ادامه حواشی برخورد کشتی مسافربری با عمارت تاریخی درین مرمرجی در تنگه بسفر

حادثه برخورد یک کشتی مسافربری در تنگه بسفر، بار دیگر نام عمارت تاریخی کازاسکر نجمتین افندی (Kazasker Necmettin Efendi Yalısı) را بر سر زبانها انداخت؛ بنایی ارزشمند که درین مرمرجی (Derin Mermerci)، از چهرههای شناختهشده جامعه ترکیه، در آن زندگی میکند. این کشتی که در نزدیکی ساحل وانیکوی (Vaniköy) در حرکت بود، ابتدا با یک قایق تفریحی در کنار ساحل برخورد کرد و سپس خود را به نزدیکی عمارت رساند.
تصاویر این حادثه که درین مرمرجی در صفحه شخصیاش منتشر کرد، در مدت کوتاهی مورد توجه کاربران قرار گرفت. در ویدئوهای منتشرشده، کشتی ابتدا به قایق تفریحی مقابل عمارت برخورد میکند و سپس تا محدوده ساحل و بخش باغ پیش میرود.

مرمرجی با انتشار این تصاویر نوشت: «خدا را شکر، هزار بار شکر. لابد منظورشان از اینکه میگویند حادثه فقط خسارت مالی داشته، همین است!»
پس از این حادثه، نگرانیها درباره وضعیت ساکنان عمارت و میزان خسارت واردشده به این بنای تاریخی افزایش یافت. جزئیات دقیق آسیبها هنوز اعلام نشده، اما این اتفاق بار دیگر حساسیت موقعیت بناهای تاریخی در حاشیه تنگه بسفر را یادآوری کرد؛ بناهایی که در فاصلهای بسیار نزدیک از مسیر رفتوآمد شناورها قرار دارند.

عمارت کازاسکر نجمتین افندی در ساحل وانیکوی، در منطقه اوسکودار استانبول و میان چنگلکوی (Çengelköy) و کاندیلی (Kandilli) واقع شده است. تاریخ دقیق ساخت این بنا مشخص نیست، اما کارشناسان قدمت آن را به قرن نوزدهم میلادی نسبت میدهند. درباره معمار عمارت و زندگی نجمتین افندی، شخصی که بنا نام خود را از او گرفته، اطلاعات چندانی در دست نیست.
عنوان «کازاسکر» در امپراتوری عثمانی به یکی از عالیترین مقامهای علمی و قضایی گفته میشد؛ مقامی که پس از شیخالاسلام قرار داشت. همین عنوان، سرنخی درباره جایگاه اجتماعی و محیط اشرافی مرتبط با این عمارت در گذشته به دست میدهد.

این عمارت در شکل اولیه خود تنها یک ساختمان نبود، بلکه مجموعهای ساحلی با سه بخش اصلی شامل سلامخانه، حرمخانه و محل اقامت پاروزنان محسوب میشد. با گذشت زمان و در پی تغییرات مختلف و تقسیم ارث، این مجموعه یکپارچگی خود را از دست داد. بخش چوبی که امروزه همچنان با نام عمارت کازاسکر نجمتین افندی شناخته میشود، در واقع بخش قدیمی سلامخانه است که تا امروز باقی مانده است.
وجود سه قایقخانه در قسمت زیرین نمای رو به دریا نیز یکی از ویژگیهای قابل توجه این بناست. امکان نگهداری قایقها در داخل مجموعه عمارت، سبک زندگی ساکنان بسفر در دورهای را نشان میدهد که رفتوآمد دریایی بخش مهمی از زندگی روزمره مردم بود.

پیشینه این عمارت تنها به معماری و تاریخ آن محدود نمیشود. این بنا مدتی با نام چوشکون ساپماز (Coşkun Sapmaz) و خانوادهاش نیز شناخته میشد. ازدواج کوتاهمدت چوشکون ساپماز با آژدا پکان (Ajda Pekkan) در سال ۱۹۷۳، یکی از پیوندهای این عمارت با دنیای سلبریتیها و خاطرات مطبوعات ترکیه به شمار میرود.
در سالهای بعد، عمارت با خانواده مرمرجی پیوند خورد و به این ترتیب، علاوه بر جایگاه خود در تاریخ و فرهنگ اشرافی بسفر، در حافظه رسانهای و اجتماعی ترکیه نیز ماندگار شد. حادثه اخیر بار دیگر توجهها را به این بنای قدیمی جلب کرده است؛ عمارتی چوبی با قایقخانههای تاریخی و گذشتهای پرماجرا که همچنان یکی از شاهدان برجسته تاریخ تنگه بسفر به شمار میرود.





