قدرتمندترین پاسپورتهای جهان؛ سنگاپور در صدر آزادی سفر
قدرت یک پاسپورت فقط به رنگ جلد یا اعتبار سیاسی کشور صادرکننده آن وابسته نیست؛ معیار اصلی، تعداد مقصدهایی است که دارنده آن میتواند بدون نیاز به دریافت ویزای سنتی پیش از سفر به آنها وارد شود. بر اساس جدیدترین دادههای شاخص معتبر پاسپورت هنلی (Henley Passport Index)، سنگاپور با دسترسی به ۱۹۲ مقصد در صدر جدول جهانی قرار دارد و پس از آن، قدرتهای آسیایی و اروپایی در رتبههای برتر جای گرفتهاند.
البته رتبهبندی پاسپورتها با توجه به منبع، بازه زمانی انتشار و نحوه محاسبه مواردی مانند ویزای فرودگاهی یا مجوز الکترونیکی سفر (eTA) ممکن است در شاخصهای گوناگون تفاوتهایی داشته باشد؛ بنابراین آمار زیر بازتابی از وضعیت رسمی در این مقطع زمانی است.
۴. آلمان؛ دسترسی به ۱۸۶ مقصد (رتبه ۴ مشترک)
دارندگان پاسپورت آلمان میتوانند بدون نیاز به ویزای پیشین یا با بهرهگیری از تسهیلات ورود، به ۱۸۶ مقصد جهان سفر کنند. عضویت آلمان در اتحادیه اروپا و پیمان شنگن، آزادی رفتوآمد کمنظیری را برای شهروندان این کشور در سراسر قاره سبز فراهم کرده است.
۴. فرانسه؛ دسترسی به ۱۸۶ مقصد (رتبه ۴ مشترک)
پاسپورت فرانسه نیز امکان سفر آسان به ۱۸۶ مقصد بینالمللی را مهیا میکند. شهروندان فرانسوی افزون بر سفرهای گردشگری، از حق بنیادین اقامت، کار و تحصیل در سایر کشورهای عضو اتحادیه اروپا برخوردارند که اعتبار این شهروندی را دوچندان میکند.
۴. فنلاند؛ دسترسی به ۱۸۶ مقصد (رتبه ۴ مشترک)
فنلاند با وجود جمعیت کم، همواره در جمع دارندگان معتبرترین گذرنامههای بینالمللی است. ثبات پایدار سیاسی، روابط دیپلماتیک ممتاز و اعتبار بینالمللی موجب شده تا اتباع فنلاند به ۱۸۶ مقصد دسترسی بدون روادید داشته باشند.
۴. دانمارک؛ دسترسی به ۱۸۶ مقصد (رتبه ۴ مشترک)
دانمارک نیز با امکان ورود آسان به ۱۸۶ مقصد، جایگاه خود را در رتبه چهارم تثبیت کرده است. شهروندان دانمارکی علاوه بر این پوشش جهانی، از آزادی کامل جابهجایی در منطقه اقتصادی اروپا و کشورهای اسکاندیناوی بهره میبرند.
۴. بلژیک؛ دسترسی به ۱۸۶ مقصد (رتبه ۴ مشترک)
گذرنامه بلژیک امکان دسترسی به ۱۸۶ مقصد جهان را برای اتباع خود فراهم میسازد. قرارگیری بروکسل در کانون اداری و سیاسی اتحادیه اروپا، نقش چشمگیری در دیپلماسی فعال و اعتبار ویزایی این کشور ایفا کرده است.
۳. سوئد؛ دسترسی به ۱۸۷ مقصد (رتبه ۳ جهانی)
سوئد با فراهم ساختن امکان ورود آسان به ۱۸۷ مقصد بینالمللی، بالاتر از رقبای اروپایی خود در جایگاه سوم جهان قرار گرفته است. اعتبار دیپلماتیک بالا و استانداردهای سختگیرانه مدارک هویتی از دلایل حفظ این جایگاه برجسته است.
۲. امارات متحده عربی؛ دسترسی به ۱۸۸ مقصد (رتبه ۲ مشترک)
امارات متحده عربی سریعترین و درخشانترین جهش را در تاریخ شاخصهای گذرنامه رقم زده است. دیپلماسی فعال، انعقاد گسترده تفاهمنامههای لغو روادید دوجانبه و توسعه روابط اقتصادی بینالمللی، دسترسی این کشور را به ۱۸۸ مقصد رسانده است تا قدرتمندترین پاسپورت منطقه خاورمیانه در رده دوم دنیا بایستد.
۲. کره جنوبی؛ دسترسی به ۱۸۸ مقصد (رتبه ۲ مشترک)
کره جنوبی با امتیاز دسترسی به ۱۸۸ مقصد، قدرت پیشروی آسیایی در این ردهبندی است. توسعه همهجانبه اقتصادی، پاسپورت بیومتریک ایمن و ریسک بسیار پایین مهاجرت غیرقانونی، تسهیلات ورود گستردهای را برای اتباع کره جنوبی ایجاد کرده است.
۲. ژاپن؛ دسترسی به ۱۸۸ مقصد (رتبه ۲ مشترک)
ژاپن که برای سالها رتبه نخست بلامنازع جهان را در اختیار داشت، با دسترسی به ۱۸۸ مقصد در جایگاه دوم مشترک قرار دارد. اعتبار گذرنامه ژاپنی باعث شده است مسافران این کشور با کمترین تشریفات اداری در مقاصد تجاری و توریستی جهان پذیرفته شوند.
۱. سنگاپور؛ دسترسی به ۱۹۲ مقصد (صدرنشین جهان)
سنگاپور با ثبت رکورد دسترسی به ۱۹۲ مقصد بدون نیاز به ویزای سنتی، بیرقیب در صدر ایستاده است. ثبات بالای ژئوپلیتیکی، قطب تجارت آزاد بینالمللی و اعتماد کامل سیستمهای مهاجرتی دنیا به دولت سنگاپور، این کشور را به دارنده ارزشمندترین گذرنامه جهان بدل ساخته است.
خلاصه رتبهبندی جهانی
| رتبه در شاخص | کشور | تعداد مقاصد بدون ویزا |
|---|---|---|
| ۱ | سنگاپور | ۱۹۲ |
| ۲ (مشترک) | امارات متحده عربی | ۱۸۸ |
| ۲ (مشترک) | ژاپن | ۱۸۸ |
| ۲ (مشترک) | کره جنوبی | ۱۸۸ |
| ۳ | سوئد | ۱۸۷ |
| ۴ (مشترک) | آلمان | ۱۸۶ |
| ۴ (مشترک) | فرانسه | ۱۸۶ |
| ۴ (مشترک) | دانمارک | ۱۸۶ |
| ۴ (مشترک) | بلژیک | ۱۸۶ |
| ۴ (مشترک) | فنلاند | ۱۸۶ |
جایگاههای مشترک در رتبهبندی چگونه محاسبه میشوند؟
در شاخصهای تخصصی پاسپورت، معیار اصلی رتبهبندی صرفاً «شمار مقاصد قابل دسترسی» است. از این رو، کشورهایی که امتیازی برابر دارند همگی در یک جایگاه مشترک قرار میگیرند؛ برای نمونه، کشورهای امارات، ژاپن و کره جنوبی همگی رتبه ۲ و پنج کشور اروپایی ذکرشده رتبه ۴ مشترک را دارند.
سفر بدون ویزا (Visa-Free) شامل چه مواردی است؟
امتیاز «دسترسی بدون نیاز به ویزای قبلی» معمولاً ترکیب چهار نوع ورود به خاک کشورهاست:
- ورود بدون ویزا (Visa-Free): بدون هیچ تشریفاتی در مبدأ، مسافر تنها با ارائه پاسپورت مهر ورود دریافت میکند.
- ویزای فرودگاهی (Visa on Arrival): روادید در فرودگاه یا مرز مقصد صادر میشود.
- مجوز الکترونیکی سفر (eTA / ESTA): ثبتنام آنلاین سریع و غیرحضوری پیش از پرواز که عموماً در چند دقیقه یا ساعت تایید میشود.
- ویزای الکترونیکی (eVisa): در برخی شاخصها اگر مراحل دریافت آن فوری و بدون نیاز به مصاحبه حضوری باشد، در زمره تسهیلات محاسبه میگردد.
نکته: دسترسی بدون روادید هرگز بهمنزله تضمین صددرصدی ورود به مرز نیست و ماموران مرزی در بدو ورود همچنان حق بررسی تمکن مالی، بیمه معتبر، بلیت بازگشت و واچر اقامت را دارند.
چه فاکتورهایی باعث قدرتمند شدن یک پاسپورت میشوند؟
امتیاز گذرنامهها نتیجه متغیرهای چندجانبهای است، از جمله:
- ثبات سیاسی و پایداری شاخصهای کلان اقتصادی
- مناسبات دیپلماتیک فعال و روابط متقابل کنسولی
- ضریب بسیار پایین مهاجرت غیرقانونی و پناهندگی شهروندان
- امنیت فنی اسناد شناسایی و بیومتریک بودن گذرنامهها
- معاهدات چندجانبه بینالمللی و منطقهای
به همین دلیل، رتبه پاسپورتها ثابت نمیماند. امضای یک توافق جدید، وقوع بحران سیاسی، جنگ، نگرانیهای امنیتی یا تغییر سیاست مهاجرتی کشورها میتواند تعداد مقاصد قابلدسترسی را افزایش یا کاهش دهد.
