کلویی ژائو از «Eternals» دفاع کرد: قصههای کمیکبوکی را نباید کمارزش دانست
کارگردان «Nomadland» در مسترکلاس جشنواره ونیز گفت فیلمهای ابرقهرمانی نیز میتوانند ظرفی برای مواجهه مخاطب با تجربههای انسانی باشند؛ او همچنان از ساخت «Eternals» بهعنوان تحقق رویای نوجوانیاش یاد میکند.
فاصله میان «Nomadland»، درام آرام و طبیعتمحور کلویی ژائو، با «Eternals»، فیلم پرهزینه مارول درباره ابرانسانهای جاودانه و خدایان کیهانی، روی کاغذ بسیار زیاد به نظر میرسد. اما خود ژائو این دو اثر را دو قطب متضاد در کارنامهاش نمیبیند.
این فیلمساز برنده اسکار در مسترکلاس جشنواره فیلم ونیز، بار دیگر از تجربه ساخت «Eternals» و بهطور کلی از ارزش هنری روایتهای کمیکبوکی دفاع کرد. ژائو معتقد است محبوببودن یک داستان یا قرار نگرفتن آن در تعریف رایج «سینمای پرستیژ» نباید بهانهای برای نادیدهگرفتن آن باشد.
او گفت: «به نظرم مهم است که داستانها را فقط چون آنها را هنر والا نمیدانیم، کنار نگذاریم. هدف قصهگویی برای من این است که فضایی برای آدمها بسازد تا بتوانند چیزهایی را که نیاز دارند، در خودشان پردازش کنند. کهنالگوها برای این کار فوقالعادهاند؛ همانطور که در اسطورهها دیده میشوند، چون میان همه ما مشترکاند.»
علاقه ژائو به جهانهای اسطورهای و روایتهای تصویری، پیش از ورودش به سینما شکل گرفته بود. او در ونیز توضیح داد که در ابتدا آرزوی مانگاکا شدن داشته، اما خیلی زود فهمیده مهارتش در طراحی به سطح لازم نمیرسد. ژائو گفت: «میخواستم داستان بگویم، اما فکر نمیکردم سینما اصلاً راهی در دسترس من باشد.»
او همین پیشزمینه را یکی از دلایل علاقهاش به «Eternals» میداند. ژائو پنج سال پس از ساخت این فیلم نیز با شور و اشتیاق از آن یاد میکند و ورودش به دنیای مارول را صرفاً تجربهای اجباری در مسیر ساخت آثار بلاکباستری نمیبیند.
کارگردان «The Rider» گفت: «واقعاً از ساختنش لذت بردم. برای کسانی که انیمه دوست دارند، این یک رؤیای دخترانه بود که به واقعیت تبدیل شد. کمیکبوکها همتای غربی مانگا هستند؛ البته با تفاوتهای زیاد. اما من در غرب زندگی میکنم و این همان چیزی بود که به آن دسترسی داشتم.»
«Eternals» از زمان اکران به یکی از تجربههای بحثبرانگیز مارول تبدیل شد. فیلم با بودجهای گزارششده بیش از ۲۰۰ میلیون دلار، نزدیک به ۴۰۰ میلیون دلار در گیشه جهانی فروخت و در مقایسه با استانداردهای تجاری مجموعه سینمایی مارول، موفقیتی محدود به شمار آمد. گروه پرشمار شخصیتهای فیلم نیز در سالهای بعد، حضور چشمگیری در دیگر آثار دنیای سینمایی مارول نداشتند.
با این حال، ژائو هرگز از نگاه مثبتش به پروژه عقبنشینی نکرده است. او پیشتر گفته بود شخصیتهای جاودانه «Eternals» امکان طرح پرسشهایی درباره انسانبودن را به او دادهاند؛ رویکردی که از نظرش به ساختار و دغدغههای تراژدیهای یونانی نزدیک است.
وقتی مجری نشست ونیز از «تضاد شدید» میان «Nomadland» و «Eternals» حرف زد، ژائو با پاسخ کوتاه و بامزهای این دوگانه را زیر سوال برد: «کدام تضاد؟ آدمهایی هستند در دل طبیعت، با حیوانات، که رابطههای پیچیدهای با آنها دارند.»
این پاسخ شوخطبعانه، در واقع خلاصهای از نگاه ژائو به کارنامهاش است. مقیاس «Eternals» با «Nomadland»، «The Rider» یا «Hamnet» تفاوتی بنیادین دارد، اما دغدغههای مرکزی او در همه این آثار مشترکاند: طبیعت، اسطوره، رابطهها و انسانهایی که میکوشند جای خود را در جهانی بسیار بزرگتر از خویش پیدا کنند.
دفاع کلویی ژائو از «Eternals» بیش از آنکه تلاشی برای تغییر کارنامه تجاری فیلم باشد، تأکیدی بر حقانیت تنوع در سینماست. او نه سینمای مستقل را در برابر سرگرمی عامهپسند قرار میدهد و نه فیلم ابرقهرمانی را ذاتاً پایینتر از درامهای جشنوارهای مینشاند. ژائو حتی سال گذشته اعلام کرده بود اگر داستان مناسبی پیدا شود، ساخت فیلم دیگری در دنیای مارول را نیز بررسی خواهد کرد؛ نشانهای روشن از اینکه واکنشهای نهچندان گرم به «Eternals»، اشتیاق او به اسطورهسازی در مقیاس بزرگ را خاموش نکرده است.
