چهار سال در خدمت «Eyes Wide Shut»؛ روایت لیزا لئونه از همکاری بیوقفه با استنلی کوبریک و ساختوساز نیویورک در لندن
نسخهی ویژه و ریمستر ۴K این فیلم توسط کریتریون کالکشن (Criterion Collection) منتشر شده و با کیفیتی چشمگیر، جزئیات تصویر را همانند نسخهٔ ۳۵ میلیمتری بر پردهی سینما به خانهها آورده است.
این نسخه علاوه بر مصاحبه با لری اسمیت (مدیر فیلمبرداری)، مالک حسن سعید (فیلمبردار واحد دوم)، و تاد فیلد (بازیگر نقش نیک نایتینگل)، گفتوگوی ویژهای با لیزا لئونه دارد؛ هنرمندی که مسیرش از عکاسی مستند تا تبدیل شدن به «چشم نیویورک» کوبریک در ساخت این فیلم، داستانیست پر از فراز و فرود و همکاری نزدیک با یکی از بزرگترین کارگردانان تاریخ سینما.
در میانه دهه ۹۰، لئونه در حال کار روی عکسهای خبری و موزیکویدیو بود که تلفنی از دوستش ویویَن دریافت کرد:
«پدرم یک فیلم جدید میسازد، چند صفحه فکس کرده برای تحقیق، وقت ندارم انجامش بدهم، میتوانی کمک کنی؟ پولی نمیدهم ولی فیلم عکاسی برایت میخرم.»
پدر ویوین، کسی نبود جز استنلی کوبریک. لئونه عکسهایی از بخشهای مختلف نیویورک گرفت، که همه در نزدیکی محل زندگیاش بود. ویوین این عکسها را برای کوبریک فرستاد. چند ماه بعد، با پیام ضبطشده صدای کوبریک روی تلفن لئونه، همکاری آغاز شد. کوبریک این عکسها را «بهترین تصاویر تحقیقاتی» میدانست و از لئونه خواست برای مدتی کوتاه بهعنوان عکاس تحقیقاتی نیویورک با او کار کند ــ مدتی که در عمل چهار سال طول کشید.
کوبریک که دههها به نیویورک یا حتی آمریکا سفر نکرده بود، برای ساخت «Eyes Wide Shut» به بازسازی دقیق خیابانهای شهر نیاز داشت. لئونه نهتنها عکس میگرفت، بلکه هرآنچه لازم بود برای صحنهها فیزیکی تأمین میکرد: از تاکسیها و تابلوها گرفته تا سطلهای زباله و حتی وان حمام و یخچال آپارتمانی که الگویی برای محل زندگی شخصیت «دومینو» (با بازی وینسا شو) شد.
برای ثبت زوایای مورد نظر، لئونه با کمک گرت براون (مخترع استدیکم) و دوربین کوچک، در خیابانهای نیویورک راه میرفت و فیلم میگرفت تا کوبریک بتواند فضای شهر را ببینید. بسیاری از نماهای پسزمینه، مانند ورودی خانه زیگلر (بازی سیدنی پولاک) یا تصاویر برای استفاده روی ترنسلایتها، توسط او نیز فیلمبرداری شد.
وقتی لئونه نیاز به فیلمبرداری واحد دوم پیدا کرد، حلقه آثار مالک حسن سعید را برای کوبریک فرستاد. سعید، که بهخاطر همکاری با اسپایک لی روی «Clockers» و «Girl 6» شهرت یافته بود، ناگهان فرصت همکاری با کارگردان محبوبش را پیدا کرد. سعید توضیح میدهد که کوبریک جزئیاتی دقیقی از عکاسی معماری میخواست:
«باید با لنز ۱۸ میلیمتر از ارتفاع مشخص (حدود ۳ متر) میگرفتیم تا خطوط تصویر خم نشوند و تقارن کامل با کادر داشته باشند.»
این شیوه، نکاتی ارزشمند برای فیلمبرداری سازهها و مناظر شهری به سعید آموخت که تا امروز همراهش مانده است.
پس از آغاز فیلمبرداری با تام کروز و نیکول کیدمن در لندن، کوبریک از لئونه خواست بهعنوان طراح صحنه به او ملحق شود. اما کار او به همین محدود نشد: از تستهای شبانه دکور تا هدایت بدل کروز در نماهای دور، همه را انجام میداد. بسیاری از جزئیات صحنهها از خانه شخصی کوبریک و آثار هنری همسرش کریستیان آورده شده بود.
زمانی که بحث درباره عنوان شغلی لئونه هنوز ادامه داشت (کوبریک میخواست عنوانی فراتر از طراح صحنه بدهد)، خبر رسید که کارگردان تنها یک روز پس از آخرین مکالمهشان درگذشته است. لئونه آخرین شات لازم ــ یک نمای تأسیس از عمارت زیگلر ــ را کارگردانی کرد و سپس کارش پایان یافت. پس از مراسم خاکسپاری، تصمیم گرفته شد که تدوین فیلم کوبریک بدون تغییر باقی بماند، جز اصلاح صدا و رنگ.
لئونه تجربه همکاری با کوبریک را به یک فیلم دانشجویی تشبیه میکند؛ تیمی کوچک و نزدیک، و کارگردانی که با فشار خلاقانه افراد را به کشف تواناییهای پنهانشان وامیدارد:
«در آن سن، همه زندگیام را به او دادم. هفت روز هفته در اختیارش بودم. چون بالاخره، اسمش استنلی کوبریک بود.»
