تاریخ پر از روایتهایی است که آنقدر تکرار شدهاند تا به «حقیقت» تبدیل شدهاند، اما در واقعیت، بسیاری از آنها ریشه در اشتباه، اغراق، یا حتی داستانسرایی دارند. از دزدان دریایی و گلادیاتورها گرفته تا انیشتین و اهرام مصر، بیایید ۲۰ مورد از مشهورترین باورهای نادرست تاریخی که مردم هنوز هم باور میکنند را بررسی کنیم.
۲۰. دزدان دریایی معمولاً گنج خود را دفن میکردند
تصویر کلیشهای ملوانانی که صندوقهای طلا را دفن میکنند و نقشهای با «X» نشانه محل را میسازد، بیشتر زاییده رمانها و فیلمهایی مثل «جزیره گنج» است. در واقعیت، تقریباً هیچ شاهد تاریخی وجود ندارد که نشان دهد دزدان دریایی چنین کاری میکردند. بیشتر آنها گنج خود را فوراً بین خدمه تقسیم و خرج میکردند. این افسانه احتمالاً از داستانهای معدود مثل شایعه گنج «کاپیتان کید» (Captain Kidd) الهام گرفته است.
۱۹. برادران گریم (Grimm) نویسندگان اصلی افسانههای معروف بودند
جیکوب و ویلهلم گریم (Jacob & Wilhelm Grimm) داستانهای محبوبی مثل «سیندرلا» یا «هانسل و گرتل» را ابداع نکردند، بلکه آنها را از فرهنگ عامه آلمان جمعآوری و بازنویسی کردند. نسخههای اصلی این داستانها بسیار تاریکتر و خشنتر بودند. نقش واقعی گریمها حفظ و مکتوبکردن این میراث شفاهی بود، نه خلق آنها.
۱۸. گلادیاتورها همیشه تا سر حد مرگ میجنگیدند
فیلمها و رمانها نبردهای خونین گلادیاتوری را اغلب «تا آخرین نفس» نشان میدهند، اما در واقع بسیاری از این مبارزات بر اساس قوانین انجام میشد و داور داشت. گلادیاتورها سرمایههای ارزشمند بودند و مرگ آنها ضرر مالی بزرگی برای صاحبانشان محسوب میشد. مبارزات مرگبار استثنا بودند، نه قاعده.
۱۷. شاهدخت آناستازیا (Anastasia) از قتلعام خانواده رومانوف جان سالم به در برد
سالها شایعات میگفت آناستازیا، دختر تزار نیکلای دوم (Nicholas II)، از اعدام خانواده سلطنتی روسیه فرار کرده است. اما در سال ۲۰۰۷، آزمایش دیانای بقایای یافتشده در یک گور دوم را متعلق به آناستازیا و برادرش تأیید کرد. افسانه پرنسس گمشده، سرانجام با علم پایان یافت.
۱۶. بتی راس (Betsy Ross) طراح پرچم آمریکا بود
گرچه بتی راس یک خیاط مشهور در فیلادلفیا بود، شواهد نشان میدهد طراح واقعی پرچم آمریکا «فرانسیس هاپکینسون» (Francis Hopkinson) بوده است؛ کسی که حتی برای این کار از کنگره درخواست حقالزحمه کرده بود. بتی شاید پرچم دوخته باشد، اما طراحی آن کار او نبود.
۱۵. «اعلامیه آزادی بردگان» (Emancipation Proclamation) بردهداری را لغو کرد
این فرمان که در ۱۸۶۳ توسط آبراهام لینکلن (Abraham Lincoln) صادر شد، تنها شامل ایالتهای شورشی میشد و بردهداری را در ایالتهای مرزی لغو نمیکرد. بردهداری در آمریکا رسماً با تصویب متمم سیزدهم قانون اساسی در سال ۱۸۶۵ پایان یافت.
۱۴. افسانه آلامو (The Alamo)
نبرد آلامو در تاریخنگاری تگزاس به عنوان نماد شجاعت معرفی شده، اما ماجرا بُعد تاریکی دارد: یکی از دلایل اصلی این نبرد حفظ بردهداری بود، زیرا مکزیک در ۱۸۲۹ بردهداری را لغو کرد و بسیاری از مهاجران آمریکایی در تگزاس مخالف این قانون بودند.
۱۳. کلاه گاوچرانی از ابتدا توسط کابویها استفاده میشد
کلاه پهن معروف تنها در فیلمهای وسترن جا افتاده است. کابویهای قرن نوزدهم معمولاً کلاه «بولر» (Bowler) یا مشابه آن میپوشیدند چون ارزانتر و در برابر باد مقاومتر بود.
۱۲. بنجامین فرانکلین (Benjamin Franklin) بوقلمون را برای نماد ملی پیشنهاد داد
فرانکلین در نامهای به دخترش بهطور طنزآمیز بوقلمون را «شرافتمندتر» از عقاب سرسفید خواند، اما این یک شوخی بود، نه پیشنهاد رسمی. او در واقع از هیچکدام خوشش نمیآمد.
۱۱. رابطه عاشقانه پوکاهانتس (Pocahontas) و جان اسمیت (John Smith)
پوکاهانتس هنگام ورود جان اسمیت به ویرجینیا حدود ۱۰ سال داشت و نام واقعیاش هم این نبود. بعدها به انگلستان برده شد و با «جان رالف» (John Rolfe) ازدواج کرد، نه اسمیت. داستان عاشقانه آنها کامل ساختهوپرداخته رمانتیکها و فیلمهای دیزنی است.
۱۰. دندانهای چوبی جورج واشنگتن (George Washington)
واشنگتن پروتزهایی از عاج و دندان حیوانات داشت، نه چوب. رنگ این دندانها با گذر زمان تغییر میکرد و باعث شد مردم فکر کنند از چوب ساخته شدهاند.
۹. «بگذارید کیک بخورند» – ماری آنتوانت (Marie Antoinette)
این جمله معروف قرنهاست به ماری آنتوانت نسبت داده میشود، اما منبع آن کتابی است که وقتی او کودک بود منتشر شده و اصلاً درباره او صحبت نمیکرد. این اتهام برای بیاعتبارکردن او در انقلاب فرانسه استفاده شد.
۸. کلاهخود شاخدار وایکینگها
هیچ مدرک باستانشناسی وجود ندارد که نشان دهد وایکینگها در جنگ کلاه شاخدار میپوشیدند. این تصویر از هنر و اپراهای قرن نوزدهم آمده است.
۷. عقده ناپلئون (Napoleon Complex)
ناپلئون بناپارت (Napoleon Bonaparte) قدی بین ۱۶۷ تا ۱۷۶ سانتیمتر داشت که برای دوران خود بالاتر از میانگین بود. شایعه کوتاهی او از تبلیغات بریتانیایی برای تحقیرش سرچشمه گرفت.
۶. جمله «انگلیسیها میآیند!» از پل ریور (Paul Revere)
هیچ سندی وجود ندارد که پل ریور چنین جملهای را فریاد زده باشد. این نقلقول از شعر قرن نوزدهم «سفر شبانه پل ریور» سرچشمه دارد که برای انگیزش میهنپرستی ساخته شده بود.
۵. ماجرای صندلی رزا پارکس (Rosa Parks)
پارکس در بخش سیاهپوستان اتوبوس نشسته بود و وقتی بخش سفیدپوستان پر شد، طبق قوانین جیم کرو باید جای خود را خالی میکرد، اما این کار را نکرد. پیش از او هم زنان سیاهپوست دیگری چنین اقدامی کرده بودند، اما ماجرای پارکس آغازگر جنبش بزرگ تحریم اتوبوسها شد.
۴. مخترع لامپ: توماس ادیسون (Thomas Edison)
ادیسون سازنده اولین لامپ نبود. مخترعانی مانند «همفری دیوی» (Humphry Davy) و «جوزف سوان» (Joseph Swan) پیش از او طرحهای مشابه ارائه کرده بودند. ادیسون طراحی لامپی عملی و بادوام ارائه کرد و شرکتش را با سوان ادغام نمود.
۳. نمرات پایین ریاضی آلبرت انیشتین (Albert Einstein)
کارنامه مدارک نهایی انیشتین مشخص میکند که او در ریاضیات و فیزیک نمره عالی داشته است. شایعه مردود شدن او ناشی از سردرگمی در سیستم نمرهدهی زمان اوست.
۲. سوزاندن جادوگران در ماجرای محاکمات سالم (Salem Witch Trials)
برخلاف اروپا، در ماساچوست مستعمرهای هیچ جادوگری زندهسوزانده نشد. بیشتر محکومان به دار آویخته شدند و یکی با فشردن سنگ کشته شد.
۱. اهرام مصر با بردهداری ساخته شدند
مدارک باستانشناسی نشان میدهد که کارگران اهرام، کارگران حرفهای و مزدبگیر مصری بودهاند، نه بردگان. این تصور غلط از نوشتههای «هرودوت» (Herodotus) و برداشت نادرست از کتاب آیینی نشأت گرفته است.
این نمونهها نشان میدهند که تاریخ را نباید فقط از روی داستانهای عامه یا فیلمها قضاوت کرد. بسیاری از آنچه باور کردهایم، افسانههایی هستند که بر اثر تکرار به «حقیقت» تبدیل شدهاند. سرچشمه این روایات را باید یافت تا اسیر تحریف نشویم.
