باب مکی، «سلطان پولکدوزی» و طراح افسانهای لباس شر و کارول برنت، درگذشت
طراح لباس ۹ بار برنده امی که با لباسهای پرزرقوبرق و جسورانهاش چهره صحنه و تلویزیون آمریکا را دگرگون کرد، در ۸۷ سالگی از دنیا رفت.
باب مکی، طراح لباس نامدار آمریکایی که با خلق لباسهای خیرهکننده برای ستارگانی چون شر، دایانا راس، میتزی گینور و کارول برنت به لقب «سلطان پولکدوزی» رسید، درگذشت. خبر درگذشت او روز دوشنبه از طریق صفحه رسمی اینستاگرامش اعلام شد. مکی ۸۷ سال داشت.
در بیانیه منتشرشده آمده است: «با اندوه فراوان اعلام میکنیم که آقای باب مکی امروز از دنیا رفت. او ۸۷ سال زندگیاش را تماموکمال زیست و رویای همیشگیاش، یعنی طراح مد و لباس شدن، را محقق کرد. نبوغ و طراحیهای خارقالعادهاش برای همیشه زنده میمانند و همچنان به جهان زیبایی میبخشند.»
مکی در بیش از پنج دهه فعالیت، به یکی از مهمترین نامها در طراحی لباس نمایشی بدل شد؛ هنرمندی که لباس را صرفاً پوشش نمیدانست، بلکه آن را بخشی از شخصیتپردازی، شوخی، موسیقی و شکوه صحنه میدید. او ۹ جایزه امی دریافت کرد، نخستین جایزه امی تاریخ در بخش طراحی لباس را به دست آورد و سه بار نیز نامزد اسکار شد.
یکی از مهمترین فصلهای کارنامه او همکاری ۱۱ سالهاش با برنامه محبوب «The Carol Burnett Show» از شبکه سیبیاس بود. کارول برنت یکبار تخمین زده بود که مکی بیش از ۱۷ هزار لباس برای این برنامه طراحی کرده است؛ از لباسهای باشکوه اجراهای موزیکال تا پوششهای عجیبوغریب شخصیتهای کمدی.
شاید مشهورترین یادگار او از این برنامه، لباس معروف «میله پرده» باشد؛ لباس طنزآمیزی برای تقلید از پیراهن سبز مخملی اسکارلت اوهارا در «Gone With the Wind». در طرح کمدی «Went With the Wind!»، برنت با پرده و حتی میله پرده بر دوش وارد صحنه شد؛ تصویری که به یکی از ماندگارترین لحظههای تاریخ تلویزیون آمریکا تبدیل شد.
برنت درباره نقش مکی در موفقیت برنامهاش نوشته بود: «او با طراحی لباسهای خندهدار و درخشان، من و خیلی از طرحهای کمدی را نجات میداد. لباسها فقط به نوشتهها جان نمیدادند؛ خیلی وقتها به من نشان میدادند شخصیتی که بازی میکنم دقیقاً چه کسی است.»
رابطه حرفهای مکی با شر نیز بیش از ۴۰ سال ادامه داشت و به مجموعهای از جسورانهترین لباسهای تاریخ موسیقی و تلویزیون انجامید. او برای برنامه «The Sonny and Cher Comedy Hour»، دیگر پروژههای تلویزیونی شر و تورهای کنسرت او طراحی لباس کرد؛ در دورهای که گفته میشد بودجه لباس شر برای هر قسمت برنامه به ۳۰ هزار دلار میرسید.
لباس مشهور شر در مراسم اسکار ۱۹۸۶، شاید شناختهشدهترین طراحی مکی باشد: شلوار مشکی جذب، نیمتنه زنجیری، چکمههای بلند، پوششی جواهرنشان و تاج عظیم موهاک با پرهای سیاه. این ظاهر در همان لحظه قواعد رسمی فرش قرمز را به چالش کشید و بعدها به یکی از نمادهای همیشگی جسارت در مد تبدیل شد. مکی در توصیف شر گفته بود: «او دوست داشت همه سرشان را برگردانند و نگاهش کنند؛ حتی دوست داشت بعضیها از انتخابش خوششان نیاید.»
او برای همکاری با شر دو جایزه امی، برای «Cher: Live in Concert From Las Vegas» در سال ۱۹۹۹ و «Cher: The Farewell Tour» در سال ۲۰۰۳، دریافت کرد. همچنین در سال ۲۰۱۹ برای طراحی لباس موزیکال «The Cher Show» برادوی، جایزه تونی بخش طراحی لباس را از آن خود کرد.
باب مکی ۲۴ مارس ۱۹۴۰ با نام رابرت گوردون مکی در مونتری پارک کالیفرنیا به دنیا آمد. او پس از تحصیل در دبیرستان روزمید، کالج شهری پاسادینا و مؤسسه هنر شوینار، فعالیت حرفهایاش را در سال ۱۹۶۱ بهعنوان طراح اسکچ آغاز کرد. او در شروع مسیرش برای ژان لویی و ادیث هد، دیگر اسطوره طراحی لباس و برنده هشت اسکار، کار میکرد.
بعدها ری آقایان، طراح لباس برجسته و شریک حرفهای و زندگی مکی، او را بهعنوان دستیار و طراح اسکچ برای برنامه «The Judy Garland Show» استخدام کرد. همکاری این دو به پروژههای بزرگ بسیاری رسید؛ از جمله «Alice Through the Looking Glass» در سال ۱۹۶۶ که نخستین امی طراحی لباس را برایشان به ارمغان آورد.
مکی و آقایان برای فیلم «Funny Lady» در سال ۱۹۷۵ نیز نامزد اسکار شدند. آنها برای شخصیت فنی برایس با بازی باربرا استرایسند، ۴۰ دست لباس کامل با حالوهوای دهه ۱۹۳۰ طراحی کردند؛ مجموعهای که فقط شامل لباس نبود و کلاه، دستکش، روسری و کفش را نیز در بر میگرفت. این دو پیشتر برای «Gaily, Gaily» و «Lady Sings the Blues» با بازی دایانا راس در نقش بیلی هالیدی هم نامزد جایزه اسکار شده بودند.
طراحی لباس برای جودی گارلند، لایزا مینلی، بت میدلر، تینا ترنر و کارول چنینگ، تنها بخشی از کارنامه اوست. مکی در سال ۱۹۸۲ وارد دنیای کالاهای مصرفی شد و مجموعه عروسکهای باربی خود را طراحی کرد؛ عروسکهایی با تاجهای بزرگ، لباسهای پولکی و فرمهای اغراقشده که امروز نیز میان مجموعهداران جایگاه ویژهای دارند.
او در سال ۲۰۰۲ به تالار مشاهیر آکادمی تلویزیون راه یافت؛ افتخاری برای هنرمندی که از نگاهش، نمایش بدون عنصر بصری کامل نمیشد. مکی زمانی گفته بود: «باید تماشاگر را هنگام خروج غافلگیر کنید؛ کاری کنید آه بکشد، ذوق کند، دست بزند. اینها بخش مهمی از کسبوکار نمایش هستند. اگر قرار است زنی یک ساعتونیم روی صحنه فقط یک لباس مشکی ساده بپوشد، باید جودی گارلند باشد. مخاطب آمده که او را ببیند، نه فقط صدایش را بشنود.»
باب مکی با همه موفقیتهایش در دنیای مد، خود را پیش از هر چیز طراح لباس میدانست. میراث او در واقع فراتر از لباسهایی پر از پولک، پر و سنگهای درخشان است: او به ستارهها امکان داد تا بزرگتر، جسورتر و بهیادماندنیتر از زندگی روزمره دیده شوند؛ درست همانگونه که یک اجرای فراموشنشدنی باید باشد.
