آیا ماه کامل واقعاً روی رفتار ما تأثیر میگذارد؟
آیا ماه کامل واقعاً روی رفتار ما تأثیر میگذارد؟ آیا در خرافات باستانی حقیقتی وجود دارد؟
«حتما ماهِ کامله» این عبارت را چند بار هنگام مواجهه با رانندگان بیدقت در جاده، سوارشوندگان مترو بیادب یا رفتارهای عجیب و غریب استفاده کردهایم؟ این سنتی است که به قرن اول بازمیگردد، زمانی که هر دو فیلسوف یونانی ارسطو و مورخ رومی پلینیِ بزرگ فرض کردند که ماه کامل دیوانگی را در سراسر سرزمین روشن شده توسطش ایجاد میکند. در واقع، “دیوانه” از لاتین lunaticus به معنای “از ماه” یا “ماه زده” گرفته شده است.
با وجود قرنها سرزنش ماه به خاطر شیطنت، نوسانات خلقی و وقایع مرموز، تحقیقات علمی در این زمینه همچنان به سمت همبستگی سادهتر نسبت به علیت اشاره میکند. پس چرا بسیاری از ما به این باور پایبند هستیم؟ با فرامدیا همراه باشید.
بهطور واقع بینانه، هرگونه “تأثیر” ماه بر ما ممکن است به اجدادمان مرتبط باشد. اما اهمیت باورنکردنی آن در برخی از اعمال و آیینهای معنوی باستانی و عصر جدید، و همچنین ارتباط آن با فولکلور، افسانهها، افسانههای شهری و هالووین به این معنی است که با وجود آنچه علم به ما نشان میدهد، برخی هنوز به قدرت ماه اعتقاد دارند.
منبع خرافات
در آن فرضیهی چند صد ساله، ارسطو و پلینی بزرگ معتقد بودند که از آنجایی که مغز مرطوب است، بنابراین می تواند به همان روش هایی که آب های زمین تحت تأثیر ماه قرار می گیرند، تحت تأثیر قرار گیرد. آنها معتقد بودند که ماه قدرت ایجاد جنون، صرع یا حملات جنون را دارد.
حتی برخی از متفکران مدرن با این ایده بازی کردند. روانپزشک آرنولد لیبر، دکترای پزشکی، با کتابهای خود، «تأثیر ماه: جزر و مد بیولوژیکی و احساسات انسانی»، نوشته شده در سال ۱۹۷۸، و «ماه چگونه روی شما تأثیر میگذارد: کتابی جذاب و بحثبرانگیز درباره قدرت شگفتانگیز ماه برای تأثیرگذاری بر احساسات شما و نحوه زندگی شما»، این باور را عمیقتر کرد.
لیبر پیشنهاد کرد که از آنجایی که بدن انسان حدود ۷۰ درصد آب است، انسانها تحت تأثیر فاز های ماه، مانند اقیانوسهای زمین، جزر و مد را تجربه میکنند. او نوشت که تحت ماه کامل، وقوع قتل، خودکشی، حمله تشدید شده، اورژانسهای روانپزشکی و تصادفات مرگبار خودرو به شدت افزایش مییابد.
در حالی که این نظریه در نگاه اول معقول به نظر میرسد، اما به سرعت توسط متخصصان رد شد. یک مطالعه به طور خاص نظریه لیبر را رد کرد و استدلال کرد که کشش گرانشی زمین ۵۰۱۲ برابر قویتر از ماه است که کشش آن بیشتر از وزن یک کک نیست. ماه ممکن است جزر و مد آبهای بزرگ و باز را تنظیم کند، اما به تأثیر آن بر یک لیوان آب یا وان حمام فکر کنید، چه رسد به آبی که بدن انسان را تشکیل میدهد.
ستاره شناسان، فیزیکدانان و روانشناسان همگی به این نتیجه رسیدهاند که رفتار انسان ارتباطی با فاز ماه ندارد.
در سال ۱۹۸۵، محققان یک متا آنالیز از ۳۷ مطالعه مقایسه چرخههای قمری با موارد تماس با مراکز بحران، خودکشی، جرم و مسائل روانپزشکی انجام دادند. نتایج هیچ ارتباطی بین ماه کامل و افزایش این وقایع نشان نمیدهد.
چندین مطالعه مدرن با ایجاد هیچ ارتباطی بین ماه کامل و پذیرشهای روانپزشکی، پذیرش های بیمارستانی یا رفتار تهاجمی، این یافتهها را تکرار میکنند. مطالعه ای که در فنلاند انجام شد حتی نشان داد که در طول ماه کامل، قتلهای کمتری انجام شده است.
اگر علم به ما میگوید که این ارتباط وجود ندارد، پس چرا خرافات همچنان ادامه دارد؟
رفتار قمری آگاهانه
اگر یک باور برای هزاران سال (تا حد زیادی) باقی بماند، باید چیزی در آنجا وجود داشته باشد. یک مقاله در مجله دیسکاوری نشان داد که اثر دیوانگی قمری از این واقعیت نشأت میگیرد که ماهِ درخشانتر احتمالاً کیفیت خواب اجداد ما را مختل میکرد و باعث محرومیت از خواب و خلق و خوی ترش میشد.
امروزه برخی شواهد نشان داده که خواب تحت تأثیر چرخه قمری قرار دارد. بنابراین شاید این توضیحی برای تغییرات رفتاری باشد.
اما بسیاری از کارشناسان تفسیر باورهای قوی در مورد تأثیر ماه را به عنوان همبستگی کاذب یا سوگیریِ تأییدی میدانند، که در آن ما توجه بیشتری به رویداد هایی داریم که از باورهای ما حمایت میکنند تا آنهایی که این کار را نمیکنند.
ما بیشتر احتمال دارد که متوجه اتفاق عجیبی شویم که در زمان ماه کامل رخ میدهد، و این در حافظه ما میماند.
متخصص امی مورین، میگوید: «ممکن است انتظار اینکه چیزها در اطراف ماه کامل “کمی عجیب” شوند، در واقع به یک پیشگوییِ خود انجامی تبدیل شود. مردم ممکن است رفتار متفاوتی بروز دهند زیرا معتقدند باید غیرعادی رفتار کنند.»
خواه ماه تأثیر نامرئی بر رفتار انسان داشته باشد یا نه، نکتهای وجود دارد که باید در مورد روشهای آگاهانه ای که انسانها مطابق با چرخه قمری رفتار میکنند، گفته شود.
اهمیت معنوی ماه
در میان فرهنگهای بومی سراسر جهان، ماه اهمیت زیادی دارد. در ایالات متحده، بومیان اولیه آمریکا اذعان داشتند که مادربزرگ ماه بر جزر و مد حکومت میکند و بر آبهای زمین نظارت میکند و ماههای کامل برای ردیابی سال گذشته مهم بودند، به همین دلیل است که برخی از ماههای کامل نامهای خاصی دارند که از قبیلهای به قبیله دیگر متفاوت است. احترام به ماه از طریق آیین و رقصهای سپاسگزاری همچنان یک عمل مهم و ارتباط با طبیعت است.
ماه برای گروههای دیگر نیز اهمیت معنوی دارد. به عنوان یک عنصر اصلی در طالع بینی، اعتقاد بر این است که چرخه قمری تأثیر زیادی بر رفتارها و حالات روحی دارد.
ماه اغلب با ناخودآگاه مرتبط است و اگر تا به حال نمودار تولد خود را بررسی کرده باشید، متوجه خواهید شد که “علامت ماه” شما با موقعیت ماه در آسمان در لحظه دقیق تولد شما همبستگی دارد. تصور میشود این امر در مورد احساسات و شهودتان به شما سرنخهایی میدهد.
همچنین تصور میشود که هماهنگی آگاهانه با فاز های ماه یک ابزار قدرتمند معنوی و مراقبت از خود است. هر ۲۹٫۵ روز، ماه یک چرخه کامل را تکمیل میکند، و هر مرحله از این چرخه با اقدامات خاصی مطابقت دارد که در بین فرهنگها متفاوت است. به عنوان مثال، اعتقاد بر این است که ماههای کامل زمانی برای خود اندیشی هستند، در حالی که ماههای جدید فرصتی برای تعیین اهداف هستند.
اگر چه علم بسیاری از افسانههای مربوط به ماه را رد کرده، اما هنوز هم مردم به جنبههایی از فولکلور که به اثبات نیاز ندارند پایبند هستند. ممکن است نتوانید ماه کامل را برای رانندگیِ بد یا تعاملات ناخوشایند سرزنش کنید، اما آگاهی از حضور آن میتواند بر رفتارهای آگاهانه شما تأثیر مثبت بگذارد. همچنین هیچ مشکلی در پذیرش فضای ترسناک یک ماه کامل در اکتبر وجود ندارد – این داستانهای ترسناک و رمز و راز فصلی است که هالووین را بسیار سرگرمکننده میکند.
