۵ سریال علمیتخیلی کالت که بیش از حد نادیده گرفته شدهاند
آثاری متفاوت، جسور و جلوتر از زمان خود که هنوز آنطور که باید دربارهشان صحبت نمیشود

در طول سالها، آثار محبوب زیادی وارد ژانر علمیتخیلی شدهاند؛ بهویژه در تلویزیون. سریالهایی مانند «پیشتازان فضا» (Star Trek) و «ناو جنگی گالاکتیکا» (Battlestar Galactica) اغلب بهعنوان آثاری شناخته میشوند که دنیای علمیتخیلی را تغییر دادند. اما همه سریالهای بزرگ این ژانر به آن میزان از شهرت و توجهی که شایستهاش هستند نمیرسند.
بسیاری از سریالهای علمیتخیلی ناچار میشوند به پایگاه هواداری کوچکتری بسنده کنند؛ انگار سرنوشتشان این است که هرگز به موفقیت گستردهای که بهراحتی میتوانستند به دست بیاورند، نرسند. در ژانری که همیشه خطر اشباع شدن از داستانها و ایدههای تازه را دارد، بعضی از سریالهای علمیتخیلی از چشم مخاطبان دور میمانند؛ حتی وقتی واقعاً لیاقت توجه بیشتری دارند.
شاید طرفداران این آثار به اندازه هواداران فرنچایزهای بسیار مشهور و عظیم نباشند، اما همین جامعه مخاطبان وفادار کافی است تا این سریالها در دسته آثار علمیتخیلی کالت قرار بگیرند. با در نظر گرفتن اندازه نسبتاً کوچک این طرفداریها، این آثار قطعاتی استثنایی از تاریخ تلویزیون هستند که اغلب به شکلی ناعادلانه نادیده گرفته شدهاند.
در ادامه با پنج سریال علمیتخیلی کالت آشنا میشویم که بسیار کمتر از آنچه شایستهشان است دربارهشان صحبت میشود.
۵. «فرسکیپ» (Farscape)

وقتی صحبت از سریالهای علمیتخیلی فراموششده و نادیدهگرفتهشده دهه ۱۹۹۰ میشود، «فرسکیپ» (Farscape) یکی از واضحترین نمونههاست.
داستان «فرسکیپ» (Farscape) درباره خدمه یک سفینه زیستمکانیکی است و بخش زیادی از روایت آن به تلاش این گروه برای فرار از دست یک سازمان نظامی فاسد به نام صلحبانان (Peacekeepers) میپردازد.
محبوبیت مداوم این سریال باعث شده جایگاه یک اثر کالت را به دست بیاورد، اما «فرسکیپ» (Farscape) هرگز نتوانست آنطور که باید وارد جریان اصلی فرهنگ عامه شود. شاید همین یکی از مهمترین دلایلی باشد که باعث شده به اندازهای که شایستهاش است درباره آن صحبت نشود.
۴. «تئاتر علمی اسرارآمیز ۳۰۰۰» (Mystery Science Theater 3000)

در مقایسه با دیگر سریالهای این فهرست، «تئاتر علمی اسرارآمیز ۳۰۰۰» (Mystery Science Theater 3000) شاید چیزی فراتر از یک کالت کلاسیک ساده به نظر برسد.
این سریال با نگاهی کمدی و علمیتخیلی به بررسی فیلمهای درجه ب میپرداخت و توانست یک پایگاه هواداری ماندگار برای خود بسازد. با این حال، قالب و ساختار خاص آن شاید بیش از حد زاویهدار و محدودپسند بود و همین موضوع اجازه نداد جایگاهش در میان بزرگان علمیتخیلی کاملاً تثبیت شود.
با اینکه بعضی از بهترین قسمتهای «تئاتر علمی اسرارآمیز ۳۰۰۰» (Mystery Science Theater 3000) هنوز بیشتر به یاد آورده میشوند، خود سریال در مجموع اغلب از سوی جامعه جهانی طرفداران علمیتخیلی فراموش میشود.
۳. «زمین ۲» (Earth 2)

بهعنوان یکی از دستکمگرفتهشدهترین سریالهای علمیتخیلی دهه ۹۰، فراموش شدن گسترده «زمین ۲» (Earth 2) واقعاً عجیب و گیجکننده است.
این سریال با وجود برخورداری از گروه بازیگران درخشان و نامزدی برای جوایز و افتخارات مختلف، تنها پس از یک فصل لغو شد. همین اتفاق باعث شد این اثر علمیتخیلی بسیار امیدوارکننده هرگز نتواند از جایگاه یک کالت کلاسیک فراتر برود؛ مسئلهای که طرفداران وفادارش را بهشدت ناامید کرد.
«زمین ۲» (Earth 2) قطعاً سزاوار سرنوشتی بهتر بود، اما در نهایت امروز تقریباً در میان مخاطبان مدرن علمیتخیلی چندان به یاد آورده نمیشود.
۲. «وی» (V) محصول ۱۹۸۴

سریال «وی» (V) ابتدا با دو مینیسریال، یعنی «وی» (V) و «وی: نبرد نهایی» (V: The Final Battle) آغاز شد و سپس با «وی: سریال» (V: The Series) ادامه پیدا کرد.
این کالت کلاسیک محصول سال ۱۹۸۴ حتی در سال ۲۰۰۹ یک ریبوت کوتاهمدت هم دریافت کرد، اما بهجز آن، تا حد زیادی به دست فراموشی سپرده شده است.
داستان «وی» (V) درباره ورود بیگانگان خزنده و نسلکش به زمین است؛ موجوداتی که خود را در ظاهر انسانها پنهان کردهاند و قصد دارند در زمین نفوذ کنند. سریال در ادامه مقاومت انسانها در برابر این تهاجم را دنبال میکند.
با وجود اینکه «وی» (V) توانست به جایگاه اثری کالت برسد، امروزه فقط بهندرت خارج از جمع طرفداران وفادارش از آن نام برده میشود.
۱. «لکس» (Lexx)

با اینکه «لکس» (Lexx) یکی از منحصربهفردترین و سرگرمکنندهترین سریالهای علمیتخیلی دوران خود است، مخاطبان امروزی تقریباً آن را به یاد نمیآورند.
داستان سریال درباره گروهی از افراد است که سوار بر یک سفینه فضایی ارگانیک، در میان دو جهان متفاوت سفر میکنند. «لکس» (Lexx) با ترکیب علمیتخیلی جدی، کمدی، ایدههای بزرگسالانه و مضامین عمیق فلسفی، مسیر خاص خودش را ساخت و توانست طرفداران کالت پیدا کند.
با این حال، متأسفانه این سریال به مرور به یکی از آثار تلویزیونی علمیتخیلی گمنام تبدیل شده که تقریباً کسی دربارهاش حرف نمیزند؛ آن هم در حالی که بهشکل قابلتوجهی جلوتر از زمان خود بود.
چرا این سریالها هنوز ارزش کشف دوباره دارند؟
این پنج سریال نشان میدهند که محبوبیت گسترده همیشه معیار کیفیت نیست. آثاری مانند «فرسکیپ» (Farscape)، «تئاتر علمی اسرارآمیز ۳۰۰۰» (Mystery Science Theater 3000)، «زمین ۲» (Earth 2)، «وی» (V) و «لکس» (Lexx) هرکدام به شکل خودشان ایدههایی متفاوت، جاهطلبانه و گاهی بسیار جلوتر از زمانشان ارائه کردند.
شاید این سریالها هرگز به اندازه نامهایی مثل «پیشتازان فضا» (Star Trek) یا «ناو جنگی گالاکتیکا» (Battlestar Galactica) به جریان اصلی راه پیدا نکرده باشند، اما دقیقاً همین جایگاه حاشیهای است که جذابیت کالت آنها را بیشتر میکند. برای طرفداران علمیتخیلی که دنبال چیزی متفاوت از آثار مشهور و تکرارشونده هستند، این پنج عنوان همچنان ارزش تماشا، کشف دوباره و حتی بحثهای جدیتر را دارند.





