«Rampart»؛ تریلر جنایی شکستخورده وودی هارلسون که از راجر ایبرت نمره کامل گرفت
وودی هارلسون در سال ۲۰۱۲ با درام جنایی «Rampart» روی پرده سینما رفت؛ فیلمی که با وجود نقدهای مثبت، در گیشه شکست سختی خورد. بااینحال، نقد چهارستاره راجر ایبرت تا حدی ناکامی تجاری آن را جبران کرد. این منتقد سرشناس، روایت تلخ و خشن یک افسر فاسد و باسابقه پلیس لسآنجلس را ستود؛ مردی که ناچار میشود با میراث تاریک و رسواییهای گذشته خود روبهرو شود.
کارگردانی «Rampart» را اورن موورمن، بر عهده داشت. او بعدها در سال ۲۰۱۷ فیلم «The Dinner» با بازی ریچارد گیر و در سال ۲۰۲۳ مجموعه مستند چهارقسمتی «Willie Nelson & Family» را ساخت. «Rampart» دومین فیلم از سه اثری بود که موورمن بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۴ کارگردانی کرد؛ سهگانهای غیررسمی که با نخستین تجربه کارگردانیاش، «The Messenger»، آغاز شد و با «Time Out of Mind» با بازی ریچارد گیر به پایان رسید.
«Rampart» تنها درام جنایی این سه فیلم بود. موورمن برای نگارش فیلمنامه با جیمز الروی، نویسنده مشهور آثار جنایی و راوی شناختهشده نیمه تاریک لسآنجلس، همکاری کرد. ترکیب فیلمنامه این دو با بازی درخشان هارلسون، اثری را شکل داد که میتوان آن را یکی از بهترین فیلمهای جنایی کمتر دیدهشده سالهای اخیر دانست.
راجر ایبرت که سال ۲۰۱۳ در ۷۰سالگی درگذشت، بدون شک این فیلم را فراموش نکرده بود. او به «Rampart» چهار ستاره کامل داد و بازی هارلسون در نقش پلیسی فاسد و از نظر اخلاقی ورشکسته را تحسین کرد؛ مردی که هرچه داستان جلوتر میرود، بیشتر در تنگنا قرار میگیرد. شاید همه «Rampart» را یکی از بهترین تریلرهای قرن بیستویکم ندانند، اما فیلم قطعا سزاوار توجهی بیشتر از آن چیزی است که نصیبش شد.
اورن موورمن پس از نامزدی جایزه اسکار (Academy Award) برای فیلمنامه «The Messenger»، تصمیم گرفت بار دیگر با دو بازیگر آن فیلم، وودی هارلسون و بن فاستر، همکاری کند. در «The Messenger»، این دو نقش افسرانی آسیبدیده را بازی میکردند که وظیفه اعلام خبر مرگ سربازان به خانوادههایشان را داشتند. بن فاستر در «Rampart» حضوری کوتاهتر دارد و این بار هارلسون تنها شخصیتی است که زیر ذرهبین قرار میگیرد؛ شخصیتی که البته منظره چندان خوشایندی ندارد.
داستان فیلم پس از رسوایی واقعی بخش رامپارت در اواخر دهه ۱۹۹۰ جریان دارد؛ پروندهای که فساد گسترده و فعالیتهای مجرمانه شماری از ماموران بخش رامپارت اداره پلیس لسآنجلس را افشا کرد. همین بخش الهامبخش سریال «The Shield» از شبکه افایکس (FX) نیز بود، هرچند سازندگان آن مجموعه نمیتوانستند مستقیما از نام رامپارت استفاده کنند.
هارلسون در فیلم نقش دیو براون را بازی میکند؛ افسری از بخش رامپارت که ۲۴ سال سابقه خدمت دارد. البته «خدمت» درباره او واژه چندان دقیقی نیست، چون براون بخش زیادی از این دوران را به انجام همان کارهایی گذرانده که رسوایی رامپارت بعدها برملا کرد. او از قوانین شخصی خودش پیروی میکند و همین رویکرد در مقطعی باعث میشود مردی را که با خودرو به ماشینش کوبیده، بیرحمانه کتک بزند. بدشانسی براون این است که تمام ماجرا با دوربین ضبط میشود.
پس از رسوایی رامپارت، اداره پلیس لسآنجلس و دادستانی بهدنبال فرصتی هستند تا براون را به نمونهای عبرتآموز تبدیل کنند و توجهها را از افشاگریهای شرمآور اخیر دور نگه دارند. او بهتدریج به این نتیجه میرسد که برایش دام پهن کردهاند و همین بدگمانی، سقوطش را سرعت میبخشد. براون هر لحظه بیثباتتر و خشنتر میشود، درحالیکه حلقه محاصره از هر سو تنگتر شده است.
«Rampart» با توجه به گروه خلاقش، یک تریلر جنایی قدرتمند و واقعگرایانه از کار درآمده است. فیلمبرداری بابی بوکوفسکی در مکانهای واقعی، شناخت عمیق جیمز الروی از فضای تاریک لسآنجلس و کارگردانی متمرکز موورمن، همگی به خلق فضایی کمک کردهاند که از ابتدا تا انتها به شکلی آزاردهنده باورپذیر به نظر میرسد.
فیلم نخستینبار در جشنواره بینالمللی فیلم تورنتو (Toronto International Film Festival) سال ۲۰۱۱ نمایش داده شد و فوریه ۲۰۱۲ به سینماهای آمریکا رسید، اما خیلی زود طعم شکست را چشید. «Rampart» با بودجه تخمینی ۱۲ میلیون دلار، در سراسر جهان تنها ۱.۵ میلیون دلار فروخت. بااینحال، امتیاز ۷۴ درصد منتقدان را در راتن تومیتوز (Rotten Tomatoes) به دست آورد و آنقدر راجر ایبرت را تحت تاثیر قرار داد که از او نمره کامل گرفت.
البته نمره کامل ایبرت لزوما تضمینکننده کیفیت یک فیلم نبود؛ او پیشتر به تریلر متوسط «Lakeview Terrace» با بازی ساموئل ال. جکسون نیز چهار ستاره داده بود. بااینحال، نظرش درباره «Rampart» کاملا قابل دفاع به نظر میرسد. ایبرت در نقد خود درباره دیو براون پرسید: «چرا او اینطور است؟ همین پرسش تا حدی توضیح میدهد که چرا فیلم اینقدر درگیرکننده است؛ چون هیچ پاسخی وجود ندارد.»
آنچه ایبرت را تحت تاثیر قرار داد، مقاومت فیلم در برابر ارائه انگیزهای آشنا و کلیشهای مانند پول یا انتقام بود. «Rampart» براون را شخصیتی نشان میدهد که «در این فیلم عمدتا فقط برای انجام کارهای بد دست به عمل میزند.» همین ویژگی برای ایبرت جذاب بود. او هارلسون را نیز «بازیگری ایدهآل برای این نقش» توصیف کرد، چون در اجرای او این حس وجود دارد که «همهچیز را نگاه میکند و بعد خودش را در حال نگاهکردن زیر نظر میگیرد.»
امتناع فیلم از توجیه رفتار براون با آسیبهای گذشته یا ناامیدی، همان چیزی است که «Rampart» را همزمان جذاب و آزاردهنده میکند. پلیس فاسد هارلسون آدمی نفرتانگیز است، صرفا چون همینطور است؛ گاهی واقعا توضیح پیچیدهتری وجود ندارد. این فیلم هماکنون در آرشیو آوا مووی موجود است.
