«شرور: برای همیشه»؛ دوستی در قلب طوفان، وقتی جادو به زبان سیاست سخن می‌گوید

فیلم بلند «Wicked: For Good» دومین قسمت از اقتباس سینمایی دو‌بخشی جان ام. چو از موزیکال محبوب «Wicked» است که پس از وقفه‌ای یک‌ساله، داستان را درست از جایی که نیمه اول به پایان رسیده، ادامه می‌دهد. این بار فضای قصه جدی‌تر و تاریک‌تر شده، اما همچنان بر محور دو شخصیت اصلی – الفابا (سینتیا اریوو) و گلینـدا (آریانا گرانده) – و دوستی پیچیده و پر تنش آن‌ها می‌چرخد. فیلم در تلاش است تا هم وفادار به ساختار موزیکال صحنه‌ای باشد و هم با افزودن ترانه‌های جدید و توسعه پاره‌ای از داستان‌ها، تجربه‌ای غنی‌تر ارائه دهد.

این بخش دوم با وجود نقاط قوت آشکار، همچنان گرفتار برخی مشکلاتی است که از قسمت اول به ارث برده، اما در عین حال از جنبه‌هایی نیز بهبود یافته و لحظات احساسی قدرتمندتری خلق کرده است.

پس از جدایی غم‌انگیز در شهر زمردی، الفابا به‌طور کامل نقش «جادوگر بد غرب» را پذیرفته و در حال مبارزه با سیاست‌های فریبکارانه جادوگر اعظم اوز (جف گلدبلوم) و مأمور تبلیغاتی بی‌رحمش مدم موربل (میشل یئو) است. مأموریت‌های او شامل آزادسازی حیوانات سخنگوی اوز است که به بردگی کشیده شده‌اند. صحنه نجات جانوران عظیم‌الجثه‌ای که شبیه بوفالو هستند، از جمله لحظات بصری چشمگیر و پرانرژی فیلم است.

در مقابل، گلیندا به عنوان «جادوگر خوب» در تلاش است تا با ظاهری بشاش و مثبت، مردم اوز را آرام کند؛ همان مردمی که تحت تأثیر تبلیغات رسمی، بهترین دوست او را دشمنی خطرناک می‌پندارند. هر دو شخصیت در نقش‌هایی گرفتار شده‌اند که اگرچه با بخشی از شخصیتشان سازگار است، اما عملاً به جدایی و دوقطبی شدن جامعه دامن می‌زند.

فیلم فراتر از قصه فانتزی، به مضامین سیاسی و اجتماعی روشنی می‌پردازد:

• قدرت پروپاگاندا و تحریف حقیقت: مادم موربل با روایت‌سازی دروغین، ذهن مردم را علیه «دیگری» شکل می‌دهد.
• شخصیت‌سازی سیاسی: جادوگر اعظم، همچون یک سیاستمدار پوپولیست، با استفاده از تصویرسازی مثبت و وعده‌های تهی، حمایت مردم را جلب می‌کند.
• شرط‌بندی بر هویت‌های ساخته شده: الفابا درمی‌یابد که می‌تواند از شهرت «شرور» بودن برای پیشبرد اهداف درست خود استفاده کند.
• پیچیدگی روابط انسانی: دوستی الفابا و گلینـدا، علی‌رغم فشارهای سیاسی و اجتماعی، نقطه عاطفی محوری داستان است.

بخش دوم «Wicked» در مقایسه با نیمه اول، از نظر لحن منسجم‌تر است. از همان ابتدا، موسیقی سنگین و فضا‌سازی بصری جدی، نشان می‌دهد که حالا با داستانی جسورانه‌تر مواجهیم. نویسندگان وینی هولزمن و دانا فاکس، علاوه بر حفظ متن اصلی موزیکال، دو ترانه تازه (از استفن شوارتز) اضافه کرده‌اند: «No Place Like Home» برای الفابا و «The Girl in the Bubble» برای گلیندا، که هر دو لحظات کلیدی شخصیت‌پردازی را تقویت می‌کنند.

با این حال، فیلم گاهی اسیر بازگشت‌های غیرضروری به فضاهای آشنا مثل شهر زمردی و دانشگاه شیز می‌شود. فلش‌بک‌ها به گذشته گلیندا یا کودکی او، به‌رغم طراحی صحنه زیبا، ضرب‌آهنگ روایت را کند کرده و تکراری جلوه می‌دهند. بخش‌هایی از دنیای اوز مانند مخفیگاه جنگلی الفابا یا بخش‌های دوردست جاده آجری زرد، تازه‌ و خوشایند هستند اما کم‌تعدادند.

کارگردانی چو همچنان به طراحی صحنه دقیق ناتان کراولی و لباس‌های چشمگیر پل تازول تکیه دارد. این ترکیب، با بهره‌گیری از رنگ‌های اشباع و جزئیات هنری، تصویر اوز را مجلل و باشکوه می‌سازد. جلوه‌های ویژه مجازی در این بخش بیشتر شده و نسبت به استفاده ترکیبی و هوشمندانه از تکنیک‌های عملی در قسمت اول، گاهی به حس مصنوعی بودن نزدیک می‌شود.

در مقابل، فیلم در لحظات موسیقایی اوج می‌گیرد:

• «No Good Deed» با اجرای پرقدرت اریوو، یکی از بهترین شو‌استاپرهای این بخش است.
• «The Girl in the Bubble» به گرانده فرصت می‌دهد تا تنش‌های درونی شخصیتش را با ظرافت و طنز تلخ نمایش دهد.
• و در نهایت، دوئت احساسی «For Good» که عنوان فیلم را شکل می‌دهد، با صدایی آمیخته به غم و مهربانی، نقطه اوج عاطفی داستان است.

قدرت اصلی هر دو فیلم «Wicked» در شیمی بی‌نقص و پرانرژی بین سینتیا اریوو و آریانا گرانده نهفته است.

• اریوو با صدایی قدرتمند و حضوری کاریزماتیک، الفابای مقاوم و آسیب‌پذیر را جان می‌بخشد.
• گرانده در این بخش نقشی پیچیده‌تر از نیمه اول دارد و تضاد بین ظاهر آرامش‌بخش و دغدغه‌های درونی گلینـدا را نشان می‌دهد.

بازیگران مکمل در عین توانایی، گاه به حاشیه رانده می‌شوند: جاناتان بیلی (فی‌یرو) کمتر از حد شایستگی‌اش فرصت نمایش مهارت‌های تئاتری دارد، و کولمن دومینگو در نقش شیر ترسو، با وجود صدای نافذش، فرصت کمی برای دیالوگ دارد.

نقاط قوت

1. انسجام بیشتر لحن و فضاسازی نسبت به بخش اول.
2. لحظات موسیقایی پرقدرت با اجرای درخشان اریوو و گرانده.
3. پرداخت عاطفی دوستی مرکزی که عمق و پیچیدگی روابط انسانی را نشان می‌دهد.
4. طراحی صحنه و لباس باشکوه که جهان اوز را به‌طور مداوم چشم‌نواز می‌سازد.

نقاط ضعف

1. طولانی بودن غیرضروری و تکرار فضاها و موقعیت‌های قسمت اول.
2. استفاده افراطی از جلوه‌های ویژه دیجیتال که گاهی حس مصنوعی ایجاد می‌کند.
3. حضور کم‌رنگ و استفاده ناکافی از بازیگران مکمل توانمند.
4. ادامه برخی ایرادات روایی و ابهامات در منطق جهان اوز، به‌ویژه درباره ماهیت و قواعد جادو.

«شرور: برای همیشه» به عنوان نیمه دوم اقتباس سینمایی، با تمام کاستی‌هایش، تجربه‌ای احساسی و باشکوه ارائه می‌دهد که در محور دوستی الفابا و گلینـدا می‌چرخد. این بخش با لحن جدی‌تر، موسیقی تأثیرگذار و بازی‌های درخشان بازیگران اصلی، در لحظات مهم برتری خود را نسبت به قسمت اول نشان می‌دهد. هرچند برخی تصمیمات روایی و اجرایی مانع از رسیدن آن به مرتبه‌ای بی‌نقص می‌شوند، اما صحنه‌هایی مانند اجرای «For Good» ارزش تمام انتظارها را دارند.

برای دوستداران موزیکال‌های پرزرق‌وبرق و روایت‌های فانتزی با مضامین سیاسی معاصر، این فیلم هم یک نتیجه‌گیری احساسی مناسب است و هم دفاعی دوباره از ژانر موزیکال هالیوودی.