تاریخ پر است از رویدادهای شگفتانگیزی که علیرغم اهمیت فوقالعادهشان، در سایه رویدادهای مشهورتر گم شدهاند. در این گزارش به ۱۰ رویداد تاریخی مهم میپردازیم که احتمالاً کمتر کسی درباره آنها شنیده است.
۱٫ فروپاشی عصر برنز متأخر (۱۲۰۰-۱۱۵۰ پیش از میلاد)
بین سالهای ۳۳۰۰ تا ۱۲۰۰ پیش از میلاد، برخی از بزرگترین تمدنهایی که جهان به خود دیده در منطقه مدیترانه شرقی و خاور نزدیک به قدرت رسیدند. اما در عرض تنها نیم قرن، همه چیز فرو پاشید.
به دلایلی که هنوز هم مبهم است، ساختارهای اجتماعی از هم پاشید و امپراتوریهای متعدد یا تضعیف شدند یا کاملاً نابود شدند. یکی از کارشناسان میگوید: «اساساً هر چیز خوب و عالی که در دوره قبل وجود داشت، ناپدید شد.» تمدنهای به هم پیوسته عظیم به دهکدههای منزوی تبدیل شدند و عصر تاریک یونان آغاز شد که تا ۴۰۰ سال بعد ادامه یافت.
دلیل دقیق این فروپاشی نامعلوم است، اما احتمالاً ترکیبی از بلایای طبیعی، اختلالات اقتصادی و حملات «مردمان دریا» – گروهی چندقومیتی مرموز که علیه تمدنهای بزرگ آن زمان متحد شده بودند – بوده است.
۲٫ نلی بلای دور دنیا را میگردد (۱۸۸۹)
الیزابت کوکران، روزنامهنگار پیشگامی که با نام مستعار «نلی بلای» مینوشت، در اواخر قرن ۱۹ بدرفتاری با زنان در کارخانهها و تیمارستانهای آمریکا را افشا کرد. او که از رمان معروف ژول ورن «دور دنیا در ۸۰ روز» الهام گرفته بود، تصمیم گرفت خودش این سفر را انجام دهد.
پیشرفت او به یک پدیده ملی تبدیل شد و مردم با اشتیاق اخبارش را که از طریق تلگراف میفرستاد دنبال میکردند. او رکورد جهانی را شکست و در تنها ۷۲ روز دور دنیا را گشت! بعداً تجربیاتش را در کتاب «دور دنیا در ۷۲ روز» منتشر کرد.
۳٫ تلگرام زیمرمن (۱۹۱۷)
چند ماه قبل از ورود آمریکا به جنگ جهانی اول، آرتور زیمرمن، وزیر خارجه آلمان، تلگرامی به سفیر آلمان در مکزیک فرستاد. در این پیام رمزی، از مکزیک دعوت میشد در صورت ورود آمریکا به جنگ، با آلمان متحد شود.
زیمرمن در تلگرامش نوشته بود: «ما به مکزیک پیشنهاد اتحاد میدهیم با این شرایط: با هم بجنگیم، با هم صلح کنیم.» در ازای این اتحاد، مکزیک قرار بود ایالتهای تگزاس، آریزونا و نیومکزیکو را که قبلاً از دست داده بود، پس بگیرد.
اما اطلاعات بریتانیا این تلگرام را رهگیری و رمزگشایی کرد. این موضوع حمایت عمومی آمریکاییها از ورود به جنگ را برانگیخت. بدون تلگرام زیمرمن، شاید جنگ جهانی اول نتیجه بسیار متفاوتی میداشت.
۴٫ کلودت کولوین: رزا پارکس واقعی (۱۹۵۵)
همه نام رزا پارکس را شنیدهاند، اما ۹ ماه قبل از او، دختر ۱۵ سالهای به نام کلودت کولوین از دادن جای خود در اتوبوس به یک زن سفیدپوست خودداری کرد و دستگیر شد.
کولوین میگوید: «همه از من میپرسن آیا میترسیدم؟ خب، من یه نوجوون بودم. میترسیدم، ولی بیشتر از این مسافرای سفیدپوست عصبانی بودم. احساس کردم این وقتشه که برای عدالت بایستم.»
او یکی از شاکیان در دادگاهی شد که قوانین جداسازی نژادی در اتوبوسهای مونتگومری را به چالش کشید و پیروز شد. اما فعالان حقوق مدنی داستان او را تبلیغ نکردند چون مجرد و باردار بود و فکر میکردند رزا پارکس، منشی شاخه محلی NAACP، چهره عمومی مناسبتری است.
۵٫ انفجار کشتی سولتانا (۱۸۶۵)
این بدترین فاجعه دریایی در تاریخ آمریکاست، اما امروز کمتر کسی حتی نامش را شنیده. کشتی بخار سولتانا که برای حمل ۳۷۶ نفر طراحی شده بود، ۲۱۲۸ نفر را حمل میکرد – اکثراً اسرای آزادشده اتحادیه.
وقتی سه تا از چهار دیگ بخار کشتی منفجر شد، انفجار اولیه سوراخی ۲۵ تا ۳۰ فوتی در هر سه عرشه بالایی ایجاد کرد. ۱۱۶۷ نفر جان باختند. صدای فریادهای وحشتناک افرادی که به داخل آتش میافتادند و نالههایشان وقتی کشتی غرق میشد، شنیده میشد.
این حادثه دقیقاً بین ترور لینکلن و پایان جنگ داخلی رخ داد، بنابراین توجه زیادی در مطبوعات دریافت نکرد و به سرعت فراموش شد.
۶٫ شورشهای استونوال (۱۹۶۹)
در دهه ۱۹۶۰، یورش پلیس به بارهای همجنسگرایان امری عادی بود. اما در سال ۱۹۶۹، وقتی پلیس به میخانه استونوال در گرینویچ ویلج نیویورک حمله کرد و خشن برخورد کرد، مردم مقاومت کردند.
یکی از حاضران فریاد زد: «چرا همهتون فقط وایسادید؟ کمکم کنید!» پلیس به زودی کنترل اوضاع را از دست داد و چندین شورش در شبهای بعد رخ داد.
این یک رویداد، جرقه شورش ملی را زد و گروههای فعال LGBT شروع به مبارزه برای حقوقشان کردند. برای بزرگداشت سالگرد استونوال، شهرهای بزرگ در سراسر کشور در اولین راهپیمایی غرور شرکت کردند. امروز این رویداد نقطه عطفی در جنبش حقوق LGBT محسوب میشود.
۷٫ قتلعام محله چینیها در لسآنجلس (۱۸۷۱)
در اواخر اکتبر ۱۸۷۱، تیراندازی بین سازمانهای رقیب چینی منجر به کشته شدن یک پلیس و کشاورز محلی شد. با پخش شایعات و بزرگنمایی وقایع، جمعیتی خشمگین از آمریکاییهای سفیدپوست و اسپانیاییتبار به محله قدیمی چینیها در لسآنجلس حمله کردند.
۱۹ مهاجر چینی کشته شدند و اجسادشان در خیابان به دار آویخته شد. این ۱۹ نفر ۱۰ درصد از کل جمعیت چینی لسآنجلس را تشکیل میدادند. هیچکس برای این حمله مجازات نشد و کسانی که محکوم شده بودند، در دادگاه تجدیدنظر تبرئه شدند.
۸٫ سیستم مدارس شبانهروزی کانادا (۱۸۹۴-۱۹۹۶)
از سال ۱۸۹۴، دولت کانادا حضور کودکان بومی در مدارس شبانهروزی را اجباری کرد. هدف قطع ارتباط این کودکان با ریشهها و فرهنگشان از طریق تغییر مذهب اجباری بود.
یکی از بازماندگان میگوید: «من اینجا زندانی بودم. منو اینجا گذاشتن و دورانمو گذروندم. مثل همه کسایی که زبان خودشونو حرف میزدن، کتک خوردم.»
این کودکان انواع آزارها را تحمل کردند و تخمین زده میشود که تا ۳۰ هزار نفر جان باختند. اخیراً در کاملوپس بریتیش کلمبیا بیش از ۲۰۰ گور احتمالی و در ساسکاچوان ۷۵۱ گور دیگر کشف شد. این سیستم منجر به ترومای بیننسلی شد و بسیاری از جوامع از نرخ بالای PTSD، الکلیسم و خودآزاری رنج میبرند.
۹٫ سلسله نوبیایی مصر (قرن ۸ پیش از میلاد)
یک کارشناس میگوید: «از همان لحظه اول که کوش در تاریخ ظاهر شد، حدود ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد، قدرتمند بود.»
در قرن هشتم پیش از میلاد، شاه پیا از کوش (پادشاهی در سودان امروزی) به مصر سفلی حمله کرد و سلسله جدیدی از حاکمان مصری را تأسیس کرد. امپراتوری کوش از موقعیت ممتازش در کنار نیل، مسیرهای تجاری از جنوب تا مصر را کنترل میکرد و عاج، پوست پلنگ، سنگهای قیمتی و طلا حمل میکرد.
سلطنت آنها تقریباً ۱۰۰ سال ادامه یافت. کوشیها بزرگترین امپراتوری مصری در قرنها را ایجاد کردند و ساخت اهرام برای حاکمان متوفی را احیا کردند. جالب است بدانید که در سودان اهرام بیشتری از مصر وجود دارد!
۱۰٫ فوران آتشفشان توبا (۷۴۰۰۰ سال پیش)
۷۴ هزار سال پیش، بشریت احتمالاً در آستانه انقراض قرار داشت. ابرآتشفشانی به نام توبا در سوماترا، اندونزی منفجر شد و لایههای خاکستر را تا هزاران مایل پراکنده کرد.
فوران بین ۹ تا ۱۴ روز ادامه داشت و خاکستر و سنگ را با سرعت یک میلیون متر مکعب در ثانیه بیرون میریخت. تکههای شیشه از این انفجار حتی در آفریقا کشف شده!
نظریهای وجود دارد که این رویداد منجر به زمستان آتشفشانی شد که جمعیت انسان را به شدت کاهش داد – شاید به تنها ۳۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ نفر! اگر این نظریه درست باشد، همه ما از نسل گروه بسیار کوچکی از بازماندگان هستیم.
یک کارشناس میگوید: «چیزی که مطمئنیم اینه که برخی انسانها از اون آخرالزمان خاص جان سالم به در بردند، و ما امروز به لطف بقای اونها اینجا هستیم.»
کدام یک از این رویدادها برایتان جذابتر بود؟ آیا رویداد تاریخی مهم دیگری میشناسید که کمتر شناخته شده است؟
