داستانهای غرب وحشی آمریکا (American Wild West) در طول تاریخ بهشدت رمانتیک و افسانهای شدهاند. کافی است نگاهی به سینما بیندازیم تا ببینیم ژانر وسترن (Western) چگونه به یکی از هنرهای شاخص آمریکایی تبدیل شد؛ با بازیگرانی بزرگتر از زندگی واقعی، مانند جان وین (John Wayne) در فیلم «مردی که لیبرتی والانس را کشت» («The Man Who Shot Liberty Valance»)، کلینت ایستوود (Clint Eastwood) در «خوب، بد، زشت» («The Good, the Bad and the Ugly») و حتی هیلی استاینفلد (Hailee Steinfeld) در نسخه جدید «شهامت واقعی» («True Grit»).
اما اینها فقط بازیگرانی در نقشهای سینمایی بودند. در غرب وحشی واقعی، شخصیتهایی زندگی میکردند که آنقدر جذاب، خشن یا عجیب بودند که انگار مستقیماً برای فیلمنامه نوشته شدهاند—در حالی که کاملاً واقعی بودند. این زنان، یاغیان و کابویها نه زاده تخیل، بلکه صددرصد حقیقی بودند. در ادامه با برخی از شاخصترین شخصیتهای غرب وحشی آمریکا آشنا میشویم.
یاغیان
اگر غرب وحشی «وحشی» به نظر میرسید، بخش زیادی از آن بهخاطر یاغیان سرسخت و اسلحهکش بود که شهرها را در وحشت نگه میداشتند. نامهایی که احتمالاً شنیدهاید: جسی جیمز (Jesse James)، وایِت اِرپ (Wyatt Earp) و داک هالیدی (Doc Holliday).
اما اینها تنها خلافکاران مشهور نبودند. جانی رینگو (Johnny Ringo) نیز یکی از چهرههای بدنام غرب وحشی بود؛ دامدار و یاغیای که سرنوشتش زمانی تغییر کرد که در تامبستون، آریزونا (Tombstone, Arizona) با کهنهسربازان نبرد او.کی. کورال (O.K. Corral) یعنی داک هالیدی و وایِت اِرپ روبهرو شد. داستان او در فیلم «تامبستون» («Tombstone») جاودانه شده است؛ جایی که رینگو به دست هالیدیِ مسلح کشته میشود.
با این حال، برخی تاریخپژوهان غرب وحشی معتقدند که جانی رینگو احتمالاً خودکشی کرده و مرگ او الزاماً نتیجه یک دوئل نبوده است. غرب وحشی پر است از چنین روایتهای دوگانه؛ جایی که افسانه و واقعیت در هم میآمیزند.
زنان غرب وحشی
برخلاف تصور رایج، تمام چهرههای جسور و خطرناک غرب وحشی مرد نبودند. زنان بسیاری نیز پابهپای مردان—و گاه جسورتر از آنها—زندگی میکردند.
کلمیتی جین (Calamity Jane)
مارتا جین کاناری (Martha Jane Cannary)، که بیشتر با نام کلمیتی جین شناخته میشود، یکی از مشهورترین زنان غرب وحشی بود. او زن مرزنشین، تیراندازی ماهر و سوارکاری بیباک بود و به زبان تند و رفتار ماجراجویانهاش شهرت داشت.
کلمیتی جین با وایلد بیل هیکاک (Wild Bill Hickok) معاشرت داشت و بعدها مانند آنی اوکلی (Annie Oakley)، تیرانداز افسانهای، به چهرهای نمایشی تبدیل شد. در سالهای پایانی عمر، او در نمایش «غرب وحشی بوفالو بیل» («Buffalo Bill’s Wild West») ظاهر شد و به اسطورهای زنده بدل گشت.
حاکمان دامنپوش
نمونهای کمتر شناختهشده اما بسیار مهم، حاکمان دامنپوش هستند. در سال ۱۹۲۰، درست پس از تصویب اصلاحیه نوزدهم قانون اساسی آمریکا (۱۹th Amendment) و اعطای حق رأی به زنان، پنج زن در شهر جکسون، وایومینگ (Jackson, Wyoming) به قدرت رسیدند.
آنها نظم را به شهری غربی بازگرداندند و در انتخاباتی تاریخی، رقبای مرد خود را با اختلاف دو به یک شکست دادند. پیروزی آنها نهتنها بهخاطر زنبودنشان، بلکه به دلیل اقتدار و کارآمدی سیاسیشان اهمیت داشت.
کابوی افسانهای
صحبت از غرب وحشی بدون پرداختن به کابویها ممکن نیست. اما کابویها واقعاً چه کسانی بودند و چرا اینچنین در روایت آمریکایی ریشه دواندند؟
برخلاف کلیشههای سینمایی، کابویها فقط سفیدپوست نبودند. در واقع، تعداد زیادی از کابویهای واقعی تاریخ آمریکا سیاهپوست بودند.
کابویهای سیاهپوست
- آیزم دارت (Isom Dart): مردی که برده به دنیا آمد، اما بعدها به یاغی و دزد اسب تبدیل شد و نامش در تاریخ غرب وحشی ماندگار شد.
- بیل پیکت (Bill Pickett): کابویی که مسابقه رودئوی «کشتی گرفتن با گوساله» (Steer Wrestling) را ابداع کرد؛ روشی که هنوز هم یکی از بخشهای اصلی رودئو است.
بس ریوز
و در نهایت، بس ریوز (Bass Reeves)؛ نخستین معاون مارشال فدرال آمریکا (U.S. Deputy Marshal) سیاهپوست در غرب رود میسیسیپی (Mississippi River). او صدها جنایتکار را دستگیر کرد و به چنان شهرتی رسید که بسیاری او را الهامبخش شخصیت «رِینجر تنها» (The Lone Ranger) میدانند—بله، همان قهرمان نقابدار معروف.
نکته جالب
بوفالو بیل کودی (Buffalo Bill Cody) و نمایش مشهورش، «غرب وحشی بوفالو بیل» («Buffalo Bill’s Wild West»)، در برابر جمعیتهای عظیم اجرا میشد—بیش از ۳ میلیون نفر فقط در سال ۱۸۹۳ آن را دیدند! این نمایش بیش از ۲۰ سال ادامه داشت و شامل تیراندازی نمایشی، سوارکاری نمایشی و بازسازی صحنههای سرقت از کالسکهها بود. جابهجایی این نمایش عظیم، به صدها نفر نیروی انسانی نیاز داشت.
نهایتا، غرب وحشی آمریکا فقط زادگاه افسانههای سینمایی نبود؛ بلکه صحنه زندگی انسانهایی واقعی با سرگذشتهایی باورنکردنی بود. یاغیان بیرحم، زنان جسور و کابویهای—بهویژه کابویهای سیاهپوست—همگی نقشی اساسی در شکلگیری اسطورهای ایفا کردند که هنوز هم تخیل ما را تسخیر میکند؛ جایی که واقعیت، دستکمی از افسانه ندارد.
