هانده ارچل در «Diaspora» نادر ساعی‌ور؛ روایت مادری مهاجر در برابر آزار و پیش‌داوری
فیلم تازه کارگردان ایرانی اوایل سال ۲۰۲۷ در برلین فیلم‌برداری می‌شود؛ موریتس بلایبتروی نیز در کنار هانده ارچل حضور دارد.
هانده ارچل، ستاره سینما و تلویزیون ترکیه، نقش اصلی درام تازه نادر ساعی‌ور با عنوان «Diaspora» را بازی می‌کند؛ داستان زنی که برای ساختن آینده‌ای آرام‌تر همراه پسرش به آلمان مهاجرت می‌کند، اما پس از مواجهه با آزار، خود به هدف اتهام و بدنام‌سازی تبدیل می‌شود. فیلم‌برداری این پروژه برای اوایل سال ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده و تمام داستان آن در برلین می‌گذرد.
ارچل در این فیلم نقش مروه را بر عهده دارد؛ زنی تحصیل‌کرده از طبقه متوسط ترکیه که پس از مرگ تلخ همسرش، می‌کوشد زندگی خود و پسر ۱۲ساله‌اش را در آلمان از نو بسازد. او در مدرسه زبان متعلق به یک خانواده آلمانی مشغول به کار می‌شود؛ خانواده‌ای که در انتظار تولد دومین فرزندشان هستند.
پس از دیداری میان مروه، پسرش و اعضای این خانواده، لوکا، پسر ۱۵ساله خانواده آلمانی، او را هدف تماس بدنی نامناسب و ناخواسته قرار می‌دهد. مروه ابتدا میان سکوت و بیان آنچه اتفاق افتاده مردد می‌ماند، اما با تکرار آزار تصمیم می‌گیرد موضوع را با پدر نوجوان در میان بگذارد.
واکنش خانواده، به‌جای پذیرش و رسیدگی، انکار روایت مروه و برگرداندن اتهام‌ها به سوی اوست. این مادر مهاجر که به‌تنهایی از فرزندش مراقبت می‌کند، وارد کشمکشی فرساینده با دستگاه قضایی و پیش‌داوری‌های اجتماعی می‌شود. تلاش خانواده برای نپذیرفتن رفتار فرزندشان، انزوای او را عمیق‌تر می‌کند؛ درحالی‌که مروه باید هم از اعتبار و بی‌گناهی خود دفاع کند و هم برای پسرش تکیه‌گاه بماند.
موریتس بلایبتروی نقش پدر خانواده آلمانی را بازی خواهد کرد و قرار است دیگر بازیگران بین‌المللی فیلم در هفته‌های آینده معرفی شوند. ارچل نیز حدود یک ماه پیش از آغاز فیلم‌برداری به برلین می‌رود تا در جلسات شخصیت‌پردازی، آموزش زبان و تمرین‌های خلاقانه شرکت کند. او با آثاری چون فیلم پرفروش «مست عشق» (Intoxicated by Love) و فیلم نتفلیکس «رها در باد» (Chasing the Wind) شناخته می‌شود.
«Diaspora» محصول مشترک سعید نور آککوش از شرکت آرت‌هاوس فیلمز در برلین و امره اوسکای از اسکای فیلمز در استانبول است و به سه زبان آلمانی، انگلیسی و ترکی ساخته خواهد شد.
ساعی‌ور، کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس ایرانی ساکن برلین، در سال‌های اخیر فیلم‌های «No End» در ۲۰۲۲، «The Witness» در ۲۰۲۴ و «Hijamat» در ۲۰۲۶ را کارگردانی کرده است. همکاری او با جعفر پناهی نیز بخش مهمی از کارنامه بین‌المللی‌اش را تشکیل می‌دهد. او امسال همراه پناهی برای فیلم برنده نخل طلای کن، «It Was Just an Accident»، نامزد اسکار فیلم‌نامه غیراقتباسی شد و پیش‌تر نیز در چند اثر دیگر با این کارگردان همکاری داشته است.
این فیلم‌ساز که در شمال‌غرب ایران متولد و بزرگ شده و ریشه ترک دارد، پیش از این در «Hijamat» به تجربه مهاجرت در برلین پرداخته بود.
ساعی‌ور در یادداشت کارگردانی «Diaspora» توضیح داده که فیلم از نیاز به بازنگری در مناسبات پیچیده و اغلب ناگفته شرق و غرب شکل گرفته است؛ رابطه‌ای که به باور او، سوءتفاهم‌های ساختاری، پیش‌داوری‌های پنهان و برداشت‌های تاریخی بر آن سایه انداخته‌اند.
او معتقد است نگاه غرب به شرق، اغلب میان دو تصویرِ سرزمینی عجیب‌وغریب یا جایی گرفتار رنج دائمی در نوسان بوده و پیچیدگی زندگی انسان‌ها را به کلیشه‌های فرهنگی یا آمار سیاسی تقلیل داده است. به گفته ساعی‌ور، کسانی که برای یافتن آرامش به غرب می‌آیند، گاهی با سلسله‌مراتبی نانوشته روبه‌رو می‌شوند که در آن صدایشان شنیده نمی‌شود و نقض حریمشان با عنوان «تفاوت فرهنگی» توجیه می‌شود.
از این منظر، «Diaspora» قرار است فراتر از دشواری جابه‌جایی میان دو کشور، به نابرابری در شنیده‌شدن و باورشدن بپردازد. ساعی‌ور چشم‌انداز فیلمش را چنین بیان می‌کند: «همزیستی واقعی را نمی‌شود بر تحمل منفعلانه یا برتری ساختاری بنا کرد. آینده‌ای مشترک و صلح‌آمیز به همدلی واقعی نیاز دارد.»
