«فرانسوی به سبک ایتالیایی»؛ کمدی شهری با طعم بیکاری، سروصدای همسایه‌ها و بحران آرامش

فیلم «فرانسوی به سبک ایتالیایی» (The French Italian) اولین تجربه کارگردانی بلند ریچل وولتر، اثری است که به‌وضوح از بطن زندگی شهری نیویورک و فضای روابط نسل حاضر می‌آید. این فیلم نه فقط داستانی درباره یک زوج و همسایه‌های پر سرو‌صداست، بلکه تصویری طنز و گاهی گزنده از پوچی‌های زندگی در دهه‌ ۳۰ سالگی، بی‌حوصلگی روزمره و تلاش‌های بی‌منطق برای ساختن هیجان از دل هیچ ارائه می‌دهد.

وولتر که پیش‌تر کارنامه‌اش بیشتر در حوزه تولید بود، در نخستین فیلمش نشان می‌دهد که با فضاسازی سبک زندگی بروکلین و لحن کمدی آشناست، هرچند تأثیرش بیشتر بر تماشاگران «کلوب‌های کمدی» و هواداران شوخی‌های سبک Saturday Night Live خواهد بود تا مخاطبان سینمای شخصیت‌محور یا کمدی کلاسیک.

ولری (کاترین کوهن) و داگ (اریستاتل اطهری)، زوجی ساکن یک آپارتمان قدیمی در نیویورک، زندگی آرام و بی‌دغدغه‌ای دارند — آرامشی که ناگهان با نقل مکان یک زوج جوان به طبقه زیرین بهم می‌ریزد. مری (کلویی چری) و دوست‌پسرش تازه‌واردند و روز و شب درگیر آواز خواندن کارائوکه و دعواهای پر سروصدا هستند، بی‌آنکه ساختمانی بدون عایق صدا کوچک‌ترین حایلی باشد.

ابتدا این شلوغی برای ولری و داگ به سرگرمی ناخودآگاه تبدیل می‌شود، همان‌طور که آدمی گاهی به شنود زندگی دیگران کشیده می‌شود. آنها درباره رابطه همسایه‌ها گمانه‌زنی می‌کنند: آیا خشونتی در کار است؟ آیا همه این‌ها نمایش است؟ اما کم‌کم صداها به آزار تبدیل شده و زوج اصلی تصمیم به ترک خانه می‌گیرند — تصمیمی که به معنی از دست دادن آپارتمان اجاره‌پایین و شروع زندگی در حومه است.

بعد از شنیدن انتقاد دوستانشان در میهمانی بابت چنین اشتباهی، وسواس دوباره آنها را به سمت همسایه سابق می‌کشاند. ولری و داگ تصمیم می‌گیرند یک نمایش جعلی بسازند تا مری را به تست بازیگری بکشانند و شاید به‌نوعی از او انتقام بگیرند. با اجرای واقعی این نمایش، طرح انتقامی آنها از قالب شوخی خارج شده و جلوه‌ای جدی و حتی مضحک پیدا می‌کند.

اما شخصیت‌های کلیدی:

ولری و داگ – کاترین کوهن و اریستاتل اطهری

کوهن و اطهری شیمی خوبی دارند؛ رابطه‌شان ترکیبی از سکوت‌های طولانی و دیالوگ‌های پرشور است که حس زوج قدیمی ولی هنوز هماهنگ را القا می‌کند. بازی آنها در لحن کمدی طبیعی و بدون اغراق شکل می‌گیرد، هرچند گاهی به دام یکنواختی می‌افتد.

مری – کلویی چری

چری با انرژی و بی‌پروا نقش همسایه‌ای را ایفا می‌کند که هم قربانی سروصدایش است و هم جرقه کل ماجرای انتقام. شخصیتش بیش از آنکه عمق داشته باشد، به‌عنوان نیروی محرک داستان عمل می‌کند.

سایر کاراکترها

شخصیت‌های فرعی عمدتاً به‌صورت کاریکاتور طراحی شده‌اند؛ تیپ‌هایی از مهمانی‌های هنری و دنیای کمدی نیویورک که عمداً غیرواقعی و اغراق‌آمیز هستند تا لحن شوخی فیلم را حفظ کنند، اما کمک چندانی به عمق موضوع نمی‌کنند.

وولتر فیلم را با ریتمی شبیه گفت‌وگوهای پس از اجرای کمدی یا مهمانی‌های آپارتمانی پیش می‌برد — پر از شوخی‌های داخلی، طعنه‌های خودکم‌نما و لحظات سبک که هدفشان پیشبرد قصه نیست بلکه ایجاد حس و فضاست.

فیلمبرداری در لوکیشن‌های واقعی نیویورک حس صمیمیت و خودمانی بودن را تقویت می‌کند، در حالی که طراحی صحنه‌ای رنگارنگ، ما را به فضای نیمه‌واقعی و کمی فانتزی می‌برد. این دوگانگی باعث می‌شود با اثری مواجه شویم که هم به تجربه زیسته شهری نزدیک است و هم حال‌و‌هوای نمایشی دارد.

نقاط قوت

• ایده داستانی ساده اما قابل‌همذات‌پنداری برای هر کسی که تجربه زندگی در آپارتمان‌های شلوغ را دارد.
• شیمی خوب بازیگران اصلی و توانایی در خلق دیالوگ‌های سبک و خودمانی.
• فضاسازی موفق از زندگی شهری نیویورک و طنز تلخ روابط همسایگی.

نقاط ضعف

• محدود شدن شخصیت‌های فرعی به تیپ‌های سطحی و عدم توسعه آنها.
• شوخی‌ها گاهی تکراری و غیرجذاب؛ ریتم کمدی در نیمه دوم افت می‌کند.
• عدم استفاده کامل از پتانسیل موقعیت داستانی برای انتقاد عمیق‌تر از روابط انسانی یا فرهنگ شهری.

فراتر از سروصدای همسایه‌ها، «فرانسوی به سبک ایتالیایی» درباره تنهایی و بی‌هدفی در زندگی‌های آرام است. ولری و داگ نمونه‌ای از زوج‌های بی‌دغدغه هستند که در فقدان ماجراجویی، درگیر کوچک‌ترین مسائل پیرامونشان می‌شوند تا به زندگی‌شان رنگ و هیجان بدهند — حتی اگر این هیجان پوچ باشد یا به وسواس بدل شود.

فیلم در سطحی دیگر به طنز، مفهوم «انتقام بی‌دلیل» را نمایان می‌کند؛ جایی که مشکل با گفت‌وگو قابل حل بود اما برای زنده نگه‌داشتن درام شخصی، به پروژه‌ای بزرگ تبدیل می‌شود.

نهایتا «فرانسوی به سبک ایتالیایی» اولین فیلم ریچل وولتر، اثری سبک و بامزه است که با نگاهی از درون به زندگی زوج‌های شهری، سروصدای همسایه‌ها را به جرقه‌ای برای یک کمدی موقعیت تبدیل می‌کند. هرچند فیلم در پرداخت شخصیت‌های فرعی و گسترش لایه‌های تماتیک خود کم می‌آورد، شیمی بین بازیگران اصلی، فضاسازی شهری، و شوخی‌های آشنا برای مخاطب نیویورکی، آن را به تماشایی قابل‌قبول و سرگرم‌کننده بدل می‌کند — مخصوصاً برای کسانی که خود تجربه همسایگی پر سر و صدا را داشته‌اند.