راسل برند در فایل‌های صوتی بازجویی پلیس: زندگی بی‌بندوباری داشتم، اما هرگز بدون رضایت با کسی رابطه نداشتم
دادگاه رسیدگی به اتهامات تجاوز و آزار جنسی راسل برند روز سه‌شنبه شاهد دو اتفاق مهم بود. برای نخستین بار صدای خود متهم در دادگاه شنیده شد و قاضی یکی از اتهامات او را به اتهامی سبک‌تر تقلیل داد.
این کمدین، بازیگر و مجری بریتانیایی که با فیلم‌هایی مثل «St Trinian’s» و «Forgetting Sarah Marshall» شناخته می‌شود، در دادگاه جنایی ساوت‌وارک (Southwark Crown Court) لندن محاکمه می‌شود. او در آغاز با سه اتهام تجاوز، سه اتهام آزار جنسی و یک اتهام «تعرض ناشایست» روبه‌رو بود. شش زن او را به ارتکاب این جرایم در فاصله سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۹ متهم کرده‌اند و برند همه اتهامات را رد کرده است.
بعدازظهر سه‌شنبه، قاضی بنتان اتهام تعرض ناشایست را به «تلاش برای تعرض ناشایست» کاهش داد. او پس از یک وقفه در جلسه به هیئت منصفه گفت «شواهد کافی» برای اثبات اتهام اولیه وجود ندارد و آن‌ها باید برند را در این مورد مشخص بی‌گناه اعلام کنند. هیئت منصفه هم طبق روال رسمی، رای بی‌گناهی برند را درباره این اتهام صادر کرد. در نظام قضایی انگلستان، اگر قاضی تشخیص دهد که شواهد ارائه‌شده برای اثبات یک اتهام کافی نیست، می‌تواند آن را از روند دادرسی خارج کند و از هیئت منصفه بخواهد درباره آن رای برائت بدهد. البته این به معنای پایان ماجرا نیست، چون اتهام «تلاش برای تعرض» همچنان پابرجاست. تفاوت این دو اتهام در این است که در دومی، ادعا این است که متهم قصد ارتکاب جرم را داشته و اقدامی هم برای آن انجام داده، اما عمل به‌طور کامل اتفاق نیفتاده است.
این اتهام به ادعای یکی از شاکیان مربوط می‌شود که رسانه‌ها او را «شاکی دوم» یا «سی۲» می‌نامند. در بریتانیا قربانیان ادعایی جرایم جنسی طبق قانون از حق ناشناس ماندن مادام‌العمر برخوردارند و رسانه‌ها اجازه انتشار نام یا هر اطلاعاتی که به شناسایی آن‌ها منجر شود را ندارند. به همین دلیل از شاکیان این پرونده با کد یاد می‌شود. این زن می‌گوید در سال ۲۰۰۱ که در دفتر لندن شبکه ام‌تی‌وی (MTV) با برند کار می‌کرد، در حال نشان دادن مسیر دستشویی به او بود که برند بازویش را گرفت و تلاش کرد او را به داخل دستشویی بکشد. او ۱۱ روز پیش در دادگاه گفته بود: «بهش گفتم: داری چی‌کار می‌کنی؟ دیوونه شدی؟ ولم کن. بعد شروع کرد تقریباً التماس کردن و می‌گفت: بیا دیگه، بیا تو.»
سایر اتهامات همچنان پابرجاست. یکی از شاکیان می‌گوید برند در سال ۱۹۹۹ پس از یک اجرای کمدی، در اتاق هتلی در بورنموث به او تجاوز کرده است. شاکی دیگری که صبح سه‌شنبه تماس او با خدمات اورژانس برای هیئت منصفه پخش شد، ادعا می‌کند برند در سال ۲۰۰۴ در باری در محله سوهو لندن به سینه‌هایش چنگ زده، او را به داخل دستشویی هل داده و به‌صورت اورال به او تجاوز کرده است. زن دیگری هم می‌گوید برند در سال ۲۰۰۹ در خانه‌اش در همپستد، پس از یک رابطه با رضایت، به‌صورت از پشت و بدون رضایت به او تجاوز کرده است. برند تاکید دارد که همه این روابط با رضایت طرف مقابل بوده است.
روز سه‌شنبه آخرین روز کامل ارائه پرونده از سوی دادستانی بود. پس از چند هفته شنیدن شهادت شاکیان، همکاران سابق و دستیار شخصی سابق برند، نوبت به خود متهم رسید؛ البته نه از جایگاه شهود، بلکه از طریق پخش فایل بازجویی‌های پلیس. به گزارش اسکای نیوز (Sky News)، در این جلسه بیانیه‌هایی که برند در آغاز چهار جلسه بازجویی جداگانه بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ خوانده بود، برای هیئت منصفه پخش شد.
برند در بازجویی ۱۶ نوامبر ۲۰۲۳ متنی از پیش آماده‌شده را برای پلیس خواند: «همون‌طور که بارها علنی گفتم و کلی هم درباره‌ش نوشتم، تو گذشته زندگی خیلی بی‌بندوباری داشتم که سال‌هاست آشکارا محکومش می‌کنم. ولی هیچ‌وقت بدون رضایت طرف مقابل وارد رابطه جنسی نشدم.»
اشاره برند به «نوشتن» درباره گذشته‌اش بی‌دلیل نیست. او در کتاب خاطراتش با عنوان «My Booky Wook» که سال ۲۰۰۷ منتشر شد، بی‌پرده از اعتیادش به مواد مخدر و رابطه جنسی نوشته بود. برند در سال‌های اخیر هم چهره‌ای مذهبی از خود نشان داده و در سال ۲۰۲۴ در رودخانه تیمز غسل تعمید گرفت.
او در همین بیانیه به مستند برنامه «Dispatches» از شبکه چهار بریتانیا (Channel 4) و گزارش‌های روزنامه ساندی تایمز (The Sunday Times) هم واکنش نشان داد؛ گزارش‌هایی که برای نخستین بار ادعای تجاوز و آزار جنسی علیه او را مطرح کردند و باعث آغاز تحقیقات پلیس شدند. برند گفت: «۱۶ سپتامبر ۲۰۲۳ یه مستند افتراآمیز و ساختگی پخش شد که هم‌زمان دو روزنامه سراسری هم ادعاهای دروغ و بی‌نامی منتشر کردن و همین باعث یه موج بی‌سابقه رسانه‌ای شد. بعدش هم رسانه‌ها و هم پلیس علناً از مردم دعوت کردن که ادعاهای بیشتری مطرح کنن و نتیجه‌ش این شد که یه سری برخوردهای دیگه از خودشون ساخته بشه یا جور دیگه‌ای روایت بشه.»
برند در بیانیه دیگری که دسامبر ۲۰۲۳ به پلیس داد، گفت با «صدها» نفر در انظار عمومی روبوسی کرده تا با طرفدارانش «صمیمی و گرم» باشد و این کار با رضایت آن‌ها انجام شده است. او افزود: «اغلب تماس فیزیکی هم پیش می‌اومد. تو اجراهای زنده، رویدادهای مطبوعاتی، جانکت‌ها و مراسم امضای کتاب، تمام تلاشم رو می‌کردم که در دسترس باشم، بین آدما فرق نذارم و با محبت رفتار کنم. وقت زیادی تو این مراسم‌ها می‌گذروندم. با صدها نفر از مردم روبوسی کردم و صدها عکسش هم تو اینترنت هست.» «جانکت» (Junket) در صنعت سرگرمی به رویدادهای تبلیغاتی گفته می‌شود که در آن بازیگران و چهره‌ها پشت سر هم با رسانه‌های مختلف برای معرفی یک فیلم، سریال یا کتاب مصاحبه می‌کنند.
برند ادامه داد: «از وقتی معروف شدم، هر کاری تو جمع می‌کردم ممکن بود ازش عکس یا فیلم گرفته بشه و سر از روزنامه‌های زرد دربیاره. اینو می‌دونستم. همیشه هم چه با مردم و چه وسط اجراهای زنده و برنامه‌ها، شوخی‌ها و حرفای تحریک‌آمیز می‌زدم.»
او در همین بیانیه پذیرفت که گاهی «بعد از تموم شدن رابطه، بهونه‌ای برای رفتن پیدا می‌کردم، یا از طرف مقابل تو رابطه‌های گذرا می‌خواستم که بره.» برند به پلیس گفت: «تو جاها و موقعیت‌های بی‌شماری رابطه جنسی داشتم، اغلب هم با آدمایی که تازه باهاشون آشنا شده بودم.» به گفته او، همین سبک زندگی در کنار «حجم بی‌بندوباری‌ای که حملات رسانه‌ای اخیر با فریبکاری بزرگش کردن، اونم همراه با آگهی برای پیدا کردن شاکی»، باعث شده «رابطه‌هایی که با رضایت بوده، چند دهه بعد یه جور منفی دیگه روایت بشن.»
برند در بازجویی‌ها گفت نام شاکیان یا دیدار با آن‌ها را به یاد نمی‌آورد، اما افزود: «کاملاً ممکنه باهاشون برخورد داشتم و یه رابطه جنسی با رضایت بینمون اتفاق افتاده که حالا جور دیگه‌ای تصورش کردن.» او در پاسخ به ادعای شاکی سوم که می‌گوید در دستشویی یک بار در سوهو مورد تجاوز قرار گرفته، گفت: «تو مهمونی‌ها تو کابین دستشویی رابطه با رضایت داشتم، ولی هیچ‌وقت کسی رو به زور نکشوندم تو دستشویی و هیچ‌وقت کسی رو مجبور به چنین کاری نکردم.»
به گفته حاضران در دادگاه، برند در پایان هر یک از این بیانیه‌ها اعلام کرده بود که قصد ندارد به سوال‌های پلیس پاسخ دهد، مگر اینکه «فرصت کافی برای بررسی اطلاعات و جواب دادن دقیق» داشته باشد. خواندن یک بیانیه آماده و خودداری از پاسخ به سوال‌های بعدی، روشی رایج در بازجویی‌های پلیس بریتانیاست که معمولاً با مشورت وکیل انتخاب می‌شود. متهم از این طریق روایت خودش را ثبت می‌کند، بدون اینکه در معرض سوال‌های غافلگیرکننده بازجو قرار بگیرد.
برند اکنون با سه اتهام تجاوز، سه اتهام آزار جنسی و یک اتهام تلاش برای تعرض ناشایست روبه‌روست. برخی جزئیات باقی‌مانده از پرونده دادستانی صبح چهارشنبه تکمیل می‌شود و پس از آن، تیم دفاعی برند به سرپرستی یان وینتر دفاعیات خود را آغاز می‌کند. احتمال دارد خود برند هم در همین مرحله در جایگاه شهود حاضر شود. پیش‌بینی می‌شود محاکمه دو تا سه هفته دیگر ادامه داشته باشد.
روز سه‌شنبه را می‌توان نقطه عطف این محاکمه دانست. کاهش یکی از اتهامات، نخستین موفقیت ملموس تیم دفاعی برند بود، هرچند سنگین‌ترین اتهامات، یعنی سه اتهام تجاوز، همچنان دست‌نخورده باقی مانده‌اند. اما نکته جالب‌تر، استراتژی دفاعی خود برند است. او به جای انکار گذشته‌اش، آن را با صراحت می‌پذیرد و حتی بزرگش می‌کند؛ از روبوسی با صدها نفر تا رابطه در «جاها و موقعیت‌های بی‌شمار». منطق این دفاع روشن است: وقتی کسی آن‌قدر رابطه داشته که نام‌ها را به یاد نمی‌آورد، هر ادعای قدیمی را می‌توان «رابطه‌ای با رضایت که بعدها جور دیگری روایت شده» توصیف کرد. این روایت اما شمشیری دولبه است، چون همان تصویری را تایید می‌کند که دادستانی و شاهدانی مثل دستیار سابقش از او ترسیم کرده‌اند. حالا با ورود پرونده به مرحله دفاع و احتمال حضور برند در جایگاه شهود، هیئت منصفه باید تصمیم بگیرد که پذیرفتن یک زندگی بی‌بندوبار، دلیلی بر بی‌گناهی است یا زمینه‌ای برای باور کردن اتهامات.
