درمان به شیوه سیستمهای خانوادهی درونی (IFS)
سیستمهای خانوادهی درونی (IFS) نوعی از درمان است که بر این باور استوار است همهی ما از بخشها یا زیرشخصیتهای مختلفی تشکیل شدهایم. این روش درمانی از انواع مختلف درمانهای خانواده محور، از جمله ساختاری، راهبردی، روایتمحور و مدل روانشناسی خانوادهی بالینگر الهام گرفته است.
بنیانگذار درمان IFS، دکتر ریچارد شوارتز، ذهن را به عنوان یک خانوادهی درونی در نظر گرفت و شروع به استفاده از تکنیکهایی با افراد به صورت انفرادی کرد که معمولا در درمانهای خانوادهای به کار میبرد.
مفهوم بنیادین این تئوری آن است که همهی ما بخشهای مختلفی در درون خود داریم که نقشهای سالم و ناسالم را ایفا میکنند. با این حال، رویدادهای زندگی یا تروما میتوانند ما را از ایفای نقشهای سالم خارج کرده و به سمت ایفای نقشهای افراطی سوق دهند.
خبر خوب این است که این نقشهای درونی ایستا نیستند و میتوانند با گذشت زمان و تلاش، تغییر کنند. هدف درمان IFS پیدا کردن «خود» اصیل شما و گردهم آوردن تمام این بخشها است. با فرامدیا همراه باشید.
خود در درمان IFS
در درمان IFS، مفهوم «خود» از طریق هشت ویژگی که با حرف C شروع میشوند (هشت C) و پنج ویژگی با حرف P (پنج P) توصیف میشود.
هشت C:
اعتماد به نفس (Confidence)
آرامش (Calmness)
خلاقیت (Creativity)
شفافیت (Clarity)
کنجکاوی (Curiosity)
شجاعت (Courage)
دلسوزی (Compassion)
احساس ارتباط (Connectedness)
پنج P:
حضور (Presence)
صبر (Patience)
دیدگاه (Perspective)
پایداری (Persistence)
بازیگوشی (Playfulness)
درمان IFS پیشنهاد میکند که «خود» هستهی مرکزی وجود شماست و نشاندهندهی آنچه که واقعا هستید، میباشد. فرایند درمانی به بهبودی، اعتماد به خود و هماهنگی همهی ویژگیهای C و P که «خود» را تشکیل میدهند، کمک میکند.
فنون درمانی IFS
در حالیکه ممکن است بخشهای بیپایانی در درون شما وجود داشته باشد، سه نوع اصلی از آنها وجود دارد: آتشنشانها، مدیران و تبعیدیها.
بخشهای آتشنشان، محافظانی هستند که در مواجهه با محرکها فعال میشوند. به عنوان مثال، این بخش ممکن است با یادآوری یک خاطرهی دردناک فعال شود و رفتاری مانند سوءمصرف مواد را برای خاموش کردن «آتش» درد به کار گیرد.
بخشهای مدیر با برنامهریزی شدید برای انجام هر کاری که بتوانند برای اجتناب از هر چیزی که ممکن است باعث درد عمیق شما شود، از شما محافظت میکنند.
طبق این نظریه، هر دو بخش آتشنشان و مدیر برای جلوگیری از ظهور «تبعیدی» و غرق شدن شما در خاطرات درد و آسیب کار میکنند.
یک درمانگر IFS از فرایندی شش مرحلهای برای کمک به شما در پیدا کردن این بخشها و رهایی از بارهای آنها استفاده میکند.
۱. یافتن (Find):
در اولین مرحله، از شما خواسته میشود تا توجه خود را به درون معطوف کنید، شاید با شروع مراقبه. شما با توجه به احساسات بدنی که برای شناسایی بخشی برای کار کردن بالا میآیند، توجه میکنید.
اگر تا به حال به خاطر عصبانیت دچار ناراحتی معده شدهاید، پس شاید متوجه شوید که ذهن و بدن ما چگونه با هم روی احساسات ما کار میکنند.
۲. تمرکز (Focus):
در مرحلهی بعد، از شما خواسته میشود تا توجه خود را به این بخش معطوف کنید.
۳. جزئیات (Flesh Out):
پس از اینکه بخشی را پیدا کردید و روی آن تمرکز کردید، زمان آن است که جزئیات آن را مشخص کنید – تا ببینید چه چیز دیگری میتوانید در مورد آن یاد بگیرید. چه احساساتی با آن مرتبط است؟ آیا رنگ خاصی دارد؟ آیا نمایندهی شما در سن خاصی است؟
۴. احساس در برابر (Feel Toward):
نسبت به این بخش چه احساسی دارید؟ این به درمانگر شما ایده میدهد که این بخش چه نقش بزرگ یا کوچکی در زندگی شما ایفا میکند.
۵. دوست شدن (Befriend):
ممکن است این یکی از سختترین مراحل باشد – شناختن این بخش و دیدن اینکه چگونه در زندگی شما شکل میگیرد. این شامل پذیرش تا حدی از وجود این بخش است، اما به این معنی نیست که مجبور است در آنجا بماند.
۶. ترس (Fear):
ترس آخرین مرحلهی «شفقتآمیز کردن» است. در فرآیند دوست شدن، ترسهای آن بخش از وجود خود را کشف خواهید کرد. آنها بدون حضورشان در زندگی شما از چه چیزی میترسند؟
آیا میتوانید خودتان درمان IFS را انجام دهید؟
کار کردن با یک درمانگر آموزشدیده در زمینهی درمان IFS میتواند مفید باشد، اما بسیاری از این تکنیکها را میتوانید به تنهایی نیز به کار ببرید.
آنچه در درمان IFS انتظار میرود
در اولین جلسهی درمان IFS، اغلب اوقات اطلاعات اولیه در مورد فرایند درمان و یک ارزیابی اولیه انجام میشود. درمانگر شما سوالاتی در مورد پیشینهی شما خواهد پرسید که به او کمک میکند تا بهتر متوجه شود که به چه چیزی نیاز دارید و انتظار دارید چه چیزی از درمان به دست آورید.
رابطهی درمانی برای موفقیت درمان ضروری است، بنابراین ایجاد رابطهای راحت و مبتنی بر اعتماد با درمانگر مهم است.
در جلسات بعدی، با درمانگر خود برای شناسایی بخشهای مختلف «خود» و برقراری ارتباط بین همهی این اجزاء کار خواهید کرد. هر جلسه اغلب شامل گفتاردرمانی و کاوش در بخشهای درونی فرد است. از فرد تشویق میشود تا روی «خود» درونی تمرکز کند، بنابراین طبیعی است که گاهی اوقات احساس ناراحتی، ترس، شرم یا عصبانیت را تجربه کند. درمانگر به شما در مدیریت این احساسات و یادگیری نحوهی برخورد با چنین احساساتی به روشهای سالمتر کمک خواهد کرد.
درمان IFS چه کمکی می تواند بکند
درمان IFS می تواند به عوامل استرس زای زندگی مانند غم و اندوه، رابطه و مسائل شغلی کمک کند و انعطاف پذیری و عزت نفس را بهبود بخشد.
اگرچه غیر پاتولوژیک است (مشتری را به تشخیص خود کاهش نمی دهد) ، ممکن است چندین مشکل و شرایط سلامت روان را درمان کند.
تشویش
اختلال وسواس فکرى – عملى
اختلال افسردگی اساسی
اختلال دوقطبی
اختلال تجزیه هویت
اختلال خورد و خوراک
اختلال مصرف مواد
تحقیقات همچنین نشان می دهد که IFS درمانی وعده به عنوان یک درمان برای تروما را نشان می دهد. یک مطالعه در سال ۲۰۲۱ نشان داد که درمان IFS منجر به کاهش قابل توجهی در علائم PTSD در بزرگسالان مبتلا به آسیب های دوران کودکی شده است.
مزایای درمان IFS
تحقیقات انجامشده روی دانشجویان زن در سنین دانشگاه که از افسردگی متوسط تا شدید رنج میبردند، نشان داده است که درمان IFS دارای مزایای زیر برای شرکتکنندگان میباشد:
تقویت رهبری خود برای دستیابی به تعادل درونی
تقویت خودآگاهی
دیدگاه جدید نسبت به علائم افسردگی
درک بهتر از خود
آمادگی برای مشکلات عاطفی در آینده
اثربخشی درمان IFS
اگرچه درمان IFS در دههی ۱۹۸۰ پایهگذاری شد، اما تحقیقات گستردهای روی آن انجام نشده است.
با این حال، همانطور که در مطالعهی انجامشده روی دانشجویان زن و بیماران مبتلا به روماتوئید آرتریت (RA) مشاهده شد، درمان IFS در کاهش علائم افسردگی مؤثر بوده است. همچنین در مطالعهی مربوط به بیماران مبتلا به RA، درمان IFS با کاهش درد نیز مرتبط بود.
در سال ۲۰۱۵، به دلیل اثربخشی اثباتشدهی این روش درمانی در مطالعهی بیماران RA، درمان IFS به فهرست ملی برنامهها و شیوههای مبتنی بر شواهد ادارهی خدمات سوءمصرف مواد و سلامت روان (SAMHSA) اضافه شد.
این روش درمانی به دلیل موفقیت در بهبود تندرستی، رتبهی «مؤثر» را دریافت کرد. همچنین در موارد زیر نیز امیدوارکننده شناخته شد:
_بهبود فوبیا، حملات پانیک، اختلالات اضطرابی فراگیر و علائم مرتبط
_شرایط و علائم مربوط به سلامت جسمی
_تابآوری شخصی / مفهوم خود
_افسردگی و علائم افسردگی
ملاحظات در مورد درمان IFS
مانند سایر انواع درمان، ممکن است قبل از اینکه احساس بهتری پیدا کنید، کمی بدتر شوید زیرا شروع به رویارویی با مشکلات خود میکنید.
این احساس تا حدی طبیعی است، اما اگر متوجه شدید که به خود آسیب میزنید یا به فکر خودکشی افتادهاید، باید با درمانگر خود صحبت کنید و توقف یا کند کردن این نوع درمان را در نظر بگیرید.
اگر افکار خودکشی دارید، با خط ملی پیشگیری از خودکشی به شماره ۹۸۸ تماس بگیرید تا از حمایت و کمک یک مشاور آموزشدیده بهرهمند شوید. اگر شما یا یکی از عزیزان در خطر جدی هستید، با شماره ۱۱۵ تماس بگیرید.
برای منابع بیشتر در مورد سلامت روان، به پایگاه داده خطوط ملی کمک ما مراجعه کنید.
انتقاداتی که به این نوع درمان وارد است، شامل عدم توجه به هرگونه زیربنای نوروبیولوژیکی مسائل سلامت روان میباشد.
علاوه بر این، چندین شکایت حقوقی ادعا کردهاند که متخصصان درمان IFS آنها را تحت فشار قرار دادهاند تا «خاطرات» ترومای سرکوبشده را «بازیابی» کنند.
اگر اسکیزوفرنی دارید یا با هرگونه هذیان یا پارانویای فعال دست و پنجه نرم میکنید، این ممکن است نوع درستی از درمان برای شما نباشد.
شروع درمان با روش IFS
اگر به امتحان کردن درمان IFS علاقهمند هستید، این بخش در مورد نحوهی پیدا کردن یک درمانگر برای این نوع درمان و اینکه در اولین قرار خود چه انتظاری میتوانید داشته باشید، بحث خواهد کرد.
با استفاده از فهرست راهنمای IFS موسسهی IFS، یک درمانگر معتبر IFS در منطقهی خود پیدا کنید. این فهرست به شما کمک میکند تا بر اساس سطح آموزش درمان IFS و اینکه چه تعداد فضای خالی برای پذیرش مراجعین جدید در مطب آنها وجود دارد، جستجو کنید.
در صورت امکان، یک مشاورهی ۱۵ دقیقهای با چند درمانگر IFS که به آنها علاقهمند هستید، ترتیب دهید تا بتوانید متوجه شوید که آیا با آنها برای انجام این نوع کار احساس راحتی میکنید یا خیر.
اولویتهای خود را در نظر بگیرید، مثلا اینکه آیا جلسات آنلاین را ترجیح میدهید یا جلسات حضوری را.
اولین قرار ملاقات مشابه سایر جلسات درمانی است، شامل پر کردن فرمهای مربوطه و صحبت در مورد خودتان و اینکه چه چیزی شما را به سمت درمان سوق داده است. در اولین جلسه، ممکن است کار برای شناسایی بخشهای درونی خود را آغاز کنید.
