درمان یکپارچه چیست؟

درمان یکپارچه (Integrative Therapy) چیست؟ ؛ تعریف، انواع، تکنیک‌ها و اثربخشی

درمان یکپارچه چیست؟

درمان یکپارچه شامل استفاده از تکنیک‌های مختلف از رویکردهای درمانی گوناگون برای رسیدگی به مشکلاتِ منحصر به فرد هر مراجعه‌کننده است. درمانگران یکپارچه معتقدند که تطبیق دادنِ درمان با فرد، به نتایج قابل توجه‌تری منجر می‌شود.

برخلاف برخی رویکردهای تک‌مکتبی، درمان یکپارچه محدود به روش‌شناسی یا مکتب فکری خاصی نیست. در عوض، درمانگران می‌توانند در صورت نیاز از تکنیک‌های مختلف استفاده کنند. هدف از این کار، بهبود اثربخشی و کارآمدی درمان و تطبیق آن با نیازهای خاص هر فرد است.

در حالی که گاهی اوقات از اصطلاحات «درمان یکپارچه» و «درمان تلفیقی» به صورت مترادف استفاده می‌شود، اما تفاوت‌های کلیدی بین این دو رویکرد وجود دارد. درمان تلفیقی بیشتر بر استفاده صِرف از مکاتب مختلف تأکید دارد، در حالی که درمان یکپارچه بر ترکیب این عناصر به یک تجربه منسجم‌تر تمرکز می‌کند. با فرامدیا همراه باشید.

انواع درمان یکپارچه

صدها نوعِ خاص از درمان در دسترس است. نوع درمانی که در هر موقعیت خاص مؤثرتر است، اغلب به نوع مشکلی که درمان می‌شود، بستگی دارد. برخی از انواع خاص درمان‌هایی که یک درمانگر یکپارچه ممکن است بسته به شرایط و مشکل به کار گیرد، عبارتند از:

درمان شناختی- رفتاری (CBT): درمان شناختی-رفتاری (CBT) رویکردی است که بر تغییر شیوه‌ی تفکر افراد تمرکز دارد. CBT پیشنهاد می‌کند که افکار منفیِ خودکارِ افراد در مشکلات روانی نقش دارند.

درمان روان‌پویشی: درمان روان‌پویشی از تکنیک‌های روانکاوی برای کمک به افراد در جهت درک نیروهای ناخودآگاه و انگیزه‌هایی که بر رفتار و عملکرد فعلی آن‌ها تأثیر می‌گذارد، استفاده می‌کند.

درمان انسان‌گرا: این رویکرد درمانی بر کمک به افراد برای رسیدن به حداکثر توانایی‌هایشان و درک بهتر عواملی که به شادمانی آن‌ها کمک می‌کند، تمرکز دارد.

ذهن‌آگاهی (Mindfulness): ذهن‌آگاهی یکی از تکنیک‌هایی است که در سال‌های اخیر به طور فزاینده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد و شامل یادگیری تمرکز بر لحظه‌ی حال به جای نگرانی در مورد گذشته یا ترس از آینده است.

هدف درمان یکپارچه، همسو کردن تکنیک‌های درمانی است که به طور تجربی برای درمان یک مشکل خاص مؤثر شناخته شده‌اند.

این رویکرد نشان می‌دهد که هیچ روش واحدی برای همه موقعیت‌ها برتری ندارد. همچنین، این رویکرد بیانگر آن است که حتی نظریه‌های متضاد نیز می‌توانند برای کمک به افراد دارای مشکلات سلامت روان با هم کار کنند.

تکنیک‌های درمان یکپارچه

درمان یکپارچه از تکنیک‌های روان‌پویشی، شناختی و رفتاری استفاده می‌کند. این تکنیک‌ها را می‌توان در قالب‌های مختلفی از جمله جلسات درمانی فردی، خانوادگی و گروهی به کار بست.

یک درمانگر یکپارچه با توجه به نیازها و اهدافِ فرد، تکنیک‌های مختلف را تطبیق و آن‌ها را با هم ادغام می‌کند. برای رفع یک مشکل رفتاری، درمانگر ممکن است از موارد زیر استفاده کند:

استراتژی‌های رفتاری مانند مدل‌سازی و تقویت برای تغییر رفتار.

استراتژی‌های روان‌پویشی مانند تداعی آزاد که می‌تواند به افراد در کسب بینش کمک کند.

استراتژی‌های شناختی مانند بازسازی شناختی و مواجهه برای کمک به تغییر افکار منفی خودکار که زمینه‌ساز رفتار هستند.

برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهند که تکنیک‌های درمانی خاص، تنها حدود ۷ درصد در تغییر نتایج روان‌درمانی نقش دارند.

برخی عوامل که در درمان یکپارچه به مراجعه‌کننده کمک می‌کنند، عبارتند از:

رابطه‌ی همدلانه‌ی درمانگر و مراجعه‌کننده: کیفیت رابطه‌ی بین درمانگر و مراجعه‌کننده بسیار حائز اهمیت است. این رابطه باید بر اعتماد، صداقت و درک متقابل بنا شود.

انتظارات مثبت از تغییر: ایمان به امکان‌پذیر بودن تغییر و بهبودی، نقش مهمی در موفقیت درمان دارد.

ایجاد امید در فرد: یکی از وظایف مهم درمانگر، القای حس امید و باور به آینده در مراجعه‌کننده است.

ویژگی‌های درمانگر: برخی ویژگی‌های درمانگر مانند تواناییِ توجه، همدلی و نگرش مثبت نسبت به مراجعه‌کننده، بر روند درمان تأثیرگذار است.

درمان یکپارچه به چه مشکلاتی کمک می‌کند؟

درمان یکپارچه می‌تواند در درمان بسیاری از مشکلات سلامت روان و مسائل روانی مفید باشد. این مشکلات عبارتند از:

اضطراب
سوگ
افسردگی
پایین بودن عزت نفس
استرس
اختلالات مصرف مواد مخدر
تروما

مزایای درمان یکپارچه

درمان یکپارچه دارای مزایای متعددی است که برخی از آن‌ها عبارتند از:

شخصی‌سازی شده: از آنجا که درمان یکپارچه بسیار شخصی‌سازی شده است، می‌تواند بسته به شرایط فرد تنظیم شود. این نوع درمان را می‌توان برای کودکان، نوجوانان و بزرگسالان به کار گرفت. همچنین می‌تواند هم در جلسات فردی و هم در گروه درمانی مورد استفاده قرار گیرد.

انعطاف‌پذیر بودن: در حالی که اشکال مُنفردِ درمان، اغلب انعطاف‌پذیری کمتری دارند، درمان یکپارچه می‌تواند در طول زمان و بر اساس رویدادها، تغییرات یا تجربیاتی که ممکن است در طول درمان رخ دهد، انطباق‌پذیر باشد.

قابل تعدیل بودن: یکی دیگر از مزایای درمان یکپارچه این است که بسته به اختلال یا مشکل روانی فرد، قابل تغییر است. برای مثال، اگر فردی با افسردگی دست و پنجه نرم می‌کند، درمانگر ممکن است از تعدادی از گزینه‌های درمانی که در درمان این بیماری مؤثر هستند، استفاده کند.

نگرش کل‌نگر داشتن: درمان یکپارچه همچنین می‌تواند به افراد کمک کند تا جنبه‌های مختلف خود، از جمله ذهن، بدن، روابط، معنویت، افکار و احساسات را درک و ادغام کنند. این نوع درمان به جای تمرکز بر یک مشکل از یک دیدگاه واحد یا به صورت مجزا، می‌تواند فرد را به داشتن یک دیدگاه وسیع‌تر و کل‌نگرانه‌تر تشویق کند.

مهم است که تشخیص دهیم در حالی که درمان یکپارچه انعطاف‌پذیر است، به این معنی نیست که فاقد هرگونه ساختار است. در عوض، درمانگران از آموزش و تخصص خود برای انتخاب مفیدترین تکنیک‌ها برای یک هدف خاص استفاده می‌کنند و سپس این رویکردها را در یک تجربه درمانی منسجم ادغام می‌کنند.

اثربخشی درمان یکپارچه

انواع مختلفی از روان‌درمانی وجود دارد که یکپارچه هستند، از جمله درمان تحلیلی-شناختی، درمان بین‌فردی و درمان طرح‌واره.

تحقیقات نشان داده‌اند که چنین تکنیک‌هایی می‌توانند در درمان بسیاری از مشکلات روانپزشکی از جمله افسردگی، اضطراب اجتماعی، اضطراب فراگیر و اختلالات شخصیت مؤثر باشند. این امر نشان می‌دهد که درمان‌های یکپارچه می‌توانند برای طیف وسیعی از شرایط مفید باشند.

در حالی که برخی از درمانگران تمایل دارند به یک سبک خاص از درمان پایبند باشند، تحقیقات نشان داده‌اند که اکثر روان‌درمانگران در درمان خود حداقل از برخی عناصر رویکرد یکپارچه استفاده می‌کنند.

طبق یک مطالعه، حدود ۸۵ درصد از درمانگران در درمان خود از سنت‌های درمانی متعددی بهره می‌گیرند. میانگین تعداد جهت‌گیری‌هایِ نظریِ مورد استفاده در درمان حدود چهار مورد بوده است.

ملاحظات مهم

مهم است که توجه داشته باشید، درمان یکپارچه روندی بسیار فعال است که نیازمند مشارکت قابل توجه فرد می‌باشد. در طول این نوع درمان، درمانگر شما ممکن است در مورد تجربیات، ترجیحات، نیازها و سایر عواملی که بر انتخاب تکنیک‌های درمانی مناسب برای شما تأثیر می‌گذارد، سؤال کند.

از آنجا که درمان یکپارچه تمایل به تلفیقی بودن دارد، روند درمان ممکن است یک برنامه یا الگوی قابل پیش‌بینی را دنبال نکند. ممکن است از تکنیک‌های متعددی در یک جلسه استفاده شود و اهداف و رویکرد درمان ممکن است با توجه به ارزیابی درمانگر از پیشرفت و نیازهای شما در طول فرآیند درمان، تغییر کند.

شروع درمان یکپارچه

برای شروع درمان یکپارچه، یافتن یک متخصص بهداشت روان واجد شرایط ضروری است. بسیاری از درمانگران رویکرد یکپارچه‌ای را برای درمان در پیش می‌گیرند.

می‌توانید جستجوی خود را با صحبت با پزشک عمومی خود آغاز کنید. او می‌تواند به شما توصیه‌ها و ارجاعاتی ارائه دهد. همچنین می‌توانید به دنبال لیست درمانگران در منطقه‌ خود یا فهرست‌های آنلاین درمانگران باشید.

پس از یافتن یک درمانگر بالقوه، برای درک رویکرد او به درمان، سوابق تحصیلی و صلاحیت‌های او را بررسی کنید. اگر او نوعی مشاوره ارائه می‌دهد، در مورد اینکه آیا از درمان یکپارچه استفاده می‌کند یا خیر، سؤال کنید.

درمان آنلاین گزینه دیگری است که می‌توانید در نظر بگیرید. یک مطالعه در سال ۲۰۱۸ نشان داد که مداخلات یکپارچه‌ی مبتنی بر ذهن‌آگاهیِ وِب‌محور، راه‌حلی مؤثر برای کاهش علائم اضطراب و افسردگی و ارتقاء کیفیت زندگی است.