مرور فصل اول «The Altruists»؛ عشق، توجیه و سقوط امپراتوری افتیایکس

سقوط افتیایکس در نوامبر ۲۰۲۲، فقط ورشکستگی یک صرافی رمزارز نبود؛ فروپاشی تصویری بود که از سم بنکمنفرید بهعنوان نابغهای متفاوت ساخته شده بود: جوانی که ظاهرا میخواست ثروتمند شود تا دنیا را جای بهتری کند. مینیسریال هشتقسمتی «The Altruists» در نتفلیکس (Netflix)، این تناقض را از دریچه رابطه او با کارولین الیسون دنبال میکند. حاصل، درامی درباره جاهطلبی، نیاز به دوست داشته شدن و توانایی خطرناک آدمها در توجیه تصمیمهایشان است؛ هرچند تمرکز پررنگ بر عاشقانه مرکزی، گاهی ابعاد گستردهتر کلاهبرداری را به حاشیه میبرد. ادامه مطلب، داستان و پایان فصل اول را فاش میکند.
گراهام مور، خالق و نویسنده سریال که ژاکلین هویت در اداره آن همراهش بوده، از ابتدا انتخاب روشنی داشته است: «این سریال درباره رمزارز یا امور مالی نیست. درباره یک رابطه است.» این تصمیم، هم نقطه قوت اثر است و هم سرچشمه محدودیتهایش. برای همراه شدن با قصه لازم نیست سازوکار معاملات رمزارزی را بدانیم، اما رابطه سم و کارولین نیز نمیتواند بهتنهایی توضیح کاملی برای ناپدید شدن میلیاردها دلار از پول مشتریان باشد.
جولیا گارنر نقش کارولین را بازی میکند و آنتونی بویل در نقش سم ظاهر میشود. آشنایی آنها در شرکت معاملاتی جین استریت کپیتال (Jane Street Capital) شکل میگیرد؛ محیطی که استعداد ریاضی و میل به رقابت، زمینه نزدیکیشان را فراهم میکند. آنچه این دو را به هم پیوند میدهد، فقط کشش عاطفی نیست. هر دو به «نوعدوستی موثر» باور دارند؛ دیدگاهی که در برداشت آنها میگوید میتوان با کسب درآمد بسیار زیاد و بخشیدن آن، بیشترین خیر ممکن را به دیگران رساند.
در آغاز، این باور برای سم دلیلی است تا در والاستریت کار کند و درآمدش را صرف امور خیریه کند. اما بهتدریج از هدفی اخلاقی به ابزار توجیه بدل میشود: اگر قرار است در آینده پول بیشتری به دیگران برسد، چرا امروز خطر بیشتری نکنیم؟ کارولین نیز از همان آزمون ورود به شرکت، آمادگیاش برای به خطر انداختن همه سرمایه را نشان میدهد. روی کاغذ، انتخابش «راهبرد بهینه ریاضی» است؛ در دنیای واقعی، همین منطق قرار است با پول آدمهایی اجرا شود که چنین خطری را نپذیرفتهاند.
سریال رفتوبرگشت میان سالهای شکلگیری این همکاری و روزهای فروپاشی را به ستون روایت تبدیل میکند. مخاطب زودتر از شخصیتها میداند مقصد کجاست؛ معما این نیست که آیا شکست میخورند، بلکه این است که چگونه فاصله میان نیت اولیه و رفتار نهایی را طی میکنند. این ساختار در بهترین لحظات، هر وعده خوشبینانه را با سایه پیامدهایش همراه میکند، گرچه بعضی تقابلها بیش از اندازه آشکارند و مضمون را بهجای کشف تدریجی، مستقیم تحویل میدهند.
سم شرکت معاملاتی آلامدا ریسرچ (Alameda Research) را راه میاندازد و کارولین به او میپیوندد. جمعی از معتقدان به نوعدوستی موثر قرار است سرمایه را از راه معامله افزایش دهند و به کار خیر برسانند. اما میل به رشد، تحمل مخالفت را کمتر میکند. تارا مکآولی، شریک موسس سم، نسبت به خطرپذیری آنها معترض است؛ در مقابل، سم و کارولین برای هر مانع توضیحی پیدا میکنند. حتی به تعویق افتادن کمک خیریه میتواند با وعده کمک بزرگتر در آینده توجیه شود.
زندگی عاطفیشان هم از همین الگو پیروی میکند. هر بار رابطه به مشکلی میرسد، بهجای روبهرو شدن با نیازها و ترسهایشان، راهی برای تغییر صورت مسئله پیدا میکنند. کارولین با استفاده از اصطلاحات روابط چندشریکی میگوید: «شرکت، شریک اصلی ماست.» این جمله قرار است مرزی میان کار و عشق بکشد، اما بیشتر نشانه ناتوانی آنها در پذیرش وابستگیشان است. شرکت به جایی تبدیل میشود که هم احساساتشان را در آن پنهان میکنند و هم برای ادامه همان رابطه به آن متکیاند.
با تاسیس صرافی افتیایکس (FTX)، مقیاس خطر بزرگتر میشود. قرار است کارولین «آلامدا ریسرچ» را اداره کند و سم مسئول صرافی باشد، اما جدایی این دو مجموعه سستتر از چیزی است که باید باشد. سم ترابوکو با بازی الکس لاوتر، نیشاد سینگ با بازی کاران سونی و گری وانگ با بازی یوجین یانگ نیز وارد این شبکه کاری و دوستانه میشوند؛ شبکهای که اعتماد شخصی در آن جای شفافیت و نظارت را گرفته است.
زیان معاملات پرخطر «آلامدا ریسرچ» با پول مشتریان «افتیایکس» پوشانده میشود و حفرهای هشتمیلیارددلاری شکل میگیرد. از این نقطه، وعده نجات آینده بهانهای برای پنهان کردن بحران امروز است. سریال نشان میدهد چگونه مسئلهای مانند مطالبه یک وام از سوی وویجر دیجیتال (Voyager Digital)، بهجای پاسخ روشن، با تصمیم به خرید شرکت طلبکار زیر معاملات بزرگتر دفن میشود. هر حرکت، زمان میخرد؛ هیچکدام مسئله اصلی را حل نمیکند.
قصه در پرداخت همکارانی که میان وفاداری، ترس و مسئولیت گرفتار شدهاند، اغلب اثرگذارتر از عاشقانه مرکزی است. ترابوکو شرکت را ترک میکند و به سفر با قایق تفریحیاش میرود. نیشاد رابطه تازهاش با کلر واتانابه را قطع میکند تا او را از پیامدهای آنچه میداند دور نگه دارد. این خطوط فرعی نشان میدهند تصمیمهای سم و کارولین فقط به خودشان آسیب نمیزند؛ آدمهای اطرافشان نیز ناچارند بهای اعتمادشان را بدهند.
فروپاشی با تشدید پرسشهای خبرنگاران، بحران نقدینگی و اعلام چانگپنگ ژائو، مشهور به سیزی، برای فروش توکن افتیتی شتاب میگیرد. ارزش توکن سقوط میکند و مشتریان برای برداشت پولشان هجوم میآورند. صرافی نمیتواند پاسخگوی درخواستها باشد. در لحظهای که حسابها باید واقعیت را نشان دهند، وعدهها دیگر کار نمیکنند و کارولین در معرض تبدیل شدن به مقصر اصلی قرار میگیرد.
سم همچنان میکوشد ماجرا را مسئلهای حلشدنی جلوه دهد. به سرمایهگذاری شرکت در استارتاپ هوش مصنوعی آنتروپیک (Anthropic) اشاره میکند و استدلالش این است که با نقد کردن آن، پول مشتریان بازمیگردد. قسمت پایانی در برابر این منطق، مثال سادهای میگذارد. نیکلاس روس به او میگوید: «اگر بیست دلار از کیف تو بردارم، با آن بلیت بختآزمایی بخرم و اتفاقا برنده شوم، حتی اگر پول را برگردانم، باز هم دزدی کردهام.» این گفتوگو مرز میان امید به جبران و مسئولیت اقدام اولیه را روشن میکند؛ مرزی که سم مدام میکوشد از کنارش عبور کند.
کارولین سرانجام توافق همکاری با دادستانها را میپذیرد: بازگرداندن پول و شهادت در دادگاه، در برابر درخواست ارفاق از قاضی. نیشاد و گری نیز همکاری میکنند و حلقه نزدیکان سم از هم میپاشد. کنستانس وانگ و رایان سلامه هم شرکت را ترک میکنند. رویایی که با زبان خیرخواهی شروع شده بود، اکنون به مجموعهای از تلاشهای فردی برای پذیرفتن مسئولیت یا فاصله گرفتن از فاجعه تبدیل شده است.
پایان عاطفی سریال، تماس کارولین با سم در آستانه بازداشت اوست. کارولین بالاخره میگوید: «دوستت دارم.» سم پیش از آنکه بتواند پاسخ بدهد، بازداشت میشود. این صحنه ساختگی است، نه بازسازی گفتوگویی ثبتشده؛ مور نیز توضیح داده که لحظات خصوصی رابطه بر پایه حدسهای آگاهانه نوشته شدهاند. بنابراین، باید آن را پایان نسخه دراماتیک این دو شخصیت دانست، نه مدرکی درباره احساسات واقعیشان.
همین پایان، مشکل محوری اثر را هم آشکار میکند. سریال گاهی سم را چنان اسیر تایید و محبت کارولین نشان میدهد که اختیار و جاهطلبی مستقلش کمرنگ میشود؛ در مقابل، کارولین بیش از اندازه در جایگاه نیروی هدایتکننده قرار میگیرد. بازی بویل در نمایش معذب بودن و دشواری ارتباط برقرار کردن، متقاعدکنندهتر است. اجرای گارنر، با تاکید زیاد بر رفتارها و لحن نامتعارف، گاهی به کاریکاتور نزدیک میشود. نوسان میان کمدی عاشقانه و درام مالی نیز همیشه مهار نشده و بعضی لحظات سبکبال، با سنگینی پیامدها فاصله زیادی دارند.
کارتهای پایانی، تماشاگر را به نتایج واقعی بازمیگردانند: بنکمنفرید به ۲۵ سال زندان و الیسون به دو سال محکوم شدند. این فاصله در سرنوشت آنها، اهمیت همکاری کارولین با دادستانها را برجسته میکند و اجازه نمیدهد قصه صرفا با حسرت یک عشق ناکام تمام شود.
«The Altruists» زمانی قویتر است که رابطه را یکی از اجزای فاجعه میبیند، نه پاسخ نهایی آن. اعتماد بیحساب، مرزهای مخدوش کاری و شخصی و باور به اینکه هدف خوب هر وسیلهای را مجاز میکند، زمینه درامی غنیتر از اختلافهای عاشقانه فراهم میکنند. سریال میخواهد بفهمد این دو چرا نتوانستند یکدیگر را نجات دهند؛ پرسش مهمتر اما این است که چرا خیال نجات دنیا، به آنها اجازه داد پول دیگران را به خطر بیندازند.




