نقد و بررسی فیلم «Vicious» – شرور
وحشت در جعبهای مرموز؛ وقتی ابهام روایت، ترس را بلعیده و جای آن را خستگی میگیرد
فیلم «شرور» (Vicious) جدیدترین اثر «برایان برتینو» – خالق فیلم ماندگار The Strangers – تلاشی است برای بازگشت به اوج در ژانر وحشت، اما نتیجه بیشتر شبیه یک آزمون طاقتفرسای ۱۰۲ دقیقهای بر روی مخاطب و شخصیت اصلی است.
برتینو این بار نه سراغ خانههای متروک یا زوجهای گرفتار، بلکه داستان یک زن افسرده و منزوی را روایت میکند که با جعبهای اسرارآمیز روبهرو میشود. جعبهای که با قوانین عجیبش، او را به سمت روبهرو شدن با ترسها، نیازها و عشقهایش میکشاند.
با اینکه این ایده میتوانست بستری برای یک داستان روانشناختی عمیق و هولناک باشد، فیلم بیش از آنکه به عمق برود، در سطحی پر از جامپاسکر، صداهای کوبنده و تصاویر خونآلود باقی میماند.
«پالی» (داکوتا فانینگ) زنی جوان و غرق در بیانگیزگی است که تنها در خانهای بزرگ و سرد زندگی میکند. در یک شب برفی، پیرزنی مرموز (کاترین هانتر) به در خانهاش میآید، او را فریب میدهد تا وارد شود و سپس جعبه چوبی و یک ساعت شنی را مقابلش میگذارد. قانون بازی ساده و در عین حال ترسناک است: پالی باید تا قبل از پایان شب سه چیز درون جعبه بگذارد — چیزی که دوست دارد، چیزی که نیاز دارد و چیزی که از آن متنفر است.
از اینجا، فیلم وارد مسیر سقوط آزاد به دنیای توهمات و مهاجمتهای ماورایی میشود. پالی در تماس با مادر، خواهر و حتی همسایه خود، پی میبرد که دیگران یا عامل تهدیدند یا قربانی این جعبه. رویدادها به سرعت به صحنههای شوکآور و گاهی ناخوشایند خودآزاری و خشونت تبدیل میشوند، بیآنکه توضیح روشنی درباره منبع یا منطق این وقایع داده شود.
نقاط قوت
۱. بازیگری داکوتا فانینگ: فانینگ بخش زیادی از فیلم را به تنهایی پیش میبرد و با انرژی خسته، عصبی و زخمخورده، توانسته حس گرفتارشدگی پالی را منتقل کند.
۲. حضور کاترین هانتر: این بازیگر با صدای زمخت و چهرهای عجیب، بهخوبی نقش پیرزن مرموز را زنده کرده و از همان لحظه ورود، فضای تهدید را القا میکند.
۳. فضاسازی صوتی و بصری: برتینو در خلق اتمسفر تاریک و حس ناامنی، با صداهای خشن، نورپردازی قرمز و محیط سرد خانه، موفق عمل کرده است.
۴. وفاداری به حس انزوا: فیلم عمداً توضیحات شخصیت و گذشته پالی را محدود کرده تا حس تنها بودن و قطع ارتباط او از جهان تقویت شود.
نقاط ضعف
۱. روایت مبهم و بیهدف: فیلم بیش از حد به «ابهام» متکی است و قوانین جعبه، منبع تهدید و نتیجه داستان را روشن نمیکند. این امر به جای برانگیختن کنجکاوی، بیشتر باعث سردرگمی و بیاهمیتی وقایع برای مخاطب میشود.
۲. تکرار و خستگی در اوجها: به جای ساختن تنش تدریجی، فیلم مدام با جامپاسکرهای بزرگ و صحنههای بریدن، شکستن و فریاد زدن، ریتم خود را مصرف میکند و در نتیجه در نیمه دوم فرسوده میشود.
۳. شخصیتپردازی سطحی: پالی فقط به عنوان «زن گرفتار در بحران» معرفی شده و هیچ جزئیات شخصیتی یا پیشینهای که باعث همذاتپنداری شود ارائه نمیشود.
۴. امکانات داستانی استفاده نشده: ایده جعبه و قوانینش ظرفیت خلق مفاهیم نمادین درباره ترس، عشق و نیاز را داشت، اما فیلم به سمت توضیح یا توسعه این معنا پیش نرفت.
«شرور» میتوانست با ترکیب یک تهدید نمادین (جعبه) و روایت روانشناختی، جایگاهی در میان آثار وحشت ذهنی شبیه «انزجار» پولانسکی یا «بچه رزماری» پیدا کند؛ اما در عمل، به مجموعهای از لحظات ترسناک و تصاویر خشن تبدیل شده که بدون ستون روایی مرکزی، قدرت اثرگذاریشان را از دست میدهند.
این اثر بیشتر از آنکه وحشت بسازد، شوک آنی تولید میکند و بهجای ترس طولانیمدت، یک تجربه سریع و خستهکننده ارائه میدهد. اگر تنها هدف، دیدن داکوتا فانینگ در نقش قربانی بیپشتوانه باشد، شاید تماشای «شرور» ارزش داشته باشد؛ اما برای علاقهمندان به وحشت هوشمند و پرمفهوم، ناامیدکننده خواهد بود.
در یک جمله: فضاسازی خوب و بازی برجسته فانینگ زیر سایه روایت ضعیف و ابهام خستهکننده.
جمع بندی
امتیاز - ۴٫۷
۴٫۷
ضعیف
«شرور» میخواهد وحشت را از دل ابهام بیرون بکشد، اما وقتی قواعد و معنا تعریف نمیشود، ترس بهجای آنکه در ذهن بماند، محو و کماثر میشود؛ و در نهایت، تنها خستگی و سردرگمی برای مخاطب باقی میگذارد.
