ده تابستان فراموشنشدنی در تاریخ سینما
جشنی سراسر پاپکورن، نوستالژی و خنده که هر فیلمبازی آرزو دارد بخشی از آن باشد. آمادهاید برای سفری سینمایی با عینک منتقدانه و نمک و چاشنی سینما؟
۱۰. تابستان ۱۹۷۷ – «جنگ ستارگان» و تولد فرهنگ پاپ
اگر امپراتوری سینمایی بتواند در یک تابستان اعلام موجودیت کند، آن تابستان ۷۷ است! همه چیز با یک جمله طلایی شروع شد: «من لوک اسکایواکر هستم. اومدم نجاتت بدم.» جنگ ستارگان نهتنها سالنهای سینما، بلکه تاریخ فرهنگ عامه را قبضه کرد. اگر حوصله کهکشان نداشتید، با «The Spy Who Loved Me» دندان تیز کرده بودید، یا با «Smokey and the Bandit» ریتم جاده را میگرفتید. در کنار اینها، کارتون بامزهی «The Rescuers» و ترس سایکدلیک «Suspiria» هم برای هر ذائقهای آماده بودند. نکته تاریخی: هیچ سالی مثل ۷۷ اینقدر مردم را از زیر کولر بیرون نکشید تا با شمشیر نوری و چشم بیدار، تابستان را بگذرانند.
۹. تابستان ۲۰۱۵ – عصر دنبالهها، اما خوشطعم!
وسطه دهه ۲۰۱۰، هالیوود عملاً کارخانه دنبالهسازی شده بود. اما ۲۰۱۵ ثابت کرد وقتی «Inside Out» پیکسار قلبها را میفشارد، هنوز اصالت در سالنها نفس میکشد! دایناسورها با «Jurassic World» دوباره به صحنه آمدند، اونجرزها با «Age of Ultron» چند میلیارد به حسابشان ریختند و «Mad Max: Fury Road» آمد که ما را با مفهوم اکشن واقعی آشنا کند. به همه اینها «Mission Impossible: Rogue Nation» و «Spy» را اضافه کنید؛ یک منوی کامل برای عاشقان ژانرهای مختلف. اگر هنوز تردید دارید: تابستانی که اینهمه اکشن، کارتون و خلاقیت دارد، فقط کم دارد شما از زیر آفتاب بیایید بیرون!
۸. تابستان ۱۹۸۸ – سال شلوغ و خندهدار
تابستان ۸۸ مثل عروسی خانوادگی است: همه چیز دارد! «Rain Man» و اسکارش، «Who Framed Roger Rabbit» و انقلاب انیمیشن ترکیبیاش، «Die Hard» و آغاز ابدی جان مککلین! در همین تابستان، تام هنکس با «Big» بزرگ شد، ادی مورفی در «Coming to America» فرهنگ آمریکا را به شوخی گرفت و «A Fish Called Wanda» کمدی و جنایت را با هم قاطی کرد. تابستان ۸۸ جشن خلاقیت بود؛ دنبالهها کم اما ایدههای بکر بسیار. درس بزرگ: سینما وقتی شجاعت تجربه دارد، فقط سودآوری مهم نیست؛ خاطره میسازد.
۷. تابستان ۱۹۸۱ – ایندیانا جونز، سوپرمن و رگبار ماجراجویی
به محض اینکه «Raiders of the Lost Ark» شروع شد، دیگر هیچکس حوصله گرما را نداشت! ایندی قهرمانِ تابستان شد، درست یک هفته بعدش سوپرمن وارد گود شد و همزمان فیلمهای کمدی مثل «Stripes» و «Arthur» فضای بامزهای ساختند. اگر دنبال کمی تیرگی و ترس هم بودید، «Escape from New York» و «An American Werewolf in London» این حس را تامین کردند. خلاصه: تابستانی برای هر سلیقه، با حضور شخصیتهایی که تا امروز در دنیای پاپکالچر زندهاند.
۶. تابستان ۱۹۹۴ – «فارست گامپ»، «شیرشاه» و دوران طلایی
بعضی سالها برای تاریخ سینما پدیدهاند؛ ۱۹۹۴ قطعاً یکی از آنهاست. «فارست گامپ» (Forrest Gump) هم اسکار برد، هم گیشه را برد. «شیرشاه» (The Lion King) با آوازهایش قلب دنیا را تصرف کرد. «Speed» و «True Lies» آدرنالین را بالا بردند، جیم کری با «The Mask» رسماً به ستاره جدید بدل شد و «Pulp Fiction» سینما را کلاً به هم زد. تازه «The Crow» و موج فیلمهای مستقل هم میانه میدان بودند. اگر اینها کم است: ۹۴ همان تابستانیست که معنی «انتخاب سخت» را به فیلمبازها یاد داد!
۵. تابستان ۱۹۷۹ – مخلوط وحشت، طنز و… ماپتها!
۱۹۷۹ را شاید باید به اسم «تابستان کنتراست» ثبت کرد! از یک طرف ریدیکولی «Moonraker» و «Rocky II» و «The Muppet Movie»، از طرف دیگر ضربآهنگ نابودی با «Alien» و «The Amityville Horror». وسط همه اینها «Monty Python’s Life of Brian» هم هجویه خود را زد. اما چه چیزی این تابستان را جاودانه کرد؟ «Apocalypse Now»؛ فیلمی که سینمای جنگ را تعریف مجدد کرد و حتی امروز هم با بوی «نپالم صبحگاهی» کابوسمان میشود! درسی از ۷۹: سینما، حتی در شلوغترین فصول، جایی برای افراط و جنون دارد!
۴. تابستان ۱۹۸۹ – تابستانی با شنل و چکمه
۱۹۸۹ یعنی تابستانی که عصر فرنچایزها به شکل مدرن شروع شد. از سواری آخر ایندی و پدرش در «Indiana Jones and the Last Crusade» گرفته تا گردش زمانی در «Back to the Future Part II» و بمب بزرگ «Batman» که با تبلیغاتش مثل زامبی، همه جا را پر کرده بود! دیزنی با «The Little Mermaid» دوباره دنیای انیمیشن را متحول کرد و فیلمهای عاشقانه و شاعرانهای مثل «When Harry Met Sally» و «Dead Poets Society» سالنها را تسخیر کردند. امتحان آخر: اگر حتی یک بار با شنل مشکی توی کوچه دویدهاید، مقصرش همین تابستان است!
۳. تابستان ۲۰۰۸ – ابرقهرمانان، اربابان تابستان
شما هم فکر میکردید تا ابد بتمن فقط برای بچههاست؟ «The Dark Knight» نشان داد اشتباه فکر میکنیم! با کارگردانی کریستوفر نولان، بتمن دوباره پادشاه تابستان شد، در حالی که «Iron Man» دقیقاً در همین فصل دنیای سینمایی مارول را استارت زد. همزمان ایندیانا جونز برگشت و انیمیشنهای جذاب پیکسار و دریمورکس (Wall-E و Kung Fu Panda) برای تماشاگران کوچک و بزرگ بینظیر بودند. نتیجهگیری: بعد این تابستان، هالیوود معنای «فرمول طلایی» را دوباره تعریف کرد!
۲. تابستان ۱۹۸۴ – تابستان افسانهای VHS
اگر قرار بود تابستانی را در یک کاست ویاچاس ضبط کنیم، قطعاً ۱۹۸۴ انتخاب میشد! «Ghostbusters» آمد و تا ابد به ما یاد داد ارواح بامزهتر از آنند که فکرش را بکنیم. «Beverly Hills Cop» بازار طنز و اکشن را تکان داد، «Gremlins» ترسناکترین اسباببازیها را آورد و ایندیانا جونز دوباره سر از معبد برآورد. نسل نوجوان با «Karate Kid» تعادل را یاد گرفت و جان هیوز با «Sixteen Candles» به احساسات جوانی معنا داد. فراموش نکنید: بیشتر فیلمهای این سال هنوز هم ادامه دارند، یعنی پدیدهای واقعاً ماندگار!
۱. تابستان ۱۹۸۲ – ترکیب افسانه و نوآوری، پادشاهی بیرقیب
این تابستان واقعاً بینقص بود: از عاشقانه دوستانه «An Officer and a Gentleman» تا جنون نوجوانانه «Fast Times at Ridgemont High». اما اوج ماجرا جاییست که ژانر وحشت و علمی-تخیلی به بلوغ رسید: «E.T.» و «Poltergeist» با یک مشت محکم، گیشه و قلبها را بردند. و چه کسی میتواند ژوئن ۸۲ را فراموش کند؟ «Star Trek II»، «Blade Runner» و «The Thing» سهتایی روی پرده بودند! بعضی از این آثار موقع اکران شکست خوردند، اما حالا هر کدامشان اسطورهاند. جمعبندی: ۱۹۸۲ پادشاه تابستانهاست، جایی که سینما از سرگرمی صرف به هنر تبدیل شد.
برای بسیاری از ما، بوی پاپکورن و کولر گازی و نیش و نوش فیلم تابستانی یعنی طعم واقعی زندگی! هرکدام از این تابستانها ثابت کردند که سینما فقط یک تفریح نیست؛ بلکه حافظه جمعی، رویا، ترس و امید ملتهاست. شما کدام تابستان سینمایی را هیچوقت فراموش نمیکنید؟
پیشنهادتان را بنویسید—شاید پاییز بعدی با لیست شما خاطرهساز شد!
