گشایش آرامگاهی ۲۶۰۰ ساله؛ چهار انسانی که زمان آنها را فراموش کرده بود
کشف یک مقبره دستنخورده اتروسکی در ایتالیا با بیش از ۱۰۰ شیء تدفینی سالم
باستانشناسان در ایتالیا موفق به گشایش یک آرامگاه اتروسکی (Etruscan Tomb) کاملاً مهر و مومشده شدند؛ آرامگاهی ۲۶۰۰ ساله که نهتنها بقایای چهار انسان را در خود جای داده بود، بلکه به دلیل دستنخورده ماندن مُهر آن، تمام اشیای تدفینیاش نیز از دستبرد غارتگران در امان مانده بود.
کشفی کمنظیر در قلب ایتالیا
این آرامگاه در محوطه سان جولیانو (San Giuliano)، حدود ۴۳ مایل (نزدیک به ۷۰ کیلومتر) شمالغرب رم و در منطقهای تپهای در مرکز ایتالیا کشف شده است. تیم باستانشناسی فعال در قالب پروژه پژوهش باستانشناسی سان جولیانو (San Giuliano Archaeological Research Project – SGARP) این کشف را—به نقل از بیانیه دانشگاه بِیلور (Baylor University)—یکی از مهمترین یافتههای چند دهه اخیر برای درک تمدنهای پیشارومی (Pre-Roman Civilizations) توصیف کرده است.
آرامگاهی که هرگز گشوده نشده بود
دیویده زوری (Davide Zori)، استاد تاریخ و باستانشناسی دانشگاه بیلور و پژوهشگر اصلی این پروژه، در بیانیهای گفت: «این اتاق تدفینی کاملاً مهر و مومشده، نمونهای بسیار نادر در باستانشناسی اتروسکی است.» او افزود که «آرامگاهی اتاقکدار با این قدمت که تاکنون با روشهای مدرن باستانشناسی در این منطقه کاوش شده باشد، پیش از این سابقه نداشته است.»
چهار اسکلت و بیش از ۱۰۰ شیء تدفینی
پس از ورود تیم به این آرامگاه ۲۶۰۰ ساله و دستنخورده، با صحنهای کمنظیر روبهرو شدند:
- چهار اسکلت انسانی که روی تختهای سنگی تراشیدهشده قرار داشتند،
- و بیش از ۱۰۰ شیء تدفینی سالم مربوط به قرن هفتم پیش از میلاد.
این اشیا شامل موارد زیر است:
- کوزهها و ظروف سفالی،
- سلاحهای آهنی،
- زیورآلات برنزی،
- و حلقهها یا قرقرههای ظریف نقرهای برای مو.
استثنایی در میان صدها آرامگاه غارتشده
پروژه SGARP از سال ۲۰۱۶ در این منطقه فعال است و تاکنون بیش از ۶۰۰ آرامگاه را در گورستان بزرگ پیرامون شهر اتروسکی کشف کرده است؛ شهری که بر فراز فلات سان جولیانو (San Giuliano Plateau) قرار دارد.
با این حال، تمامی آرامگاههای اتاقکی دیگر—که بهطور معمول به شکل خانههای کوچک سنگتراشیده با سقف شیروانی ساخته میشدند—در گذشته غارت شده بودند. برخی از آنها حتی در اواخر قرن سوم پیش از میلاد، همزمان با آغاز اشغال رومیان، از اشیای ارزشمند خالی شده بودند. این موضوع، آرامگاه تازه کشفشده را به نمونهای منحصربهفرد تبدیل میکند.
چه کسانی در این آرامگاه دفن شدهاند؟
بر اساس بررسیهای اولیه، پژوهشگران احتمال میدهند چهار فرد دفنشده شامل دو زوج زن و مرد بوده باشند، اما برای رسیدن به نتیجه قطعی، مطالعات انسانشناسی و ژنتیکی بیشتری لازم است.
زوری در اینباره گفت: «تیم SGARP حفاری آرامگاه را به پایان رسانده است، اما مطالعه و تحلیل دادههای باستانشناسی حاصل از این کشف خارقالعاده تازه در آغاز راه قرار دارد.»
همکاری دانشگاهی و هدفی بلندمدت
این پروژه حاصل همکاری کنسرسیومی از دانشگاهها به رهبری دانشگاه بیلور، آکادمی ویرجیل در رم (Virgil Academy in Rome) و با مشارکت شهر باربارانو رومانو (Barbarano Romano) است. هدف اصلی این برنامه، بازسازی تغییرات بلندمدت سکونت انسانی در فلات سان جولیانو و تپههای اطراف آن است.
از اتروسکها تا امپراتوری روم و قرون وسطی
باستانشناسان معتقدند صدها آرامگاه سنگتراشیدهای که پیرامون فلات قرار دارند، بهاحتمال زیاد با شهر اتروسکی بالای آن مرتبط بودهاند.
طبق بیانیه پروژه: «SGARP به دنبال بررسی سکونت اتروسکی و درک گذارهای تاریخی پس از آن است؛ از جمله ادغام در امپراتوری روم (Roman Empire)، تبدیل شدن به یک دژ قرونوسطایی، و در نهایت رها شدن کامل محوطه در زمانی پیش از سال ۱۳۰۰ میلادی.»
تجربهای فراموشنشدنی برای دانشجویان
دانشجویان دانشگاه بیلور نیز نقش فعالی در این پروژه دارند. کندال پترسون (Kendall Peterson)، دانشجوی سال آخر رشته انسانشناسی از سنآنتونیو، گفت: «حضور در پروژهای که به کشف یک آرامگاه غارتنشده منجر شد، تجربهای کاملاً سوررئال بود. این چیزی است که باستانشناسان در تمام دوران کاری خود آرزویش را دارند.»
او افزود: «دیدن واکنش استادانمان و همچنین غرور و هیجان مردم محلی باربارانو بسیار احساسی بود. این تجربه به من یادآوری کرد که ما فقط در حال مطالعه اشیا نیستیم؛ بلکه در حال مشارکت در میراث فرهنگی مشترکی هستیم که هنوز هم برای مردمی که امروز آنجا زندگی میکنند، عمیقاً اهمیت دارد.»
این کشف نادر، پنجرهای بیسابقه به زندگی، مرگ و آیینهای تدفین اتروسکها میگشاید و نشان میدهد که گاهی، زمان میتواند برای قرنها مکث کند—تا انسانها دوباره داستانهای فراموششده را بازگو کنند.
