تراولتا، ایزابل هوپر و پاملا اندرسون؛ ستاره‌های بزرگداشت جشنواره تورین ۴۴
جشنواره فیلم تورین از ۲۴ نوامبر تا ۲ دسامبر با اهدای ۱۲ جایزه یک عمر دستاورد هنری برگزار می‌شود؛ رویدادی که جولیو بازه می‌خواهد در آن فاصله ستاره‌ها و تماشاگران کمتر شود.
جشنواره فیلم تورین امسال جان تراولتا، ایزابل هوپر، پاملا اندرسون و جاش سفدی را در میان چهره‌های مورد تقدیر خود دارد؛ اما برای جولیو بازه، مدیر هنری جشنواره، حضور نام‌های بزرگ تنها نیمی از ماجراست. هدف دیگر او ساختن فضایی است که تماشاگران پس از پایان فیلم، سالن را ترک کنند اما از گفت‌وگو درباره سینما دست نکشند؛ همان تجربه جمعی‌ای که زمانی خودش را عاشق پرده نقره‌ای کرد.
چهل‌وچهارمین دوره جشنواره فیلم تورین از ۲۴ نوامبر تا ۲ دسامبر در این شهر، مرکز منطقه پیمونت ایتالیا، برگزار می‌شود. در کنار تراولتا، هوپر، اندرسون و سفدی، لوک بسون، فانی آردان، مارگارته فون تروتا، استیون فریرز، مایک نیوول، ماریا د مدیروش، اندی گارسیا و میرا سوروینو نیز تجلیل خواهند شد.
چیوتل اجیوفور، ابل فرارا، آزیا آرجنتو، آلبرت سرا و والریا برونی تدسکی هم از مهمانان ویژه این دوره هستند و هرکدام اثری تازه یا کلاسیک را به مخاطبان معرفی می‌کنند.
مطابق سنت جشنواره، ۱۲ جایزه یک عمر دستاورد هنری اهدا خواهد شد. این تندیس‌ها به شکل «استلا دلا موله» طراحی شده‌اند؛ ستاره ۱۲پری که بر فراز ساختمان موزه ملی سینمای ایتالیا در تورین قرار دارد و از نمادهای شهر و جشنواره به شمار می‌رود.
تراولتا که نامش از نخستین تجلیل‌شوندگان اعلام‌شده بود، همراه با رولان ژوفه، کارگردان «November 1963»، در افتتاحیه حضور خواهد داشت. نمایش بین‌المللی نخست این درام درباره ترور جان اف. کندی، آغازگر دوره چهل‌وچهارم خواهد بود. تراولتا و دیگر چهره‌های مورد تقدیر، در شب افتتاحیه در تئاتر تاریخی رجیو جوایز خود را دریافت می‌کنند.
این مکان برای حضور تراولتا معنایی ویژه دارد: نمایش افتتاحیه «Grease» در تورین نیز در سال ۱۹۷۸ در همین سالن برگزار شد؛ شبی که بازه هنوز ازدحام پرشور تماشاگرانش را به یاد دارد. او می‌گوید: «مردم برای وارد شدن به سالن با هم درگیر می‌شدند و من هم وسط همان جمعیت بودم!»
بازه در گفت‌وگو با ورایتی، تراولتا را یکی از اسطوره‌های بزرگ سینما توصیف کرده است: «نیم قرن است که با وقار و ظرافت در تاریخ سینما حرکت می‌کند، اما هیچ‌وقت دور از دسترس به نظر نرسیده. مردم احساس می‌کنند او بخشی از خانواده، خاطرات و زندگی‌شان است.»
به باور او، تاثیر تراولتا از محبوبیت یک بازیگر فراتر می‌رود: «بازیگران کمی می‌توانند بگویند فرهنگ را تغییر داده‌اند، اما راه رفتن او در خیابان‌های نیویورک در آغاز «Saturday Night Fever»، شیوه حرکت مردم را عوض کرد. یادم هست همه پسرها سعی می‌کردند ادایش را دربیاورند. چنین تاثیری کم‌نظیر است.»
بازه که سومین دوره از ماموریت پنج‌ساله خود را پشت سر می‌گذارد، به جشنواره رویکردی مخاطب‌محور داده است. او مهمانان را تشویق می‌کند تا جای ممکن با مردم شهر وقت بگذرانند و در انتخاب چهره‌های مورد تقدیر نیز به توانایی آن‌ها در برقراری ارتباط با تماشاگر توجه دارد. از نگاه او، مایک نیوول و استیون فریرز با وجود تفاوت‌هایشان، در دو ویژگی مشترک‌اند: حرکت ماهرانه میان جهان‌ها، دوره‌ها و ژانرهای مختلف و توانایی چشمگیر در جذب مخاطب.
جاش سفدی نمونه تازه‌تری از همین پیوند است. او سال گذشته نتوانست در نمایش غافلگیرکننده فیلمش «Marty Supreme» در جشنواره حاضر شود، اما آن شب برای بازه به یکی از خاطرات شاخص تورین تبدیل شد؛ نه فقط به‌دلیل پر بودن سالن، بلکه به خاطر اتفاقی که پس از نمایش افتاد.
بازه روایت می‌کند: «نمایش شور عجیبی داشت. سالن کاملاً پر بود، اما بعد از فیلم، مردم یک ساعت بیرون ایستادند و حرف زدند؛ جوان‌ها، دانشجوها و استادها، مثل قدیم درباره فیلم بحث می‌کردند. اتفاق خاصی بود که واقعاً روی آدم‌ها اثر گذاشت.» به گفته او، یک روزنامه‌نگار ایتالیایی در ایمیلی آن شب را احتمالاً بهترین شب جشنواره نامید: «من با یک ایموجی بامزه جواب دادم، اما بعد فکر کردم شاید حق با او باشد!»
یکی از برنامه‌های شاخص مدیریت بازه، «زیبالدونه» است؛ بخشی که نامش را از مجموعه یادداشت‌های مشهور جاکومو لئوپاردی، شاعر ایتالیایی، گرفته و نسخه‌های مرمت‌شده، بزرگداشت‌ها، نمایش‌های ویژه و نمایش‌های نخست را کنار هم قرار می‌دهد. تنوع چهره‌های مورد تقدیر امسال نیز با همین روحیه همخوان است: از مارگارته فون تروتا، نخستین زن برنده شیر طلایی ونیز، تا لوک بسون که بازه او را «کارگردانی فرانسوی که جهان را فتح کرده» می‌نامد.
در کنار چهره‌های برجسته سینمای فرانسه، ایزابل هوپر و فانی آردان، حضور پاملا اندرسون جلوه دیگری از این تنوع است. مسیر بازیگری او از فیلم‌های رده ب و کمدی‌های استودیویی تا آثار معاصر سینمای مولف، برای بازه نمونه‌ای از توانایی تغییر و غافلگیر کردن مخاطب است.
او می‌گوید: «حضور پاملا اندرسون برای من تحقق یک رویای دیگر است. کارنامه‌اش شبیه ترکیبی است که مواد متفاوتی را در آن می‌ریزند و با این حال طعم خوبی دارد. او شجاعت بازآفرینی خودش را داشت و کسانی را که فکر می‌کردند کاملاً می‌شناسندش، غافلگیر کرد. نمونه‌ای از موفق شدن و تغییر کردن است.»
تغییرات بازه فقط به انتخاب مهمانان محدود نمانده است. او تعداد آثار و پراکندگی جغرافیایی جشنواره را هم محدودتر کرده تا تماشای فیلم‌ها آسان‌تر شود. توضیحش ساده است: «به‌عنوان برنامه‌ریز، جشنواره‌هایی را دوست ندارم که از هر چیزی بیش‌ازحد دارند. به نظرم جشنواره باید مثل یک گالری هنری باشد؛ هر اثر فضای خودش را داشته باشد تا هر کسی که وارد می‌شود بتواند آن را ببیند و قدرش را بداند.»
در فاصله مراسم افتتاحیه و اختتامیه در تئاتر رجیو، نشست‌های پرسش‌وپاسخ با چهره‌های مورد تقدیر در دو سینمای مرکز شهر برگزار می‌شود که فقط ۵۰۰ متر از هم فاصله دارند. هر دو سالن برای بازه خاطره‌انگیزند: نخستین شغلش را در یکی تجربه کرده و نخستین بوسه‌اش را در دیگری. با این حال، انتخاب این محدوده فشرده دلیل عملی هم دارد؛ تماشاگر باید بتواند بین دو نمایش چیزی بخورد و بدون نگرانی از رفت‌وآمد، فیلم بعدی را ببیند.
تصویری که بازه از تورین ترسیم می‌کند، جشنواره‌ای است که اعتبارش را فقط از فرش قرمز نمی‌گیرد. حضور ستاره‌ها قرار است به تجربه‌ای نزدیک‌تر و زنده‌تر از سینما منتهی شود؛ تجربه‌ای که موفقیتش را می‌توان در سالن‌های پر، رفت‌وآمد آسان و بحث‌هایی دید که حتی پس از خاموش شدن پروژکتور ادامه دارند.
