایده ساخت «کابل» از تجربه مستقیم فابین سروان-شریبر، تهیهکننده برجسته فرانسوی، نشأت میگیرد. او در تابستان ۲۰۲۱ در حالی که به همراه پسرش (و همکارش) متیاس وبر در یونان تعطیلات میگذراند، به بحران کابل و مشکلات خروج هنرمندان و پزشکان افغان پی برد و به طور فعال وارد عملیات نجات شد. تلاشهای او از جمعآوری کمک مالی برای خرید بلیت هواپیما شروع شد و خیلی زود تبدیل به ارتباطات گسترده با مقامات فرانسوی، انگلیسی، آمریکایی و قطری برای خروج دهها نفر از چنگال طالبان شد. این تجربه شخصی، الهامبخش شکلگیری روایت سریال شد؛ روایتی از دل اضطراب، همدلی و تلاشهای بینالمللی برای نجات جان انسانها.
فابین سروان-شریبر و متیاس وبر به همراه شارلوت اورتیز از Cinétévé و تیم ۲۴۲۵ Films این پروژه را با همکاری فیلمنامهنویسان سرشناس فرانسه، اولیویه دمانژل (نویسنده فیلم «نوامبر»، سریال «به پیش یا بمیر» و …) و توماس فینکیلکروت به پیش بردند. آنها از ابتدا میدانستند که این رویداد بزرگ، روایتهای زیادی خواهد داشت اما تجربه شخصی سروان-شریبر به آنان مشروعیت و جسارت لازم را برای روایت این ماجرا از منظر اروپایی بخشید.
سریال «کابل» با مشارکت شبکههای تلویزیونی عمومی فرانسه، آلمان (ZDF)، هلند، بلژیک، سوئد، دانمارک، فنلاند، ایسلند، نروژ و ایتالیا ساخته شد و همین همکاری گسترده، بودجه و امکانات بیسابقهای را برای تولید این اثر فراهم کرد. تولید سریال بدون دخالت هیچ پلتفرم استریمری و تنها با سرمایهگذاری تلویزیونهای اروپایی، به آن هویتی منحصربهفرد داد.
در انتخاب بازیگران نیز بر وجه بینالمللی تاکید شد: جاناتان زاکای (Le Bureau des Légendes)، دارینا ال جوندى (The New Look)، شروین آل نبی (Tehran)، اریک دین (Euphoria)، تیبالت اورار (The Night of the 12th)، واسیلیس کوکالاوی (Kandahar)، اولیویه رابوردن (Taken) و دیگر چهرههای مطرح اروپایی و خاورمیانهای در این مجموعه حضور دارند.
در قلب داستان، یک خانواده افغان قرار دارد که در تلاش برای فرار از آشوب و ناامنی کابل است. در اطراف این خانواده، روایت به شخصیتهایی از ملیتها و پیشینههای گوناگون گسترش مییابد؛ از دیپلماتها و سربازان گرفته تا پزشکان و مردم عادی. این رویکرد، سریال را از یک درام صرفاً سیاسی به اثری انسانی، چندلایه و پرکشش تبدیل کرده است.
سریال توسط دو کارگردان زن لهستانی، کاسیا آدامیک («No Escape») و اولگا چایداس («Imago») ساخته شده که به گفته سازندگان، حضور آنها برای نمایش واقعگرایانه و همدلانه خشونت و رنج زنان افغان بسیار حائز اهمیت بوده است.
یکی از چالشهای اصلی، بازسازی کابل در خارج از افغانستان بود. با بررسی گزینههایی چون هند، مراکش، اسپانیا، اردن و امارات، در نهایت یونان و بهویژه فرودگاه متروک آتن بهعنوان لوکیشن اصلی انتخاب شد. این انتخاب به لطف تجربه قبلی عوامل، وفور لوکیشنهای نظامی و شباهت مناظر با افغانستان، به ساخت فضایی باورپذیر و متقاعدکننده کمک کرد. گروههای حرفهای سینمایی یونان و طراح صحنه متعهد، کوستاس پاپاس، نقش مهمی در خلق این جهان ایفا کردند.
سریال «کابل» نهفقط یک تریلر پرتعلیق و پرحادثه، بلکه تصویری انسانی از یکی از مهمترین وقایع معاصر است. سازندگان موفق شدهاند با بهرهگیری از تجربههای دستاول، همکاری بیسابقه بینالمللی، فیلمنامهای قوی و بازیگرانی برجسته، اثری خلق کنند که هم مخاطب جهانی را جذب کند و هم تلنگری به وجدان جمعی درباره سرنوشت مردم افغانستان، بهویژه زنان، باشد.
«کابل» از طریق روایت محوری یک خانواده افغان و گسترش آن به طیفی از شخصیتهای بینالمللی، توانسته است همدلی و عمق احساسی قابل توجهی بیافریند و وقایع تاریخی را از قالب اخبار و تحلیلهای سیاسی فراتر ببرد و به سطح زندگی روزمره و احساسات انسانی بیاورد.
این سریال اکنون بهطور کامل در دسترس است و برای علاقمندان به آثار ژانر سیاسی، تریلر و درام انسانی، تجربهای فراموشنشدنی به شمار میرود.
