آیهان ایشیک؛ ستاره «بیتاج» یشیلچام که پیش از بازیگری نقاش و گرافیست بود

آیهان ایشیک (Ayhan Işık)، یکی از چهرههای ماندگار سینمای کلاسیک ترکیه، پیش از آنکه با نقشهای اصلی و شخصیت کاریزماتیکش به ستاره یشیلچام تبدیل شود، مسیر حرفهای خود را از نقاشی و طراحی آغاز کرده بود. او که بعدها با لقب «پادشاه بیتاج» شناخته شد، آموزش آکادمیک هنرهای تجسمی دیده بود و سالها در حوزه تصویرگری و گرافیک فعالیت داشت.
ایشیک که ۵ مه ۱۹۲۹ در ازمیر (İzmir) به دنیا آمد، در بخش نقاشی آکادمی دولتی هنرهای زیبای استانبول (İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi) تحصیل کرد. او از شاگردان بدری رحمی ایوباوعلو (Bedri Rahmi Eyüboğlu)، نقاش و شاعر تاثیرگذار ترکیه، بود و در سال ۱۹۵۳ تحصیلاتش را به پایان رساند.

او در سالهای جوانی، برای کمک به خانواده در بابعالی (Babıali)، مرکز سنتی نشر و مطبوعات استانبول، مشغول کار شد. طراحی جلد، تصویرسازی داستانها و تهیه نقاشی برای روزنامهها و مجلهها از جمله تجربههای او در آن دوره بود. ایشیک مدتی نیز بهعنوان نقاش در ضرابخانه استانبول فعالیت کرد؛ تجربهای که پیش از ورودش به دنیای سینما، پیوند او با هنرهای تصویری را محکمتر کرد.
فعالیت هنری او به نقاشی محدود نماند و در زمینه کاریکاتور و طراحی برای نشریات کودک نیز آثاری داشت. گفته میشود ایشیک در نگاه تصویری خود به امپرسیونیسم علاقه داشت و از کلود مونه (Claude Monet)، نقاش برجسته فرانسوی، تاثیر پذیرفته بود. این بخش کمتر دیدهشده از زندگی او، تصویری متفاوت از بازیگری ارائه میکند که سالها پیش از شهرت سینمایی، با قلم و رنگ سروکار داشت.

مسیر زندگی آیهان ایشیک در سال ۱۹۵۱ و با شرکت در مسابقه ستارهیابی مجله ییلدیز (Yıldız) تغییر کرد؛ مسابقهای که او و بلگین دوروک (Belgin Doruk) در آن برگزیده شدند. ایشیک پس از این موفقیت مقابل دوربین رفت و با فیلم «یاووز سلطان سلیم و ینیچری حسن» (Yavuz Sultan Selim ve Yeniçeri Hasan) نخستین تجربههایش را در سینما به دست آورد.
شهرت گسترده او با فیلم «به نام قانون» (Kanun Namına) به کارگردانی عمر لطفی آکاد (Ömer Lütfi Akad) در سال ۱۹۵۲ شکل گرفت. ایشیک در ادامه، با ایفای نقش در شمار زیادی از آثار عاشقانه، جنایی و ماجراجویانه، به یکی از محبوبترین بازیگران مرد سینمای ترکیه بدل شد. او در کنار بازیگری، تجربه تهیهکنندگی، فیلمنامهنویسی و کارگردانی نیز داشت و در دهه ۱۹۷۰ در حوزه موسیقی کلاسیک ترکی نیز روی صحنه رفت.

آیهان ایشیک ۱۶ ژوئن ۱۹۷۹، در ۵۰ سالگی درگذشت؛ اما میراث او تنها به فیلمهای پرطرفدار یشیلچام محدود نیست. کارنامهاش یادآور هنرمندی است که پیش از درخشش روی پرده نقرهای، جهان را از دریچه نقاشی، گرافیک و تصویرسازی روایت میکرد.





