کشف یک سرداب زیرزمینی ۲۶۰۰ ساله؛ اما غارتگران پیشدستی کرده بودند
دانشمندان و باستانشناسان در جنوب آلمان، به کشفی خارقالعاده دست یافتهاند؛ کشفی که ریشه در بیش از ۲۶۰۰ سال پیش دارد. در دشت دانوب (Danube Plain)، پژوهشگران به یک تپه تدفینی عظیم برخورد کردند که قطری حدود ۲۱۳ فوت (حدود ۶۵ متر) داشته و احتمالاً در زمان ساخت، نزدیک به ۲۰ فوت (حدود ۶ متر) ارتفاع داشته است. چنین ابعادی این تپه را در رده «تپههای تدفینی شاهزادهنشین» سلتها (Celts) قرار میدهد؛ آرامگاههایی که معمولاً برای افراد بلندپایه و نخبگان جامعه ساخته میشدند.
اما شگفتی اصلی در ادامه آشکار شد: تیم کاوش موفق شد یک اتاقک تدفینی چوبی بسیار سالم را در زیر این تپه پیدا کند؛ اتاقکی که با وجود گذشت هزارهها، به طرز باورنکردنی حفظ شده بود.
دیرک کراوسه (Dirk Krausse)، استاد و باستانشناس اداره ایالتی حفاظت از آثار تاریخی در شورای منطقهای اشتوتگارت (Stuttgart Regional Council)، در بیانیهای اعلام کرد: «گور ریدلینگن (Riedlingen) یک شانس واقعی برای باستانشناسی است.»
اتاقکی چوبی از دل قرن ششم پیش از میلاد
این اتاقک تدفینی که احتمالاً حدود سال ۵۸۵ پیش از میلاد (۵۸۵ B.C.) ساخته شده، دارای سقف، دیوارها و کف کاملاً سالم از چوب بلوط یکپارچه است. اتاقک تنها حدود ۲۷ اینچ (نزدیک به ۷۰ سانتیمتر) زیر سطح زمین مدفون بوده و شرایط مرطوب خاک مانع از رسیدن اکسیژن به چوب شده است؛ عاملی که باعث شد الوارها بهمدت ۲۶۰۰ سال تقریباً دستنخورده باقی بمانند.
کف اتاقک از تختههای ضخیم و مقاوم تشکیل شده که در جهت شمالی–جنوبی چیده شدهاند. دیوارها از تختههای عمودی ساخته شدهاند که در گوشهها به شکل ضربدری به هم میرسند. یک تیر افقی در میانه و بالای دیوارها، سقف سنگین را نگه میداشته؛ سقفی که در نهایت، زیر وزن تپه فرو ریخته است.
دیوارهای اتاقک حدود سه فوت (نزدیک به یک متر) ارتفاع داشته و فضای داخلی آن تقریباً ۱۱ فوت عرض و ۱۳ فوت طول داشته است. تیرکهای چوبی در گوشهها، شکل مستطیلی سازه را تثبیت میکردند. سقف از دو لایه تخته ضخیم بلوط تشکیل شده بود که یک لایه با زاویه روی لایه دیگر قرار گرفته بود.
تلاشی نافرجام برای مقابله با غارتگران
به گفته کارشناسان، ضخامت غیرمعمول سقف احتمالاً با هدف جلوگیری از دستبرد غارتگران گور طراحی شده بود. اما این تدبیر نیز کافی نبود. باستانشناسان دو تونل غارت را شناسایی کردند که هر دو به گوشه جنوبشرقی اتاقک منتهی میشدند. غارتگران با شکستن سقف، از یک سوراخ کوچک وارد فضای داخلی شده بودند.
بهنظر میرسد سرقت بسیار گسترده بوده است، زیرا در کاوشهای اخیر هیچ شیء فلزی یا باارزش در داخل اتاقک یافت نشد. با این حال، تعداد زیادی میخ تزئینی برنزی در یکی از تونلهای غارت کشف شد که نشان میدهد این اتاقک در اصل حاوی اشیای ارزشمند فراوانی بوده است. کارشناسان معتقدند این میخها احتمالاً متعلق به یک ارابه چهارچرخ بودهاند؛ عنصری رایج در گورهای اشرافی سلتها در دورههای اولیه.
گواهی کمنظیر از چشمانداز باستانی
آندریا لیندلور (Andrea Lindlorh)، معاون وزیر ایالتی در وزارت توسعه منطقهای و مسکن بادن-وورتمبرگ (Baden-Württemberg Ministry for Regional Development and Housing)، در اینباره گفت: «اتاقک تدفینی تازه کشفشده، گواهی برجستهای از چشمانداز غنی و یادمانی ماست. این سازه، ۲۶۰۰ سال پس از ساخت، همچنان بهطور کامل حفظ شده است. میراث باستانشناسی بادن-وورتمبرگ چشمگیر است و بینشی ارزشمند از جوامع و دورانهای گذشته به ما میدهد.»
دیرک کراوسه نیز تأکید کرد که اهمیت علمی این گور، بسیار فراتر از مرزهای محلی است.
اشیای چوبی، تاریخگذاری و بقایای انسانی
در میان یافتهها، یک شیء چوبی «چماقمانند» کشف شد که احتمالاً هنگام ساخت اتاقک استفاده شده است. تاریخگذاری این قطعه، سال ۵۸۵ پیش از میلاد را نشان میدهد و پژوهشگران انتظار دارند که آزمایشهای دقیقتر روی چوبها، تاریخ ساخت اتاقک ریدلینگن را نیز به همین سال تأیید کند.
بقایای انسانی نیز در اتاقک و دو گور دیگر در نزدیکی سطح تپه پیدا شد. اسکلت بهخوبی حفظشده داخل اتاقک متعلق به یک مرد جوان، احتمالاً بین ۱۵ تا ۲۰ ساله، بوده است.
در گوری دیگر، اسکلت نسبتاً سالم مردی ۲۵ تا ۳۵ ساله یافت شد که همراه آن، دو گیره لباس برنزی و یک بلور سنگی کوچک کشف شد؛ شیئی که احتمالاً بهصورت تعویذ به گردن آویخته میشده است. این گور به حدود ۵۰۰ پیش از میلاد (۵۰۰ B.C.) تاریخگذاری شده است. سومین گور شامل بقایای سوزاندهشده درون ظروف سفالی بود و قدمتی در حدود ۶۰۰ پیش از میلاد (۶۰۰ B.C.) دارد.
آینده این کشف استثنایی
کلاوس ولف (Claus Wolf)، رئیس شورای منطقهای اشتوتگارت، اعلام کرد که تمام چوبهای اتاقک بهطور کامل جمعآوری، محافظت و مرمت خواهند شد. این فرایند طی چند سال آینده انجام میشود و در نهایت، بازسازی کامل اتاقک تدفینی برای نمایش در یک موزه برنامهریزی شده است.
این کشف، با وجود آنکه غارتگران باستانی پیش از باستانشناسان به آن دست یافته بودند، امروز به یکی از ارزشمندترین پنجرهها به دنیای نخبگان سلت در اروپای باستان تبدیل شده است؛ پنجرهای که پس از ۲۶ قرن، بار دیگر گشوده شده است.
