«Farscape»؛ گنج علمیتخیلی که هنوز ارزش تماشا دارد

پیدا کردن یک سریال علمیتخیلی که بعد از سالها هنوز غافلگیرتان کند، کار سادهای نیست. بسیاری از آثار این ژانر با جلوههای ویژه پرزرقوبرق به یاد میمانند، اما «Farscape» جذابیتش را از جای دیگری میگیرد: شخصیتهای نامتعارف، ماجراجوییهای پیشبینیناپذیر و جهانی که هرچه بیشتر در آن پیش میروید، عجیبتر و تماشاییتر میشود. این سریال با وجود گذشت سالها از پخشش، همچنان طرفداران وفادار خود را دارد و ارزش دوباره کشف شدن را دارد.
این مجموعه، محصول کمپانی جیم هنسن (The Jim Henson Company)، نخستینبار در سال ۱۹۹۹ از شبکه سایفای (Sci-Fi Channel) پخش شد و پس از چهار فصل، در سال ۲۰۰۳ به پایان رسید. داستان ۸۸ قسمت آن درباره فضانوردی آمریکایی است که با عبور از یک کرمچاله، در گوشهای دورافتاده از کهکشان گرفتار میشود. همین اتفاق، آغاز یکی از عجیبترین، جسورانهترین و درعینحال پرعاطفهترین سفرهای تلویزیونی است؛ ماجراجوییای که بیش از دو دهه بعد هم نشان میدهد تماشای رایگان لزوما به معنای کنارآمدن با آثار کمکیفیت نیست.
هر چهار فصل «Farscape» در «توبی» در دسترس است و مخاطب ایرانی هم میتوانند از ۳۰نما یا آوا مووی تماشا کنند؛ همراه با مینیسریال سال ۲۰۰۴ «Farscape: The Peacekeeper Wars» که داستان را به سرانجام رساند. بنابراین، مخاطب میتواند این سفر را از ابتدا تا پایان، دنبال کند. با قسمتهایی حدودا ۴۵دقیقهای، سریال اصلی بهتنهایی بیش از ۶۰ ساعت سرگرمی فراهم میکند؛ گزینهای وسوسهانگیز برای کسانی که دنبال یک مجموعه طولانی برای تماشای پیوسته هستند.
اما ارزش «Farscape» فقط به تعداد قسمتهایش نیست. سریالی که راکنی اس. اوبانون خلق کرد، هنوز هم طراوت و شخصیت مستقل خود را حفظ کرده است. بن برودر نقش جان کرایتون، همان فضانورد سرگردان، را بازی میکند و کلودیا بلک در نقش ایرین سان ظاهر میشود؛ سربازی سرسخت که بهتدریج به نزدیکترین همراه او بدل میشود.
همسفران آنها جمعی از زندانیان فراریاند که در مویا، سفینهای زنده، کنار هم قرار گرفتهاند. «کمپانی جیم هنسن» برای جانبخشیدن به بسیاری از موجودات بیگانه، بهجای اتکای صرف به جلوههای کامپیوتری، از عروسکها و گریم استفاده کرد. نتیجه، موجوداتی با حضور فیزیکی ملموس است که گذر زمان را بهتر از بسیاری از جلوههای دیجیتال اوایل دهه ۲۰۰۰ تاب آوردهاند. به همین دلیل، تماشای سریال امروز کمتر حس روبهروشدن با یک یادگار خاکگرفته را دارد.
بخشی از جذابیت «Farscape» هم از این میآید که حاضر نبود همیشه مسیر امن را انتخاب کند. در یک قسمت، شخصیتها از دست یک امپراتوری نظامی بیرحم فرار میکنند و در قسمتی دیگر، گرفتار ماجرایی غریب و تقریبا کارتونی میشوند؛ تجربهای که بسیاری از سریالهای علمیتخیلی حتی سراغش نمیرفتند.
سریال میان لحظات عاطفی، چرخشهای تاریک و آشوب تمامعیار حرکت میکند، بیآنکه پیامد اتفاقات را بهسادگی کنار بگذارد. تصمیمها در قسمتهای بعدی اثر دارند و زخمها باقی میمانند؛ هر فصل نیز داستان را به سمت افقی بزرگتر میبرد. این همان روایت دنبالهدار و مناسب تماشای پیوسته است که بعدها با پلتفرمهای آنلاین فراگیرتر شد، اما «Farscape» اوایل دهه ۲۰۰۰ آن را به کار گرفته بود.
بااینهمه، شخصیتها مهمترین دلیل ماندگاری سریالاند. جان کرایتون ابتدا غریبهای سردرگم است، اما داستان او را آرامآرام تا مرز فروپاشی و فراتر از آن پیش میبرد. رابطه عاشقانه تدریجی او و ایرین به یکی از محبوبترین عاشقانههای این ژانر تبدیل شد و دیگر اعضای گروه نیز رفتهرفته خانوادهای آشفته، اما عمیقا وفادار ساختند.
تاثیر سریال بر فرهنگ عامه امروز هم قابلردیابی است. جیمز گان آشکارا از نقش آن در شکلگیری فیلمهای «Guardians of the Galaxy» گفته است. او در اظهارنظری که «سایفای» نقل کرده، توضیح داد: «مردم مدام اسم کلی فیلم را میآورند و میپرسند از آنها الهام گرفتهام یا نه. معمولا جوابم نه است. اما درباره “Farscape”، جواب قطعا بله است.» گان حتی در «Guardians of the Galaxy Vol. 2» نقشی کوتاه به بن برودر داد.
وقتی «Farscape» پس از پایان معلق فصل چهارم لغو شد، طرفداران حاضر نشدند به این سادگی با آن خداحافظی کنند. پیگیری و اشتیاق آنها به هموارشدن مسیر ساخت «Farscape: The Peacekeeper Wars» کمک کرد؛ فرصتی دوباره و کمنظیر برای سریالی لغوشده تا داستانش ناتمام نماند.





